Steeds minder erfpacht in de regio

DEN HAAG - De gemeentelijke erfpacht in de regio heeft zijn langste tijd gehad. Dat blijkt uit een rondgang van Omroep West langs de zes grootste gemeenten in dat gebied. Zij geven steeds minder grond in erfpacht uit en bewoners hebben vaak de mogelijkheid de grond van de gemeente te kopen.

De meeste van de zes gemeenten passen alleen nog erfpacht toe bij de uitgifte van grond voor sportvelden of bedrijventerreinen en niet meer bij woonhuizen.  Alphen aan den Rijn heeft 66 objecten. Daarmee strijkt die gemeente jaarlijks ruim een half miljoen euro op. Gouda incasseerde vorig jaar met 100 contracten ruim 4 ton.

Net zo’n bedrag haalt Zoetermeer binnen met erfpachtcontracten. Het gaat daarbij om een handjevol huizen. Er is vooral grond uitgegeven met erfpacht die een ‘maatschappelijk doel’ heeft. Gedacht moet dan worden aan de grond voor de Silverdome en Snowworld. In Delft brachten 450 erfpachtcontracten 675.000 euro in het laatje. Zo’n 15 procent van de grond in Leiden is van de gemeente die jaarlijks 3 miljoen euro oplevert.

Den Haag

De gemeente in het noordelijke deel van Zuid-Holland met de meeste erfpachters is Den Haag, zo’n 55.000.  Zo’n 27.000 daarvan betalen canon, de rest heeft het eeuwig afgekocht. Den Haag verwacht komend jaar ruim 17 miljoen euro binnen te halen.  In stadsdeel Loosduinen lopen de erfpachtcontracten begin 2016 af. Daarvoor wordt een nieuwe canon vastgesteld. Mensen gaan in plaats van een paar tientjes 1000 tot 2000 euro per jaar betalen. Met die verhoging haalt Den Haag nog eens 1,2 miljoen euro extra op.

Grond kopen

Bij alle zes onderzochte gemeenten is het mogelijk de grond te kopen van de gemeente. In Den Haag hebben sinds 2008 ongeveer duizend erfpachters daartoe besloten. ‘In de loop van volgend jaar moet iedereen die te maken heeft met erfpacht een aanbieding van de gemeente hebben gekregen’, aldus een woordvoerder van de gemeente Den Haag. Tot 2007 werd alleen via erfpacht in Leiden grond uitgegeven. Nu wordt alleen grond in volle eigendom verstrekt. In Alphen aan den Rijn wordt volgend jaar een besluit genomen over de toekomst van de erfpacht. Gouda werkt alleen nog met kortlopende contracten.

Economie

De economische tegenwind maakt veel mensen die hun huis op gehuurde grond hebben staan nerveus. ‘De economische crisis draagt niet bij aan een snelle omzetting naar een vol eigendom’, zo laat de gemeente Den Haag weten. Ook buurgemeente Delft beaamt dat beeld. Leiden laat weten dat de afgelopen twee jaar jaarlijks tien erfpachters de grond hebben afgekocht. Of dat de laatste tijd meer of minder is geworden, kunnen ze niet zeggen.

Volgens de voorzitters van de Nederlandse Vereniging van Makelaars in zowel Haaglanden als Midden-Holland willen veel huizenkopers zekerheid. ‘Jongeren die denken snel weer te verhuizen, zijn veel minder snel geneigd om de erfpacht af te kopen dan hun leeftijdsgenoten die verwachten langer op één plek te blijven wonen’, aldus voorzitter Wim Nieuwenburg van Nederlandse Vereniging van Makelaars afdeling Haaglanden.

Wat is erfpacht nu precies?

Eenvoudig gezegd is erfpacht het recht om andermans grond, tegen een vergoeding (canon), te gebruiken alsof het je eigen grond is. Lang geleden werd grond in erfpacht uitgegeven omdat de grondeigenaar zelf niets met de grond kon of wilde doen. Hij gaf de grond in pacht uit en die werd daardoor voor hem ontgonnen en bewerkt. De pachter gaf de grondeigenaar een symbolisch bedrag ter erkenning van het de eigendomsverhouding.

Later is in grote steden zoals Den Haag grond in erfpacht uitgegeven om onder andere grondspeculatie tegen te gaan. Door de grond in eigen beheer te houden, kon de gemeente aan het eind van het erfpachtcontract zelf bepalen wat er op de grond moest komen en hoefde ze daarvoor de grond niet terug te kopen. ‘Het uitgeven van grond in erfpacht kwam ook ten goede aan de kwaliteit van de volkshuisvesting. Nu de grond niet meer in één keer betaald moest worden bij de bouw van een huis, kon er voor hetzelfde geld een betere woning neergezet worden. Een veel gebruikte slogan van de linkse partijen is: ‘De waardestijging van de grond moet ten gunste van de gemeenschap komen’, aldus Otto Koppen van de Nederlandse Vereniging van Erfpachters (NLVE).

Deel dit artikel: