'Illegaal vuurwerk gevaarlijker dan mensen denken'

DEN HAAG - Illegaal vuurwerk is veel gevaarlijker dan de meeste mensen denken. Dat zegt Leo Groeneveld, voorzitter van Belangenvereniging Pyrotechniek Nederland (BPN). Volgens Groeneveld past de huidige wetgeving bij de Nederlander, die van vuurwerk houdt. Maar overtredingen worden nauwelijks aangepakt door de overheid, zegt hij tegenover Omroep West. Wat zijn eigenlijk de regels voor het kopen en afsteken van vuurwerk?
Tijdens oudejaarsdag mag iedereen tussen 10.00 uur ’s morgens tot 2.00 uur ’s nachts legaal vuurwerk afsteken. Volgens de overheid beperkt dit de overlast en verminderd het risico op ongelukken. Drie dagen daarvoor (op 29, 30 en 31 december)  mag je vuurwerk kopen. De enige uitzondering op de regel is als één van deze dagen op een zondag valt. In dat geval kan iedereen op 28 december vuurwerk aanschaffen. Volgens Groeneveld zijn dit goede maatregelen. ‘Ook al mocht het van mij ook wel een dag langer duren. Maar het zijn prima regelingen voor oudejaarsdag.’
Maar niet iedereen kan vuurwerk kopen in de Nederlandse winkels. Op elke vuurwerkverpakking staat een minimumleeftijd. Het minst zware vuurwerk kunnen kinderen vanaf 12 jaar kopen. Ook kindervuurwerk, zoals sterretjes en trektouwtjes, mag pas vanaf 12 jaar verkocht worden. Hoe zwaarder het vuurwerk, hoe hoger de minimumleeftijd. Zo is er ook een grens vanaf 16 en 18 jaar. De minimumleeftijd is afhankelijk van het soort vuurwerk en de hoeveelheid kruit dat erin zit.

Straffen

De straffen bij vuurwerkovertredingen lopen uiteen. Zo krijg je een boete van 100 euro als je buiten de toegestane tijd op oudejaarsdag vuurwerk afsteekt.
Als je in het bezit bent van te veel vuurwerk krijg je een boete. Je mag maximaal 25 kilo in huis hebben. Heb je meer, dan krijg je 1.200 euro boete. Ook mag je voor en na de verkoopdagen geen vuurwerk op zak hebben.
De straffen voor minderjarigen verschillen ten opzichte van volwassenen. Jongeren onder de 18 jaar moeten zich melden bij Halt. 

Straffen bij Halt

De straffen bij Halt hangen af van het vuurwerkdelict dat je hebt gepleegd, hoe oud je bent en of je al eerder met Halt in aanraking bent gekomen. Je krijgt tussen de 2 uur tot 16 uur leer- en/of werkstraf. Ook moet je de schade vergoeden en excuses aanbieden. BPN-voorzitter Groeneveld vindt dat de jongeren niet harder gestraft moeten worden, maar meer bewust moeten worden gemaakt van de gevaren. ‘Wij willen minder schade door preventieve acties.’
Als je bijvoorbeeld 14 jaar bent, nog nooit in aanraking bent gekomen met Halt en één dag voor Oud en Nieuw legaal vuurwerk afsteekt dan krijg je een straf van vier uur. Twee uur voor het delict en twee uur omdat je 14 jaar bent en nog nooit in aanraking is gekomen met Halt.
Een ander voorbeeld: je bent 17 jaar en steekt illegaal vuurwerk af. Bovendien ben je vorig jaar ook al bij Halt geweest voor een vuurwerkovertreding. Je krijgt dan 4 uur omdat je 17 jaar bent, 4 uur omdat je illegaal vuurwerk hebt afgestoken en 4 omdat je vorig jaar ook al bij Halt bent geweest. Als je je hebt gehouden aan je straf dan krijg je geen aantekening in je strafblad.

Illegaal vuurwerk

Strijkers, lawinepijlen, mortierbommen, flowerbeds, Chinese rollen en Nitraten. Het zijn enkele voorbeelden van vuurwerk dat in Nederland verboden is. ‘Dat verbieden wij’, zegt Groeneveld. ‘Dit vuurwerk is massa-explosief. Dat betekent als bijvoorbeeld één nitraat afgaat, dat de hele doos vol met nitraten volgt. Daardoor is ook het transport van deze producten heel gevaarlijk. Wij hebben alle redenen om het af te schaffen.’
Het in bezit hebben van deze producten kan voor volwassenen leiden tot een boete of een taakstraf. Zo kost een nitraat of vlinder 200 euro als je deze afsteekt op oudejaarsdag en kan de boete oplopen tot 400 euro per afgestoken nitraat of vlinder. Groeneveld zegt het aan de rechter over te laten wat voor straf iemand zou moeten krijgen. Maar degene die illegaal vuurwerk afsteekt, moet duidelijk worden gemaakt waar hij of zij mee bezig is, vindt Groeneveld. ‘Wie breng je in gevaar? Ik ben ervan overtuigd dat mensen zich niet realiseren hoe gevaarlijk het is.’
Groeneveld is het niet eens met het beleid van de overheid. ‘Wij zorgen als vuurwerkbrancheorganisatie voor een brillenactie, waarschuwen mensen voor het gevaar van vuurwerk en strijden tegen illegaal vuurwerk.  De overheid laat het hier liggen. Zij zegt dat er te weinig mankracht is. Maar als je vanuit het beleid meer man- en daadkracht ervoor vrij maakt, kan je de strijd aangaan.’

'The big five’

Ook in het illegale vuurwerkcircuit heb je baas boven baas. De Nederlandse overheid heeft daarom een lijst opgesteld van de op dit moment de meest bekende gevaarlijke soorten: ‘The big five’. Tot dit lijstje behoren lawine pijlen, mortierbommen, flowerbeds met pijpen, romeinse kaars met een inwendige diameter van 35 millimeter en knalvuurwerk met meer dan 6 gram netto explosieve massa.
De straffen zijn niet mals. Als je bijvoorbeeld in het bezit bent van een mortierbom hangt een celstraf tot drie maanden boven je hoofd. De mortierbom, ook wel shells genoemd, behoren vanwege de explosieve lading tot de klasse ‘risico op massa-explosie’.

Eisen legaal vuurwerk


Maar hoe weet je of jouw vuurwerk legaal of illegaal is? Er zijn verschillende manieren om dat te herkennen. Eén van de manieren is om te kijken naar de etiketten dat op de verpakking van het vuurwerk staat. Op het etiket van consumentenvuurwerk moet staan:
  • De tekst: 'geschikt voor particulier gebruik’
  • Een tekst of afbeelding die het effect duidelijk maakt, zoals een knal of fontein
  • De naam, de handelsnaam (of handelsmerk), de fabrikant en de importeur (of handelaar) met hun vestigingsplaats
  • Een artikelnummer
  • Een gebruiksaanwijzing
Vuurwerk dat niet voldoet aan deze eisen is illegaal en dus strafbaar.