Jan Franssen is 'best betaalde bruggenwachter'

REGIO - Jan Franssen wordt in 2000 commissaris van de koningin in Zuid-Holland. Als hij begint zit de provincie nog met de nasleep van de Ceteco-affaire. Zuid-Holland heeft risico's genomen met bankieren en veel geld verloren. Franssen weet het imago van de provincie en de geleden schade te herstellen.

In de afgelopen 13 jaar heeft Jan Franssen als commissaris van de koningin ervoor gezorgd dat de provincie Zuid-Holland niet meer verwikkeld is geraakt in schandalen, zoals de Ceteco-affaire. Hij brengt het aantal taken van de provincie terug, waardoor duizenden ambtenaren overbodig worden en ontslag krijgen. Andere commissarissen volgen dit beleid. Daarnaast haalt  Franssen voor de provincie miljoenen euro’s binnen door bij het Europees Parlement in Brussel te lobbyen. Franssen spreekt ook met Kamer- en Kabinetsleden om gelden voor de provincie Zuid- Holland zeker te stellen.

Samenvoeging

Zuid-Holland moet fuseren met Noordwest-Brabant en Zeeland tot een nieuwe provincie. Commissaris van de koningin Jan Franssen lanceert dat idee vorig jaar in zijn nieuwjaarstoespraak. Franssen ziet liever dat Noord- en Zuid-Holland samengaan, maar het kabinet heeft ingezet op een fusie van Noord-Holland, Flevoland en Utrecht. Franssen noemt dat plan 'broddelwerk'. In de nieuwe zuidelijke Randstadprovincie kunnen Rotterdam en Den Haag verder met de samenwerking in een metropoolregio. D66 in de Tweede Kamer wil het oude plan van de commissaris nieuw leven inblazen en pleit alsnog voor een samenvoeging tussen Zuid-Holland, Noord-Holland, Utrecht en Flevoland. Deze fusie zal leiden tot één grote Randstadprovincie.

Belangenverstrengeling 

Franssen komt zelf een aantal keer in opspraak. In 2008 wordt Franssen door Greenpeace en de SP van Zuid-Holland beticht van belangenverstrengeling. In 2005 komt Franssen in opspraak als blijkt dat de commissaris van de koningin accountantsfirma Deloitte opdrachten gunt, terwijl hij ook een nevenfunctie als commissaris bij dit bedrijf heeft. Drie jaar later, in 2008, zijn er weer beschuldigingen van belangenverstrengeling. Aannemer Van Gelder Groep heeft een vergunning gekregen voor de bouw van een omstreden kolencentrale op de Maasvlakte. En bij dit bedrijf is hij commissaris. De vergunning daarvoor wordt verleend door Gedeputeerde Staten, waarvan Franssen formeel de voorzitter is.

Bijbanen

Er is veel discussie over de nevenfuncties van Franssen. Het weekblad Elsevier doet in 2005 en in 2009 onderzoek naar de bijverdiensten van commissarissen. Elf jaar geleden eindigt de Zuid- Hollandse commissaris Jan Franssen in de ‘schnabbel top 12’  als eerste, met maar liefst 30 nevenfuncties. Vier jaar later, in 2009, blijkt  dat Jan Franssen nog steeds bijklust, zo heeft hij nog minstens 26 bijbanen. Volgens Elsevier komt er bij Franssen via zeven van zijn elf bijbanen per jaar ruim 53-duizend euro bruto op zijn rekening bij. Onder druk van de Tweede Kamer stelt minister Spies nieuwe regels op voor de nevenfuncties van burgemeesters en commissarissen van de koningin. Bij zijn herbenoeming vorig jaar maart zegt Franssen toe de nevenfuncties te beperken. Op dit moment heeft hij 13 bijbanen.

Dienstauto

Politieke partijen in de Provinciale Staten ergeren zich ook aan het dienstautogebruik van Franssen.  De commissaris ontvangt jaarlijks bijna 17.000 euro ter compensatie van de belasting voor het privégebruik van zijn dienstauto. Het inkomen van de commissaris komt daarmee op 185.000 euro.

Alcohol

In augustus 2007 wordt jan Franssen tijdens een alcoholcontrole betrapt op een te hoog alcoholpromillage. Franssen betaalt een boete en hij krijgt een rijverbod van twee uur.

