Instellingen

Vijf vragen over het alcoholverbod tot 18 jaar

REGIO - Katwijk ziet het alcoholgebruik door 16- en 17-jarigen in cafés vanaf 1 januari voorlopig nog door de vingers. Vanaf die datum is het verboden alcohol te verkopen aan minderjarigen. Maar waarom is de leeftijdsgrens eigenlijk verhoogd van 16 naar 18 jaar? En wat betekent dat in de praktijk voor minderjarigen én de horecagelegenheden?

Waarom een alcoholverbod tot 18 jaar?

Het is wetenschappelijk aangetoond dat alcohol schadelijk is voor de gezondheid. Vooral bij jongeren, omdat deze nog in de groei zijn. Daarbij gaat het vooral om de hersenen, maar ook andere organen die nog in ontwikkeling zijn.

Onderzoek laat zien dat er een duidelijk verband is tussen schoolverzuim en alcoholgebruik. En de kans op een alcoholverslaving is groter als op jonge leeftijd wordt begonnen met alcohol drinken. Jongeren lopen bovendien eerder een alcoholvergiftiging op dan volwassenen.

Alcohol speelt daarnaast een grote rol bij agressie, geweld en ongelukken in het verkeer. De overheid is er daarom alles aan gelegen om het alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen.

Welke straf riskeren jongeren onder de 18 jaar?

Om te beginnen, het is niet strafbaar om alcohol te drinken in de privésfeer. Ook niet voor jongeren onder de 18 jaar dus. Jongeren die op straat lopen en onder invloed zijn, maar geen alcohol in bezit hebben, zijn ook niet strafbaar omdat niet kan worden aangetoond of ze alcohol hebben gedronken in een publieke gelegenheid.

Openbare dronkenschap is wel strafbaar, maar dat geldt ook voor meerderjarigen.  Hierop wordt een opmerkelijke uitzondering gemaakt: het onwel zijn door alcoholgebruik is niet strafbaar, omdat dit jongeren zou kunnen belemmeren om hulp te zoeken, wat zou kunnen leiden tot gezondheidsrisico’s.

Nog een opmerkelijke uitzondering: horecamedewerkers van 16 en 17 jaar (bijvoorbeeld leerlingen) mogen wel alcohol verkopen, maar niet zelf nuttigen.

Voor het drinken van een alcoholhoudende drank in het openbaar krijgen jongeren van 16 tot 18 jaar een boete van 90 euro. Jongeren onder de 16 jaar krijgen de helft opgelegd: 45 euro.

Welke straffen kunnen horecagelegenheden oplopen?

Bij het schenken van een alcoholhoudende drank aan een minderjarige riskeert een horecagelegenheid in eerste instantie een boete van 1360 euro. Bij herhaling wordt de boete verhoogd en kan de burgemeester zelfs besluiten de vergunning in te trekken en de horecagelegenheid te sluiten voor onbepaalde tijd.
Horecagelegenheden zijn wettelijk verplicht om twee stickers te plaatsen, met daarop de teksten ‘< 18 jaar verkopen wij geen alcohol’ en ‘< 25 jaar laat je legitimatie zien’.

Wie handhaaft het alcoholverbod tot 18 jaar?

Sinds 1 januari 2013 zijn de Nederlandse gemeenten verantwoordelijk voor het handhaven van de Drank- en Horecawet. Het Bureau Horeca Bijzondere Wetten constateerde begin oktober dat driekwart van alle gemeenten nog niet beschikt over een handhavingsbeleid. Veertig procent van de gemeenten zou zelfs nog geen toezichthouders hebben aangesteld. Katwijk heeft al aangegeven voorlopig niet te willen handhaven

De gemeente Den Haag heeft sinds maart 2013 wel alles op orde. Er zijn vier toezichthouders opgeleid en aangesteld, die zich fulltime bezig houden met handhaving van het alcoholverbod. Zij opereren in burger, doen controles bij horecagelegenheden, slijterijen, supermarkten en sportkantines en kunnen jongeren een boete opleggen.

Wat vinden Koninklijke Horeca Nederland en Polikliniek voor Jeugd & Alcohol in Delft van het alcoholverbod op 18 jaar?

Koninklijke Horeca Nederland noemt het verhogen van de leeftijd ‘symboolpolitiek’. KHN vindt dat eerst de handhaving van de Drank- en Horecawet op orde moet zijn. Pas dan kan de minimumleeftijd van 16 naar 18 jaar. Daar hoort een integrale aanpak bij. Alle betrokkenen, van horeca tot supermarkten en ouders, moeten samenwerken om het probleem van alcoholmisbruik te lijf te gaan.

Professor Nico van der Lely van de Polikliniek voor Jeugd & Alcohol is blij met de invoering van het alcoholverbod tot 18 jaar. Hij merkt dat de gemiddelde leeftijd dat kinderen gaan drinken de laatste jaren al is opgeschoven en gaat er vanuit dat de gemiddelde leeftijd  door de wetgeving steeds verder opschuift.

Van der Lely focust zich nu op de ouders, die een belangrijke rol spelen in het toepassen van het alcoholverbod. Deze maand verscheen zijn boek ‘De Alcoholvrije Puber’, een praktische gids die handvaten biedt voor ouders.