Moeten 53 gemeenten aandelen Eneco verkopen of houden? Zeven vragen en antwoorden

DEN HAAG - De Haagse gemeenteraad beslist donderdagavond over de verkoop van de aandelen in energiebedrijf Eneco. Een meerderheid van de raad lijkt zich tegen de verkoop te keren. Zeven vragen over de omstreden aandelenverkoop.
Waarom is de discussie over de aandelenverkoop ineens opgelaaid?
Begin dit jaar is Eneco gesplitst in een netwerkbedrijf en een leverings- en productiebedrijf. Het netwerkbedrijf blijft onder overheidstoezicht maar het leverings- en productiebedrijf niet. Dit is de commerciële tak van Eneco geworden. Het bedrijf is dus veranderd en commerciëler geworden. Daarom vragen alle 53 gemeenten met aandelen in Eneco zich af waarom ze hun belang nog zouden moeten houden.

53 gemeenten.. dat zijn er veel..
Dat klopt. Maar er zijn slechts drie grootaandeelhouders. Na Rotterdam (met een belang van 31 procent) is Den Haag de grootste aandeelhouder met 16,55 procent van de aandelen. Dordrecht heeft een belang van 9 procent.

Waarom zouden gemeenten de aandelen willen verkopen?
Omdat er geen 'zwaarwegend publiek belang meer is' om de aandelen te houden, zo stellen de voorstanders van de verkoop. Bovendien zo zei wethouder Tom de Bruijn (D66) van Den Haag, vorige week tijdens een commissievergadering, geven de huidige aandelen weinig directe invloed.    

Maar dat zien de tegenstanders van de aandelenverkoop dus anders?
Ja. Zij zeggen dat de aandelen wel degelijk invloed geven. Als aandeelhouder kan je er bijvoorbeeld voor zorgen dat Eneco veel blijft investeren in duurzaamheid. Als de aandelen op de vrije markt terecht komen, kunnen ze in handen komen van commerciële partijen die vooral gaan voor hoge rendementen en niet voor duurzaamheid. De tegenstanders geven de verkoop van Essent en Nuon in 2009 als slecht voorbeeld hiervoor.

Bovendien kan de verkoop leiden tot banenverlies bij de energiereus, zeggen zij. De ondernemingsraad van Eneco verzet zich om die reden tegen de aandelenverkoop.  

Partijen als de Haagse Stadspartij, PvdA, ChristenUnie/SGP en de Partij voor de Dieren verwijten de voorstanders van verkoop dat ze de financiële voordelen voorop hebben staan. 'Staar je niet blind op het korte termijn gewin', zei fractievoorzitter Pieter Grinwis van de ChristenUnie/SGP.

Hoeveel leveren de aandelen dan op?
Dat is niet precies te zeggen omdat het afhankelijk is van de energiemarkt op het moment van verkoop maar volgens schattingen kan voor Den Haag de opbrengst oplopen tot 400 miljoen euro.

Zo, dat is geen klein bier..  
Daar kan je inderdaad mooie dingen mee doen. En nog voor er een definitief besluit over de aandelenverkoop is genomen, kissebissen de partijen over de besteding ervan. D66 wil onder  voorwaarden verkopen en al het geld dat vrijkomt in een Haags duurzaamheidsfonds steken. De VVD ook maar steekt het geld liever in bijvoorbeeld het openbaar vervoer en de bereikbaarheid van de stad.

Wat gebeurt er als de Haagse gemeenteraad tegen de aandelenverkoop stemt?
De raad neemt donderdag een principebesluit'. Pas na de gemeenteraadsverkiezingen in maart volgend jaar, beslist de nieuwe raad definitief over de aandelenverkoop.

Maar volgens wethouder De Bruijn is een voorstem van de Haagse raad nu al bijzonder belangrijk. Als de raad tegenstemt, zo waarschuwt hij, dan heeft Den Haag geen enkele invloed meer op de onderhandelingen en gesprekken die alle verkopende gemeenten de komende maanden gaan houden. Komt er een concrete koper, dan kan Den Haag als aandeelhouder alleen maar ja of nee zeggen, oftewel: 'tekenen bij het kruisje'.

Je reinste demagogie, vindt Grinswis van de ChristenUnie/SGP. 'Je denkt toch niet dat ze Den Haag als tweede grootste aandeelhouder links laten liggen in dit proces? Dat gelooft echt niemand.'

Deel dit artikel: