'Ram- plofkrakers hopen op winnende lot uit de loterij’

DEN HAAG - Criminelen maken zelden iets buit bij ram- en plofkraken op pinautomaten. Slechts 20 procent van de kraken slaagt, blijkt uit gegevens van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB).

Door Brian van der Bol en Mark Kool

Criminelen proberen het desondanks toch, omdat de buit bij succes hoog kan zijn, met bedragen van een ton en hoger. 'Ik noem het altijd het loterij-effect, je hoopt dat je dat winnende lot uit de loterij krijgt. Dat het jou wel lukt', zegt Yvonne Willemsen, hoofd criminaliteitsbeheersing van de NVB.

Hoewel er niet vaak iets buit wordt gemaakt bij ram- en plofkraken neemt het aantal plofkraken toe. Criminelen zijn altijd op zoek naar geld, zegt Willemsen. ‘In banken zelf is dat niet meer te vinden, daarom richten criminelen zich tegenwoordig onder meer op geldautomaten.’ In een pinautomaat passen 12.000 bankbiljetten, blijkt uit onderzoek van verzekeraar Delta Lloyd.

Bedragen van een ton

Er wordt jaarlijks 450 miljoen keer gepind in Nederland, ofwel ongeveer 1,2 miljoen keer per dag.

Banken willen niet zeggen hoeveel geld er gemiddeld in een pinautomaat zit. Maar uit gerechtelijke uitspraken en gesprekken met veiligheidsdeskundigen blijkt dat bedragen van een ton geen uitzondering zijn.

Werkwijze

Bij plofkraken wordt met een slang gas door een opening van een pinautomaat naar binnen gespoten. Daarna worden alle kieren van de automaat dichtgekit. Vervolgens wordt het gas in de automaat via een ontstekingsmechanisme van afstand tot ontploffing gebracht. Door de explosie wordt de kluis aan de achterkant van de automaat geforceerd. Dat duurt volgens Delta Lloyd twee tot drie minuten.

In sommige gevallen rijden de criminelen met een auto de deur van de serviceruimte naast de pinautomaat eruit. De geldcassettes in de geforceerde kluis worden verzameld en meegenomen. Geldautomaten aan open gevels zijn het populairst bij criminelen, die vaak middenin de nacht toeslaan. Aanvankelijk werden vooral automaten in plattelandsgebieden gekraakt, maar de laatste tijd zijn volgens de NVB ook steeds meer machines in grote steden doelwit

Nederlandse criminelen

Ram- en plofkraken worden vooral gepleegd door Nederlandse criminelen, zeggen justitie en banken. Volgens landelijk officier van justitie Frans Pommers houden drie typen criminelen zich bezig met ram- en plofkraken. De eerste groep bestaat uit goed georganiseerde criminelen, de tweede uit copy cats. Dit zijn mensen die deze vorm van criminaliteit kopiëren. De laatste groep wordt gevormd door leveranciers van de criminelen. ‘Zij leveren essentiële zaken voor een overval, zoals auto’s en het gas om pinautomaten op te blazen’, zegt Pommers.

De bestrijding van plof- en ramkraken heeft prioriteit van politie en justitie. In juni voerden Openbaar Ministerie (OM) en politie een grote actie uit waarbij 23 mensen werden gearresteerd. Na vervolgonderzoek zijn nog eens vijftig verdachten opgepakt. Sinds juni constateert het OM een daling van het aantal ram- en plofkraken. Pommers durft niet te zeggen of dat komt door de arrestaties.

'Nederland koploper plofkraken' 

Volgens Yvonne Willemsen van de NVB is Nederland met het hoge aantal plof- en ramkraken koploper in Europa. ‘Het komt ook in landen als Italië en Frankrijk voor, maar wij hebben een grote groep Nederlandse criminelen die zich bezighoudt met plofkraken. Je ziet dat ze elkaar het kunstje vertellen.’

Willemsen zegt dat bijvoorbeeld in Groot Brittannië naar verhouding veel overvallen op geldtransportwagens worden gepleegd. 'Elk land heeft zijn eigen criminaliteitsvorm.'

Deel dit artikel: