Naakte patiëntes gefilmd door huisarts: wat bezielt zo'n man?

DEN HAAG - Een opmerkelijk bericht woensdag, over een waarnemend huisarts (37) uit Leiden die stiekem naakte vrouwelijke patiënten zou hebben gefilmd. Hij zou dat in drie verschillende praktijken hebben gedaan. Volgens het OM gaat het om tientallen filmpjes, die zijn aangetroffen op computers en telefoons van de man. Wat bezielt zo iemand? Wij vroegen het aan een seksuologe.

Volgens de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) komt zoiets niet vaak voor. 'Ik heb er in elk geval nog nooit van gehoord', zegt een woordvoerder. 'Het lijkt een heel serieuze zaak, die wij goed volgen. We moeten afwachten waar justitie mee komt. Tot die tijd kunnen wij geen goede reactie geven.'

Seksuologe Willeke Bezemer beaamt dat dit soort dingen maar weinig voorkomt. Ze kan wel iets vertellen over het hoe en waarom. 'Al ken ik deze man niet, dus ik kan er alleen in algemene zin iets over zeggen. Waarom iemand zoiets doet? Tja, de hele porno-industrie draait om visuele prikkels.' Toch zijn er inmiddels miljoenen 'kant en klare' pornofilms in de meest verschillende genres en voorkeuren vrijelijk op internet beschikbaar. Waarom kiest iemand er dan voor om zélf opnames te maken? 'In dit soort gevallen gaat het erom dat het niet alleen beeld is. Het is spannend, een extra dimensie. De spanning van het zelf filmen.'

Wilde hij betrapt worden?

Mogelijk speelde ook een rol dat de man graag betrapt wilde worden. 'Dat idee is voor sommige mensen heel spannend. Dat geldt bijvoorbeeld ook bij exhibitionisme. Men wil gezien worden.' Maar geldt dat ook als je bijvoorbeeld je gezin, je werk of je carrière kwijtraakt wanneer je betrapt wordt? 'Mensen zetten soms veel op het spel. Er treedt ook een soort verkokering op. Als het een tijdje lukt, worden mensen ook onvoorzichtiger. Aan het begin nemen ze meer voorzorgsmaatregelen dan wanneer het een tijdje loopt. Dan worden mensen slordiger.'

Toch is het voor veel mensen waarschijnlijk moeilijk te begrijpen hoe je zoiets zover laat komen. Schakelen geile gedachten dan toch je hersenen uit? 'Nee, het is de kans op de kick, het gaat erom hoe groot die is. Als de positieve gevoelens die mensen denken te krijgen door zo'n filmpje te maken groot genoeg zijn, verdwijnen de nadelen op de achtergrond.'

Normaal mechanisme

Dat is volgens de seksuologe een opmerkelijk mechanisme. 'Dat is heel vaak als we iets graag willen, maar in dit geval zie je het zo uitvergroot worden.' Zij geeft het voorbeeld van mensen die een nieuwe auto willen kopen. 'Dan verklein je ook alle nadelen. Ik heb eigenlijk nog een prima auto, het is slecht voor het milieu... Dat verdwijnt allemaal naar de achtergrond, omdat je die nieuwe auto zo graag wilt. Dat zou hier ook het geval kunnen zijn.'

Maar er speelt nog iets belangrijks een rol. Soms raakt het lichaam in de war. Bezemer: 'Er is ooit een experiment gedaan waarbij mensen via een gevaarlijke touwbrug moesten lopen. Dat is eng: je bent angstig, je hart klopt sneller en je bent gespannen. En dan kom je aan de overkant. Vervolgens werd de groep in twee delen gesplitst: de ene helft kreeg een kop koffie, de andere helft werd geconfronteerd met een mooie vrouw. Toen bleek dat de gevoelens van de spanning en de aanwezigheid van de mooie vrouw een bijna verliefd gevoel gaf. Het lichaam haalt al die dingen doorelkaar en gooit dat op een hoopje.'

Zadelsnuffelaars

Dit soort dingen komt veel vaker voor bij mannen dan bij vrouwen, vertelt de seksuologe. En er zijn allerlei soorten 'parafilieën', zoals dat heet: seksuele voorkeuren die maar weinig voorkomen. Waarom hebben vooral mannen dat? 'Dat is de moeilijkste vraag die je kunt stellen. Alle seksuologen zijn op zoek naar een verklaring hiervoor, maar dat is heel ingewikkeld. Eigenlijk is het onbegrijpelijk. Het heeft met zowel de biologie, de eigen ontwikkeling als de sociale context waarin je leeft te maken.'

Volgens haar is het in alle culturen zo dat dit meer bij mannen voorkomt dan bij vrouwen. En er zijn dus ook heel veel soorten. 'Je hebt ook zadelsnuffelaars, die raken opgewonden van het besnuffelen van een fietszadel. Of denk aan de Rijswijkse voetensnuffelaar, ook zoiets. Er bestaan een paar honderd variabelen van seksuele opwinding. De mens is creatief en staat open voor alles.'

Is het te voorkomen?

Het is dan ook maar de vraag of dit soort dingen te voorkomen is. Bezemer: 'Dit gebeurt natuurlijk zelden. Huisartsen hebben echt goede systemen, bijvoorbeeld met intervisies, waarbij ze elkaar als collega's in de gaten houden.' Dat het bij een arts misschien wel vaker gebeurt, heeft volgens de seksuologe wel een logische verklaring. 'De verleidingen liggen in dit vakgebied natuurlijk veel meer op de loer dan wanneer je in een supermarkt werkt. Je hebt altijd met bloot te maken. Het is heel legitiem om te vragen: kleedt u zich maar even uit.'

Het vak van arts is volgens haar daarom ook kwetsbaar. 'Je moet je daar heel bewust van zijn. Daarom wordt er in scholing van artsen ook erg veel aandacht aan besteed. Er wordt duidelijk besproken: waar liggen de grenzen in wat je wel en niet vraagt.'

Vervelend voor patiëntes

Voor de vrouwen die dit is overkomen heeft het natuurlijk gevolgen. 'Een deel zal het misschien vrij laconiek opvatten. Zo van: hij heeft mij toch al gezien. Maar het merendeel zal dit toch wel uiterst vervelend vinden. Want je weet ook niet waar het beeldmateriaal naartoe gaat.'

En, zegt ze, 'Je hebt je uitgekleed voor een medisch consult en niet om in een filmpje op te treden. Dan heb je wel het gevoel dat er misbruik van je is gemaakt. En dat is natuurlijk ook zo.'

Voorlopig nog vast

De Leidse huisarts zit voorlopig nog vast. Naast het maken van opnames van patiënten wordt hij ook verdacht van ontucht met drie minderjarige meisjes in de privésfeer. Daarvan maakte hij volgens het OM ook foto's.

LEES OOK: Haagse 'seksdokter' blijft geschorst na misbruik patiënte

LEES OOK: Taakstraf voor stiekeme zwembadfilmer uit Gouda

Meer over dit onderwerp:
HUISARTS WAARNEMER
Deel dit artikel:

Reageren