Gemeenten experimenteren met het schrappen van betaald parkeren; heeft dat zin?

REGIO - Kosten de hoge parkeertarieven bezoekers en dus omzet? Het hangt er maar net vanaf wie je het vraagt.

Onlangs pleitte Detailhandel Nederland ervoor om de parkeertarieven in winkelgebieden te verlagen. De kosten van parkeren op straat zijn in de jaren 2010-2015 met 17 procent gestegen, aldus de branchevereniging van winkeliers. Volgens voorzitter Guido van Woerkom spelen gemeenten een ‘sleutelrol’ bij het vestigingsklimaat in de winkelcentra. ‘Om spooksteden te voorkomen moeten zij maatregelen nemen. Een maatregel die alle gemeenten eenvoudig kunnen nemen, is het verlagen van de parkeertarieven.’

LEES OOK: Parkeergarage Markthof in Den Haag grootste prijsstijger in Nederland

Betaald parkeren moet aan banden gelegd worden, vindt ook de in koopgedrag gespecialiseerde econoom Cor Molenaar. Volgens hem blijkt uit ‘alle onderzoeken’ dat betaald parkeren tot minder bezoekers leidt. ‘Als een gemeente het winkelgebied wil promoten moeten dergelijke barrières verdwijnen’, schrijft Molenaar, tevens bijzonder hoogleraar e-marketing aan de Erasmus Universiteit, in een recent blog.

‘Geen omzetverlies door hoge parkeertarieven’

Kennisplatform CROW beweert precies het tegenovergestelde: volgens het instituut wordt omzetverlies bij winkels niet veroorzaakt door hoge parkeertarieven, maar vooral door online winkelen. Donderdag werd bekend dat de omzet van winkelen op internet met 16 procent is toegenomen. In 2015 besteedden online shoppers 16 miljard euro in webwinkels, zo blijkt cijfers van de Thuiswinkel Markt Monitor.

Gratis of goedkoop parkeren leidt niet of nauwelijks tot meer bezoek of omzet, aldus CROW. Een voorbeeld is winkelcentrum Leidsenhage in Leidschendam, waar het aantal bezoekers - ondanks gratis parkeren - de afgelopen jaren fors daalde. Leidsenhage gaat de komende jaren overigens volledig op de schop.  

Aantrekkelijke winkelgebieden

Of er veel mensen naar een winkelgebied komen, hangt volgens CROW vooral af van de aantrekkelijkheid. ‘Niemand gaat ergens heen om te parkeren, maar om iets te bezoeken dat voldoende aantrekkingskracht heeft.’ Zo stegen de parkeertarieven in Maastricht tussen 2004 en 2012 met 80 procent naar 1,80 euro per uur, maar nam het aantal bezoekers in dezelfde periode met 20 procent toe. Alleen bij minder populaire winkelgebieden kunnen (hoge) parkeertarieven een reden zijn om daar juist niet naartoe te gaan.

LEES OOK: Minder en kleinere winkelgebieden in strijd tegen leegstand

De gemeente Den Haag start een proef, waarbij  het eerste uur parkeren 10 eurocent kost. ‘We willen hiermee ondernemers en het winkelend publiek tegemoet komen’, zegt een woordvoerder van de gemeente.

Proef met goedkoop parkeren

De bedoeling is dat in ongeveer vijf Haagse winkelgebieden, waaronder Ypenburg, wordt geëxperimenteerd met parkeren voor een dubbeltje. Na het eerste uur moet wel gewoon het volledige tarief betaald worden: in Ypenburg 1,70 euro per uur tot 14.00 uur (daarna is parkeren bij het winkelcentrum gratis). Onduidelijk is nog wanneer de proef van start gaat, de woordvoerder vermoedt rond de zomer.

Tom Ponjee, secretaris betalingsverkeer bij Detailhandel Nederland, is enthousiast over het Haagse initiatief. ‘Op andere plekken in het land zie je dat het werkt.’ Maar volgens een woordvoerder van kenniscentrum CROW klopt dat niet. ‘Meerdere gemeenten hebben geëxperimenteerd met gratis parkeren, maar die zijn daar op teruggekomen. Het aantal bezoekers nam er nauwelijks toe.’

‘Gratis parkeren bestaat niet’

CROW wijst er bovendien op dat gratis parkeren helemaal niet bestaat. ‘There’s no such thing as a free lunch. Volgens de best beschikbare schattingen kost parkeren in Nederland in totaal jaarlijks 6 tot 8 miljard euro.’

Er gaat geen geld uit de wegenbelasting naar parkeren. Dat wordt ‘dus bekostigd uit belastinginkomsten van alle burgers gezamenlijk’, aldus CROW. ‘En daarmee betaalt ook iemand die geen auto bezit of niet met de auto naar een winkelgebied gaat mee aan de kosten van het parkeren van degene die wel met de auto komt. Dit geldt natuurlijk zowel voor het gratis parkeren als voor de niet-kostendekkende parkeertarieven.’ Ook ondernemers betalen mee aan de parkeerplekken.

Melkkoe

Betaald parkeren is volgens CROW geen ‘melkkoe’ voor gemeenten, zoals vaak beweerd wordt. Om kostendekkend uit te komen, is een tarief van minimaal 3 euro per uur nodig, maar dat wordt op de meeste plekken niet geheven.

De automobilist is overigens veel minder belangrijk voor winkeliers dan ondernemers vaak denken; voetgangers en fietsers zorgen voor een groter deel van de omzet. Volgens CROW hebben parkeersubsidies nauwelijks zin. De opbrengsten wegen niet op tegen de investeringen, vindt het kennisinstituut. ‘En zelfs al zou dat het geval zijn, dan is het de vraag of de gemeente deze kosten voor haar rekening zou moeten nemen.’

Lees meer over dit onderwerp in ons dossier over winkelleegstand
Deel dit artikel: