Reconstructie: de geheime mailwisseling op het Westlandse gemeentehuis

WESTLAND - Een burgemeester die de ene na de andere belofte doet, weinig daadkrachtige wethouders, miscommunicatie en een kunststichting die alles op alles zet om subsidie los te peuteren bij de gemeente. Dat is het beeld dat ontstaat uit de mailwisseling tussen oud-burgemeester Sjaak van der Tak, wethouders Marga de Goeij en Theo Duijvestijn en het bestuur van Kwekers in de Kunst. De mailwisseling is deze week vrijgegeven door de Westlandse gemeenteraad.

'Als Nederland lokaal zo bestuurd wordt, dan zijn we als maatschappij in problemen.' Een citaat uit een mail van 10 september 2017 van het bestuur van Kwekers in de Kunst aan Sjaak van der Tak en de wethouders De Goeij en Duijvestijn. In de mail dreigt de kunststichting met een gang naar de rechter om de toegezegde ton subsidie af te dwingen. Ook wil het bestuur de politieke bestuurders persoonlijk aansprakelijk stellen.

De mail luidt het begin van het einde in van een mailwisseling tussen het Westlandse college en Kwekers in de Kunst die tweeënhalf jaar heeft geduurd. Waarnemend burgemeester Agnes van Ardenne heeft opdracht gegeven om het mailverkeer te onderzoeken omdat er vraagtekens zijn gezet bij de toegekende honderdduizend euro aan Kwekers in de Kunst. Van dit geld organiseert de kunstinstelling over een paar maanden een voorstelling bij de opening van het onderwijs- en innovatiecentrum World Horti Center in Naaldwijk.    

Doorstart Dario Fo

De eerste mail uit het onderzoek is van 22 april 2015. Theatergroep Dario Fo is net failliet en wil een doorstart maken in een nieuwe stichting: Kwekers in de Kunst. Voorzitter van Kwekers in de Kunst, Hans van den Broek, stuurt Sjaak van der Tak een mail waarin hij financiële steun vraagt van de gemeente. 'Voorheen was Dario Fo immers het visitekaartje van het Westland op cultuurgebied en kan ook in de toekomst nog meer als ambassadeur van het Westland en de Westlandse tuinbouwsector fungeren. Om die rol in te kunnen vullen is een structurele basissubsidie van de gemeente noodzakelijk.'

Draagvlak in de raad ontbreekt en ook zet ik vraagtekens bij het draagvlak in het culturele veld
Marga de Goeij - wethouder

Van den Broek benadert daarnaast wethouder Marga de Goeij. De Goeij doet op 25 april 2015 verslag van dit bezoek in een mail aan Van der Tak. De Goeij is terughoudend. 'Ik heb aangegeven, dat structureel niet haalbaar lijkt. Draagvlak in de raad ontbreekt en ook zet ik vraagtekens bij het draagvlak in het culturele veld.' Ze geeft aan dat Kwekers in de Kunst, ondanks haar reactie, blijft aandringen. Ze vraagt Van der Tak om raad. 'Wat is jouw advies, ook ihkv (in het kader van, red.) verwachtingen?'

Band behouden

Sjaak van der Tak lijkt zich weinig aan te trekken van de terughoudendheid van De Goeij. Hij heeft zijn zinnen gezet op de doorstart van Kwekers in de Kunst want hij is erop gebrand om de band tussen de kunstinstelling en het Westland te behouden. Die noodzaak is groot, zeker omdat Kwekers in de Kunst inmiddels onderdak heeft gevonden in het Zuiderstrandtheater op Scheveningen.

Sjaak van der Tak belegt daarom een overleg over de doorstart van Kwekers in de Kunst tussen hem en het bestuur van de kunstinstelling. Cultuurwethouder Marga de Goeij is hier niet bij. Een paar dagen later, op 22 september, schrijft voorzitter Van den Broek een mail naar Sjaak van der Tak met als titel 'verslag en actiepunten gesprek 18 september jl'.

