COLUMN: Vroege Cito-stress

Columniste Manon van Kreijl
Columniste Manon van Kreijl © Omroep West / Marjan de Jong
ZOETERMEER - 'Hij is niet zo in zijn hum vandaag hoor', terwijl ze haar inderdaad spierwitte en weerbarstige kind de klas in probeert te schuiven, vertelt ze verder: 'De Cito hè, hij is er zo zenuwachtig voor, hij heeft geen oog dicht gedaan vannacht.'
Het is januari in groep 3, het woord CITO is in de klas het hele jaar nog niet één keer gevallen. Ik zou wel gek zijn om het daar met de kinderen over te hebben, waarom zou ik ze zenuwachtig maken?  Aan het maken van toetsen zijn de kinderen helemaal gewend. Ze maken er zoveel, aan het eind van iedere leeskern en aan het eind van ieder rekenblok. Het uit elkaar schuiven van de tafeltjes is allang routine. En nooit raakt er iemand van de leg of is er stress. Waar komt deze spanning dan vandaan?
Helemaal jammer is dat de Cito's nog helemaal niet zijn deze week, we beginnen pas over twee weken. 'Ach', zegt de moeder: 'ook dat nog. Hoe komt hij daar dan bij, dat deze week de Cito's zijn? Al die stress, voor niets..' Ik kan alleen mijn schouders ophalen, ik heb geen idee. Feit is wel dat ieder jaar in januari en in juni zich hetzelfde Cito-ritueel afspeelt. Ouders willen graag weten in welke week de toetsen nu zijn, zodat ze kunnen zorgen dat hun kroost die week echt op tijd naar bed gaat en ze niet te veel andere drukke dingen plannen.

Buikpijn

Sommige kinderen hebben nergens last van maar een deel van de kinderen slaapt slecht en komt met buikpijn naar school. En zelf voelde ik de druk ook altijd wel: Hoe zouden ze het gaan doen? Heb ik het wel goed gedaan? Heb ik ze wel alles geleerd wat ik ze leren moest?'
De cito-toets brengt de voortgang die de kinderen maken op het gebied van lezen, rekenen en spellen in kaart, toch? En de toets laat zien hoe een kind presteert ten opzichte van zijn leeftijdsgenoten. Om het zo eerlijk mogelijk te maken staat er in de handleiding exact opgeschreven wat de leerkracht mag en moet zeggen. Het is natuurlijk de bedoeling dat je daar als leerkracht niet vanaf wijkt, want anders is de uitslag niet meer eerlijk.

'Mijn tand is eruit!'

Klinkt allemaal logisch, tot je de toets staat af te nemen bij een groep van 24 6-jarigen en halverwege er opeens iemand zegt: 'Juf, mijn tand is eruit!', en de hele klas dat natuurlijk wel even wil bekijken. Of als de klas midden tijdens de toets collectief besluit heel nodig naar de wc te moeten en het echt niet meer op te kunnen houden. Of de allerleukste: als nadat je de vraag hebt voorgelezen één van de kinderen helemaal trots op zichzelf door de klas roept: Juf, deze weet ik! Het antwoord is zes!'
En dan weet je het weer, wie al die spanning veroorzaakt. Het zijn niet de kinderen. Het zijn die malle volwassenen met al hun moeilijke en veel te serieuze gedoe.
Reageren? Mail naar manonvankreijl@omroepwest.nl.
Alle columns van Manon van Kreijl zijn terug te lezen op een aparte pagina.