Vijf vragen over wateroverlast in de regio

DEN HAAG - Regen, regen en nog meer regen. De regio kreeg het de afgelopen dagen zwaar te verduren. Het gevolg: ondergelopen kelders, tuinen en straten. Hoe komt dit precies en hoe voorkom je deze waterellende. We vroegen het aan het hoogheemraadschap van Delfland en Rijnland.
1. Wat gebeurt er met het water in onze sloten en kanalen wanneer regen verwacht wordt?

Wanneer er teveel regen verwacht wordt begint het hoogheemraadschap bij voorbaat met het wegpompen van water uit sloten en kanalen. Dit proces wordt ook wel voormalen genoemd. Daarmee wordt in de sloten en kanalen een soort 'buffer' gemaakt, waardoor het water dat valt daar opgevangen kan worden.
Uit de polders wordt het water via poldergemalen naar de boezems afgevoerd. De boezem, ookwel de hoofdafvoer, is het grotere stelsel van vaarten en kanalen zoals bijvoorbeeld de Vliet of de Schie. Deze grotere waterwegen voeren het water vervolgens af richting de zee.

2. Waar kan het overige water naartoe?

Wanneer er in een keer veel water valt kan het boezemsysteem, oftewel de hoofdafvoer, het water niet aan. Om dit systeem te ontlasten kan het hoogheemraadschap ook water wegpompen naar zogeheten waterbergingen. Onder andere in de Woudse Polder in Schipluiden, De Wollebrand in Honselerdijk in Westland en de Driemanspolder bij Zoetermeer zijn deze bergingen te vinden. 'Zodra het waterpeil in de boezems weer genormaliseerd is en er minder neerslag wordt verwacht worden de waterbergingen weer leeggepompt', legt Anja van Rijn, woordvoerderhoogheemraadschap van Delfland uit.
Het aantal waterbergingsgebieden neemt toe. 'We hebben vlakbij Familiepark Drievliet in Den Haag een bergingsgebied gemaakt voor overtollig water', zegt woordvoerder Gerbrant Corbée van het hoogheemraadschap van Rijnland. 'Maar,' waarschuwen beide waterschappen: 'De rek is er op een gegeven moment ook uit. Dan is er geen ruimte meer om het water tijdelijk te parkeren.'

3. Waardoor kan het water in straten niet weg?

Wanneer straten onderlopen of grote plassen ontstaan, heeft dit niet direct met het grote watersysteem te maken', legt Van Rijn uit. 'Straten en daken voeren het water af naar het riool dat voor het overgrote deel onder de verantwoordelijkheid van de gemeente valt. Maar als er teveel regen is kan het riool het water niet kwijt, en kunnen straten en kelders blank komen te staan.' Het riool kan ontlast worden als het regenwater via de bodem weg kan zakken.
In onze drukke regio is alleen zoveel bebouwing dat op sommige plekken het water niet via de grond kan worden afgevoerd. Maar soms staan ook gebieden waar veel natuur is onder water. Zo kwam dit weekend een groot deel van het Haagse Zuiderpark blank te staan. Dit heeft ermee te maken dat het Zuiderpark op een van de laagste punten van de stad ligt. Wanneer er veel regen valt raakt de grond verzadigd en kan het regenwater niet meer worden afgevoerd.

4.Moeten we ons deze week nog zorgen maken?

Hoogheemraadschap van Delfland voorziet voor maandag geen problemen. Er zijn geen maatregelen getroffen en ook is het neerslagprotocol nog niet in werking gesteld. Volgens een woordvoerder kan het reguliere systeem van pompen en gemalen de voorspelde regenbuien aan. Het hoogheemraadschap van Rijnland zegt voorbereid te zijn op extra regen. 'We houden rekening met het bijplaatsen van mobiele pompen. Of nieuwe regen tot problemen zal leiden is lastig te zeggen, want dat hangt af van waar, wanneer en hoelang het valt', vult Corbée aan.
Brandweer Haaglanden houdt de regen in de gaten en wacht af hoeveel regen er de komende dagen gaat vallen. Bij het korps is geen extra personeel ingezet, wel kunnen ze vrijwilligers oproepen als dat nodig is. De meest voorkomende zaken waar de brandweer mee helpt zijn ondergelopen kelders, verstopte afvoeren en lekkages. Ook brandweer Hollands-Midden verwacht niet veel problemen. 'Er zullen minder problemen ontstaan bij lange regenbuien, dan wanneer er in korte tijd veel regen valt zoals afgelopen weekend het geval was.'

5. Wat kan ik zelf doen om wateroverlast te voorkomen?

'Bestrating zorgt ervoor dat water minder gemakkelijk de grond in kan lopen. Daardoor stroomt water direct naar het riool, waardoor het riool veel water tegelijkertijd te verwerken krijgt', legt Van Rijn uit. 'We willen mensen stimuleren om een bijdrage te leveren aan het klimaatbestendig maken van hun leefomgeving. Voor de aanleg van een regenton, een sedumdak of waterdoorlatende tegels in de tuin. Voor dit soort aanpassingen zijn subsidies beschikbaar.