Onderzoek

In de mail staat een aantal afspraken die tussen Van der Tak en het bestuur zijn gemaakt. Zo maakt Kwekers in de Kunst een gedetailleerd doorstartplan. In dat plan stelt de kunstinstelling ook voor om een haalbaarheidsonderzoek te doen naar de doorstart. De kosten van dit onderzoek zijn dertig duizend euro. De gemeente Westland zal de kosten op zich nemen.

Vervolgens doet Kwekers in de Kunst op 5 oktober 2015 een subsidieverzoek dat verwarring veroorzaakt. Het bestuur vraagt om het afgesproken bedrag van 30.000 euro, maar vreemd genoeg niet voor een haalbaarheidsonderzoek. De stichting wil het bedrag als startsubsidie en daarnaast een jaarlijkse activiteitensubsidie van 350.000 euro.

De Goeij verrast

Sjaak van der Tak is op de hoogte van de subsidieaanvraag want hij heeft de brief voor verzending gezien. Wethouder De Goeij is daarentegen verrast. 'Hallo Sjaak, ben jij op de hoogte van deze aanvraag. Klopt de info die hierin staat. Graag volgende week even met elkaar bespreken', schrijft De Goeij in een mail op 18 oktober 2015.  

De aanvraag wordt in behandeling genomen in het Westlandse gemeentehuis en op 26 november 2015 is er een uitkomst. Het subsidieverzoek is afgewezen. 'Met het incidenteel verstrekken van projectsubsidies wil de gemeente met name nieuwe activiteiten, evenementen of projecten stimuleren. Wij vinden niet dat het voortzetten van het culturele erfgoed van Dario Fo onder deze criteria valt.' De afwijzingsbrief is ondertekend door de teamleider Jeugd, Onderwijs en Sportbeleid, namens het college van burgemeester en wethouders.

Van der Tak verrast

Dit keer is het Sjaak van der Tak die niet op de hoogte is van het werk van zijn collega De Goeij. Hij weet niets van de afwijzing zo blijkt uit een mail aan Kwekers in de Kunst die hij op 27 november 2015 stuurt. In de mail complimenteert Van der Tak de kunststichting met hun nieuwe productie 'Harde handen'. 'De productie is in Scheveningen goed ontvangen, heb dat bericht uit familiebronnen van mensen die daar wonen mogen ontvangen. Chapeau', schrijft hij. En daarna: 'Inmiddels ben ik benieuwd wat het team cultuur adviseert op de subsidieaanvraag die door het bestuur onder jouw leiding is ingediend.'

Van den Broek is verbaasd en reageert op 29 november 2015 in een mail aan van Van der Tak. 'Sjaak, dank voor je bericht! Nagenoeg tegelijkertijd ontving ik, de in de bijlage opgenomen brief waarin onze initiatieven van de hand worden gewezen. Is hier sprake van een misverstand?'

Externe financiers

Van der Tak komt een paar dagen later op 4 december 2015 met een reactiemail. Daarin gaat hij inhoudelijk niet in op de afwijzing van de subsidie. Wel belooft hij Kwekers in de Kunst dat de gemeente het voortouw zal nemen om op korte termijn een gesprek te organiseren tussen een aantal externe financiers zoals kunst- en cultuurfondsen en Kwekers in de Kunst. 'Om de financiering van onderzoek voor jullie toch van de grond te tillen.'

Kortom, ondanks mijn sympathie voor Kwekers in de Kunst loop ik vast
Sjaak van der Tak - oud-burgemeester

Pas een dikke maand later, op 20 januari 2016, geeft Sjaak van der Tak een inhoudelijke reactie op de afwijzing van het subsidieverzoek. Voor hij de mail aan Kwekers in de Kunst verstuurt, legt hij zijn reactie voor aan wethouder De Goeij. Zij schrijft aan Van der Tak: 'Sjaak, ik heb in de tekst wat aangepast. Kijk maar wat je ermee doet (…) Bedankt he.'

Politiek draagvlak

In de mail aan de voorzitter van Kwekers in de Kunst beschrijft Van der Tak de situatie. Hij schrijft onder meer dat er volgens wethouder De Goeij is gebleken dat het politiek draagvlak ontbreekt. 'Kortom, ondanks mijn sympathie voor Kwekers in de Kunst loop ik vast.'

Voorzitter Hans van den Broek van Kwekers in de Kunst is boos. 'Sjaak, wat bijzonder spijtig voor je, dat jouw eigen initiatief voor een doorstart van Kwekers in de Kunst zo rücksichtslos van de hand is gewezen door eerst de teamleider Jeugd, Onderwijs en Sportbeleid en later nogmaals door je eigen wethouder Cultuur', schrijft hij op 22 januari 2016. 'Ik leefde altijd in de veronderstelling dat het college van B&W met een mond sprak. Dat blijkt dus niet het geval te zijn. Dat is voor een relatieve buitenstaander zoals ik moeilijk te vatten. Dat maakt het dan ook zo ingewikkeld om te opereren binnen de gemeente Westland.'

Uitlegbaar verhaal

De deur is dus definitief dicht voor een structurele subsidie voor Kwekers in de Kunst. Wel blijft het college zich inzetten om geld vrij te maken voor de stichting zo blijkt uit de mailwisseling. Maar wethouder De Goeij worstelt met de uitleg die ze aan een mogelijke subsidie moet geven. In een mail die ze op 5 juni 2016 schrijft aan Sjaak van der Tak en toenmalig wethouder Arne Weverling staat: 'Vandaag met Jacqueline geprobeerd een tekst te bedenken bij het bedrag voor Kwekers in de Kunst. Wij kunnen niet echt een uitlegbaar verhaal bedenken.'

Uit een mail van een maand later blijkt dat het toch gelukt is om een 'uitlegbaar verhaal' te bedenken. Kwekers in de Kunst mag 'community-art', dus voorstellingen met maatschappelijk nut, gaan maken rond het thema integratie.  

Community-art

Later in de maand bevestigt Van der Tak aan voorzitter Van den Broek dat er een ton voor Kwekers in de Kunst wordt gereserveerd. Van den Broek schrijft op 13 juli 2016 aan Sjaak van der Tak: 'Op 24 juni jongstleden heb je me telefonisch geïnformeerd dat de gemeente Westland in de begroting voor 2017 een bedrag van honderdduizend euro heeft opgenomen voor door Kwekers in de Kunst te verzorgen community art projecten.'

Nu graag heldere werkafspraken over het wie, wat, waar, bevoorschotting en verrekening
Hans van den Broek - Kwekers in de Kunst

Sjaak van der Tak reageert een dag later, op 14 juli 2016. 'Op je verzoek kan ik eenduidig, vertrouwelijk en informeel antwoorden dat in de begroting 2017 een bedrag van honderdduizend euro voor Kwekers in de Kunst voor community-art-projecten, met o.a. als thema integratie is opgenomen. (...) Voor het jaar 2018 bestaat deze intentie ook.'

Openingsvoorstelling

Maar begin 2017 blijkt dat het college toch een ander stempeltje wil zetten op de ton voor Kwekers in de Kunst. Het geld voor de kunstinstelling wordt beschikbaar gesteld voor een openingsvoorstelling van het World Horti Center in Naaldwijk in maart 2018.

Dan lijkt het maandenlang stil te blijven op de lijn. Tot Hans van den Broek op 4 maart 2017 duidelijkheid vraagt aan Van der Tak. 'Nu graag heldere werkafspraken over het wie, wat, waar, bevoorschotting en verrekening.'

Spoed

Maar het officiële besluit blijft uit. Op 6 augustus 2017 schrijft Hans van den Broek aan Sjaak van der Tak, wethouder De Goeij en wethouder Duijvestijn een mail waarin hij het college weer tot spoed maant. 'Door de organisatie die hiervoor verantwoordelijk is, is ons herhaaldelijk bevestigd dat het college van B&W hiermee akkoord is. E.e.a. is ook gecheckt bij en bevestigd door de ambtelijke organisatie. Het wachten is echter op de bevestiging van onze opdracht.'

Een dag later op 7 augustus 2017 reageert wethouder De Goeij. 'Dank voor je bericht. Ik heb onze gemeentesecretaris verzocht e.e.a. in orde te laten brengen.'

Gemeentesecretaris

Weer verstrijkt er een week. Op 15 augustus schrijft Van den Broek aan wethouder De Goeij. 'Even een check. Ik heb nog niets van de gemeentesecretaris vernomen. Is het een idee dat ik zelf contact met hem zoek?'

Reactie De Goeij: 'Ik zal je mail doorsturen aan onze gemeentesecretaris. Wellicht dat vakantie van medewerkers oorzaak is.'

Feitenrelaas

Inmiddels is ook wethouder Theo Duijvestijn nauwer betrokken geraakt bij het dossier. Kwekers in de Kunst stuurt Duijvestijn op 30 augustus 2017 een 'feitenrelaas in een notendop'. Het relaas begint in maart 2015 en loopt tot augustus 2017. De mail eindigt met de conclusie van Van den Broek. 'Dit project loopt nu bijna twee jaar en zes maanden. (..) Dit met het college van B&W als opdrachtgever, met tal van toezeggingen van het college die nooit zijn nagekomen en tal van door het college geformuleerde deadlines die nooit zijn gehaald.'

Over 2018 heb ik geen enkele toezegging gedaan!
Theo Duijvestijn - wethouder

Een dag later belt een ambtenaar namens wethouder Duijvestijn met Van den Broek. Via de ambtenaar zegt Duijvestijn toe dat het college op 7 september de opdracht aan Kwekers in de Kunst zal verstrekken. 'Dit met bijbehorend contract en afspraken over betalingstermijnen/bevoorschotting.'

Budget 2018

In de mail staat bovendien dat de ambtenaar bevestigt dat er voor 2018 een budget van honderdduizend euro is toegezegd aan Kwekers in de Kunst. 'De ambtenaar gaf vervolgens namens Theo Duijvestijn aan dat voor dit budget voor Kwekers voor 2018 nog enkel een collegebesluit nodig is.'

Duijvestijn krijgt de mail onder ogen en ontploft. 'Over 2018 heb ik geen enkele toezegging gedaan!' mailt hij aan Sjaak van der Tak, wethouder De Goeij en per ongeluk Hans van den Broek.    

Grote schande

Op 10 september 2017 is de maat voor Kwekers in de Kunst vol. De instelling eist het beloofde geld en dreigt naar de rechter te stappen. 'De ene na de andere toezegging werd gedaan en niet waargemaakt. Eigenlijk een grote schande om als bestuurders te denken dat je zo kunt optreden.'

Sjaak van der Tak reageert een week later op de mail. Daaruit blijkt dat er op 15 september 2017 overleg is geweest tussen Kwekers in de Kunst en Van der Tak. Op 18 september 2017 schrijft hij: 'In dit overleg heb ik namens het college van B&W excuses aangeboden voor behandeling van Kwekers in de Kunst. (..) Eveneens bevestig ik hierbij het besluit van B&W van 5 en 12 september 2017 waarin aan Kwekers in de Kunst een budget van honderdduizend euro wordt verstrekt ten behoeve van het programma in de Week van de Opening van het World Horti Center in maart 2018. (..) De bevoorschotting is inmiddels in gang gezet.'

Geen besluit

Uiteindelijk blijkt dat de lezing van Van der Tak in deze mail niet klopt. Volgens waarnemend burgemeester Agnes van Ardenne is er op 5 en 12 september helemaal geen besluit genomen over de subsidie. Er is in die vergaderingen alleen gesproken over de kwestie Kwekers in de Kunst.

Pas op 26 september 2017, in de allerlaatste collegevergadering van Van der Tak voor zijn afscheid, komt zijn mail van 18 september 2017 op tafel waarin hij stelt dat er al een besluit van het college ligt. Omdat het de laatste vergadering van Van der Tak is, beslist het college om het besluit over Kwekers in de Kunst dan maar werkelijkheid te maken. Het college stemt in met een ton subsidie aan Kwekers in de Kunst.
Meer over dit onderwerp:
SJAAK VAN DER TAK WESTLAND
Deel dit artikel:

Reageren