Haagse ondernemers klagen over illegale sigarettenhandel

DEN HAAG - 'Heb je een pakje Marlboro voor 2,50 euro?' Rob Lejewaan, eigenaar van sigarenhandel 'Het Prijspaleis' aan de Terletstraat in Den Haag, krijgt deze vraag de laatste maanden vaak te horen. Te vaak, vindt Lejewaan.

Door Brian van der Bol en Lisa Bom

De mensen zijn op zoek naar goedkope sigaretten, vaak afkomstig uit landen als Bulgarije, Rusland en Turkije waar de verkoopprijzen van tabak ver onder die van Nederland liggen. Een pakje sigaretten kost hier zo’n 6 euro, in België is dat al een euro minder. In Polen kost een pakje ongeveer 3 euro, in Rusland slechts circa 1,70 euro. 

Het is niet verboden om uit het buitenland sigaretten voor ‘eigen gebruik’ mee te nemen - uit een EU-land 800 sigaretten (vier sloffen) of een kilo tabak. Wel is het verboden om sigaretten door te verkopen. De Nederlandse staat loopt daardoor belastinginkomsten mis. Volgens de brancheorganisatie van sigarettenfabrikanten, de Stichting Sigarettenindustrie (SSI), is de illegale handel omvangrijk. Zo’n 10 procent van de Nederlandse consumptie zou illegaal zijn, ofwel ongeveer 1,5 miljard sigaretten.

Russische sigaretten

Volgens Lejewaan worden de illegale sigaretten bij veel winkels in de buurt onder de toonbank verkocht. 'Waar? Ik kan er een aanwijzen die het niet heeft en dat is deze.’ Namen wil hij niet noemen uit angst voor represailles. Een verslaggever van Omroep West slaagde erin om bij drie Haagse winkels Russische sigaretten te kopen - voor 3 en 2,50 euro.

Lejewaan zegt zo’n tientallen procenten omzet mis te lopen door de illegale sigarettenhandel. Diverse andere Haagse ondernemers klagen tevens over omzetverlies. Ook de brancheorganisatie voor de tabaksdetailhandel NSO heeft de laatste maanden meerdere meldingen uit Den Haag binnengekregen over de verkoop van illegale sigaretten.

Prijsverschillen met buurlanden

De ondernemers wijten de illegale handel vooral aan de grote prijsverschillen met buurlanden. ‘In cafés en sportkantines hangen lijsten waarop mensen kunnen intekenen voor sigaretten uit België en Duitsland. Iemand rijdt met een busje die kant op en slaat voor een hele groep in. Op een slof shag scheelt het al gauw 20 euro’, zegt Cor Jansen, eigenaar van sigarenhandel J. Knijff aan de Stationsweg.

De mensen die via deze weg hun tabak inslaan snapt Jansen wel. Minder begrip heeft hij voor de Nederlandse overheid en opsporingsdiensten. ‘Als de tabak in buurlanden veel goedkoper is krijg je smokkel, dat is altijd zo geweest. Maar de Nederlandse politie en douane doen er veel te weinig tegen.’       
   
Douane: bestrijding illegale sigarettenhandel prioriteit

Volgens de douane staat de bestrijding van de illegale sigarettenhandel juist ‘hoog op de prioriteitenlijst’. De douane doet onderzoek op basis van ‘signalen’, waarna gekeken wordt welke mogelijkheden er zijn om illegale verkopen te stoppen. ‘Doorgaans betekent dit dat de douane op een locatie komt controleren op de aanwezigheid van illegale sigaretten.’ Volgens een woordvoerder wordt onder meer gecontroleerd in horecagelegenheden, tabakswinkels en evenementen als kermissen of braderieën.

Onduidelijk is hoeveel ‘illegale tabak’ er in beslag is genomen bij Nederlandse middenstanders. Wel is bekend dat de douane en FIOD vorig jaar 102 miljoen illegale sigaretten en 25.541 kilo aan losse tabak in beslag hebben genomen. Bij grote inbeslagnames (21 in 2013) gaat het volgens de douane vooral om tabak die bedoeld is voor het Verenigd Koninkrijk, waar sigaretten nog duurder zijn dan in Nederland.