Onderzoeken

Meerdere keren stelt de commissaris van de koningin van Zuid-Holland een onderzoek in naar verschillende burgemeesters. In Schiedam laat hij in 2006 een onderzoek doen naar burgemeester Verver. Het oordeel van de onderzoekers is dat Verver zich schuldig maakt aan belangenverstrengeling en machtsmisbruik. Franssen benoemt VVD-er Joan Leemhuis-Stout als vervanger van Verver. Dit levert Franssen flink wat kritiek op omdat Franssen als VVD’er een andere VVD’er de functie toebedeelt.
Een ander onderzoek dat Franssen laat uitvoeren gaat over de gondelaffaire die de stad Delft jarenlang in de greep houdt. Bas Verkerk zou tijdens de sollicitatieprocedure voor het burgemeesterschap vertrouwelijke informatie hebben gekregen. Uit het onderzoek blijkt dat daar geen sprake van is. Half juli 2012 wordt er in opdracht van Franssen nog onderzoek gedaan naar de verziekte politieke verhoudingen in het Rijswijkse gemeentebestuur, waar burgemeester Van der Wel het veld moet ruimen. Uit het onderzoek komen geen schokkende feiten naar boven.

Tijd voor iets anders

Tijdens zijn nieuwjaarsrede op 9 januari zegt Franssen dat het na 13 jaar tijd is voor wat anders. Toch heeft hij nog  geen nieuwe baan. Jan Franssen stopt als commissaris van de koningin omdat hij, volgens ingewijden,  steeds meer moeite heeft met het politieke klimaat.  Franssen heeft al een tijd het gevoel dat het de foute kant opgaat met de politiek in Nederland. Bij vergaderingen van Provinciale Staten reageert hij steeds vaker geïrriteerd op het niveau van het debat. Er zijn aanvaringen met meerdere partijen. Zijn vertrek komt voor zijn naaste medewerkers niet als een verrassing: ze hebben al voor de Kerst gehoord dat hij ermee op wil houden.

Reacties op vertrek

Oud- minister en oud- gedeputeerde Spies vindt het vertrek van Jan Franssen een verlies voor Zuid-Holland. Ze noemt de timing van de aankondiging slim, omdat er nu alle tijd is een opvolger te zoeken. Ook in de Provinciale Staten is er respect voor de stap van Franssen. Partijen vinden het niet vreemd dat hij na 13 jaar iets anders wil. Er is waardering voor zijn visie op het bestuur en zijn lobby voor de provincie bij kabinet en de Tweede Kamer.

Alfred Blokhuizen van GroenLinks in de Provinciale Staten van Zuid-Holland prijst Franssen als politiek bestuurder. Hij omschrijft Jan Franssen als een aardige man die de provincie nooit te kort doet. Blokhuizen vindt dat het beeld van Franssen als schnabbelaar genuanceerd moet worden. Volgens het Statenlid is Franssen altijd open en eerlijk geweest over zijn bijverdiensten en stellen de regels pas sinds kort grenzen aan het aantal nevenfuncties dat een commissaris erop mag nahouden. Blokhuizen ziet graag dat de volgende commissaris een einde maakt aan de polarisatie in de politiek van Zuid-Holland.

Al tien jaar kent Bart Vermeulen van de SP Jan Franssen als commissaris van de koningin voor Zuid Holland. Vermeulen vindt Franssen een goede ambassadeur van de provincie en  complimenteert hem als voorzitter tijdens vergaderingen. Volgens de SP’er heeft Franssen er wat minder zin in. De commissaris weigert geregeld vragen te beantwoorden en reageert kortaf tijdens interpretaties. ‘De groeiende weerstand over zijn bijbanen zou een rol gespeeld kunnen hebben in de besluitvorming om te stoppen met zijn functie als commissaris van de Koningin’.

Van 2007 tot 2011 vertegenwoordigt Ronald Sörensen Leefbaar Zuid-Holland in de Provinciale Staten. ‘Als voorzitter van het College van Gedeputeerde Staten valt er weinig eer te behalen’, Sörensen noemt het daarom logisch dat Franssen bijkluste. Hij noemt Franssen de best betaalde bruggenwachter. ‘De provincie heeft alleen de taak om de waterwegen in de provincie te beheren, aan het hoofd daarvan staat de commissaris, dus hij is de best betaalde bruggenwachter van Nederland.’

Verschillende provinciale politici willen zich op dit moment niet uitlaten over Jan Franssen. Ze vinden het nog te vroeg, omdat de commissaris van de koningin officieel nog steeds in dienst is van de Kroon. Ondanks herhaaldelijk verzoek wil Jan Franssen de commissaris van de Koningin van Zuid-Holland niet meewerken aan een afscheidsinterview. ‘Franssen vindt dat hij door journalisten in een verkeerd daglicht is geplaatst, hij heeft het daarom gehad met de media’, dit meldt zijn woordvoerder.

Deel dit artikel: