Instellingen

Opvallend veel doden in tien jaar tijd in klein stukje Alphen aan den Rijn

ALPHEN AAN DEN RIJN - Veertien doden bij acht misdrijven. En dat in tien jaar tijd binnen een straal van 1,25 kilometer in Alphen aan den Rijn. Toeval of niet? Het zijn in ieder geval opvallende cijfers voor een middelgrote stad.

Alphen aan den Rijn kwam sinds 2004 veelvuldig in het nieuws, met onder meer de moord op de 3-jarige Savanna, het bloedbad in winkelcentrum Ridderhof en de gruwelijke dood van Gosia Orszulik.

Een overzicht:

- In september 2004 werd peuter Savanna in een flat aan de Castorstraat door haar moeder Sonja om het leven gebracht. Het kind kreeg een washand in de mond, werd onder haar bed geschoven en stikte. Moeder Sonja en haar vriend Mario werden diezelfde avond nog aangehouden in een bos aan de andere kant van het land. In de kofferbak lag het lichaampje van Savanna, gewikkeld in een douchegordijn. De moeder van het meisje werd veroordeeld tot 6 jaar cel en tbs. Haar vriend kreeg twee jaar gevangenisstraf en tbs.

- De in Alphen bekende Turkse bakker Hakan Yetis werd begin 2005 dood gevonden op de parkeerplaats bij de kinderboerderij aan de Burgemeester Bruins Slotsingel. De 35-jarige man bleek door zijn hoofd te zijn geschoten. Een verdachte in de zaak werd uiteindelijk door de rechtbank en het gerechtshof vrijgesproken. De moord op de Alphenaar is nooit opgelost.

- In oktober 2006 werd Joost Vastenhouw door zijn vader als vermist opgegeven. De 22-jarige Alphenaar was al een paar dagen niet gezien en dat baarde zijn familie zorgen. Huisgenoot Long Long, die een relatie had met de vader van Joost, werd diezelfde week aangehouden als verdachte in de zaak. Hij gaf toe dat hij de Alphenaar had vermoord, omdat er volgens hem kwade geesten verdreven moesten worden. Long Long sloeg Joost Vastenhouw in zijn huis aan de Magerhorst met een bijl op zijn hoofd. Daarna sneed hij hem in stukken en werden delen van zijn lichaam gewokt en gebakken. Andere resten gooide hij in afvalcontainers en in een sloot in de buurt. Long Long kreeg in 2007 tbs opgelegd.

- Een ruzie tussen Günther van der Knijff en zijn huisgenoot liep in juni 2008 dusdanig uit de hand, dat hij die met de dood moest bekopen. De Alphenaar liet nieuwe sloten op de deuren van zijn flatwoning in de Wederikstraat zetten, omdat hij en zijn medebewoner woorden hadden gehad over de huur. De huisgenoot wist later toch via het balkon van de buren binnen te komen. Hij wachtte Van der Knijff op en stak hem meerdere keren. De gewonde Alphenaar vluchtte naar het balkon, maar zakte daar in elkaar en overleed. De huisgenoot werd veroordeeld voor moord. Hij zit een gevangenisstraf van 15 jaar uit.

- Een drugsdeal aan de Broekhorst ontaardde in 2011 in een kogelregen waarbij twee mannen om het leven kwamen. Samen met twee andere mannen probeerden de slachtoffers er met drie kilo cocaïne vandoor te gaan, zonder te betalen. De verkopers zetten de achtervolging in en doorzeefden hun wagen met kogels. Twee mannen haalden het ziekenhuis niet en stierven in de auto. De twee andere inzittenden raakten zwaargewond. Uiteindelijk zijn vijf mannen veroordeeld tot celstraffen. Twee mannen zijn in hoger beroep gegaan. Die zaken lopen nog.

- Op zaterdag 9 april 2011 stapte Alphenaar Tristan van der Vlis winkelcentrum Ridderhof binnen. Hij schoot zes onschuldige mensen dood en verwondde 17 andere bezoekers. Tristan van der Vlis pleegde zelfmoord nadat hij zijn wapens had leeggeschoten. Het motief van de Alphenaar is altijd onbekend gebleven.

- Gosia Orszulik werd anderhalf jaar geleden als vermist opgegeven door haar geheime minnaar. Ze woonde met haar man in een flat aan de Saffierstraat, maar had aangegeven van hem te willen scheiden. Echtgenoot Maciej werd al snel gezien als verdachte. Na dagen zoeken werden lichaamsdelen van de vrouw gevonden in verschillende wateren. De rechtbank veroordeelde Maciej tot 15 jaar cel voor de moord op zijn vrouw en het in stukken zagen en dumpen van haar lichaam. De verdachte is het niet eens met die straf en is in hoger beroep gegaan. Het gerechtshof moet de zaak nog behandelen.

- Een 46-jarige Alphenaar werd op 21 juli van dit jaar doodgeschoten op de parkeerplaats van winkelcentrum Herenhof, naast supermarkt C1000. Na een woordenwisseling trok een andere man een wapen en schoot. Het slachtoffer werd geraakt en stierf niet veel later. 's Avonds werd een 37-jarige man uit Alphen aan den Rijn gearresteerd. Hij heeft verklaard de man te hebben doodgeschoten uit zelfverdediging. Volgens zijn advocaat was er sprake van noodweer, omdat het slachtoffer 'fors geweld' zou hebben gebruikt tegen zijn cliënt.

'Verschillende soorten moorden'

Het hoge aantal dodelijke misdrijven in het noordelijke deel van Alphen aan den Rijn hebben allemaal niets met elkaar te maken. Toeval lijkt dus waarschijnlijk, stellen ook de criminologen Ronald Pil en Mike Koeleman. 'Een ripdeal, een kindermoord en een mall-shooting zijn allen heel verschillende soorten moorden, waarbij daders vaak heel andere achtergronden hebben', zegt Pil. 'Het is dus niet zo dat er een bepaald type moord relatief vaak wordt gepleegd.'

Dit gedeelte van Alphen aan den Rijn is grotendeels in de jaren 70 en 80 opgebouwd en is onderverdeeld in een aantal kleinere wijken. Het is het meest multiculturele deel van de stad. Uit de gemeentelijke basisadministratie blijkt dat ongeveer een kwart van de inwoners in het gebied geen Europese achtergrond heeft. Ook wonen er veel mensen met een lager inkomen. Toch lijkt dat niet de verklaring te zijn voor het hoge aantal dodelijke geweldsmisdrijven.

'Reële kans op toeval'

Volgens Pil en Koeleman is er een 'reële kans dat het berust op toeval'. 'Een duidelijke verklaring voor de Alphense trend kan ik niet direct bedenken', zegt Koeleman. Alleen de Alphense Tamara Wolvers werd omgebracht in een ander deel van de stad. De 28-jarige vrouw werd in 2006 dood gevonden in haar ouderlijk huis aan de Maasstraat, vlakbij het centrum van Alphen aan den Rijn.

De teamchef van de politie in Alphen aan den Rijn, John Nieumeijer, onderkent dat het aantal misdrijven en slachtoffers voor Alphense begrippen hoog ligt. 'Bij twee incidenten zijn in al die jaren meerdere slachtoffers te betreuren. Daarnaast zijn het wel spraakmakende incidenten', aldus Nieumeijer. De wijze waarop de misdrijven zijn gepleegd en ook de maatschappelijke verontwaardiging zijn volgens hem ‘opvallend’ te noemen.

Relatie met Alphen

'Een verband tussen pleegplaats en incidenten lijkt op toeval te duiden. Er zijn enkele incidenten die geen directe en aanwijsbare relatie met Alphen aan den Rijn hebben', stelt de politiechef. 'Deze ernstige incidenten bepaalden wel op een nadelige manier het veiligheidsbeeld én de veiligheidsbeleving van inwoners. En dat terwijl de criminaliteitscijfers in algemene zin in Alphen aan den Rijn de laatste twee jaar juist fors zijn afgenomen.' Volgens Nieumeijer is het aantal gevallen van geweld stabiel en is er een daling te zien in veelvoorkomende misdrijven.

'We realiseren ons dat een aantal van deze incidenten bij veel inwoners in Alphen aan den Rijn een blijvend litteken heeft veroorzaakt', gaat John Nieumeijer verder. 'Daar staat tegenover dat de maatschappelijke impact en aandacht de verbondenheid tussen de inwoners en direct betrokkenen heeft versterkt.'