Jarenlang gif uitgestoten, maar geen straf voor Sterigenics: Vier vragen en antwoorden

ZOETERMEER - Sterigenics stootte jarenlang een te hoge concentratie van de kankerverwekkende stof ethyleenoxide uit. Het bedrijf reinigde tot 2010 medische apparatuur en kleding in hun vestiging op de Storkstraat in Zoetermeer. De gemeente was daarvan op de hoogte. Toch kregen het bedrijf en de gemeente dinsdag geen straf van de rechter.

1) Sterigenics heeft de regels overtreden maar is vrijgesproken, hoe kan dat?


De rechter heeft Sterigenics vrijgesproken, omdat de gemeente de hoge uitstoot heeft toegestaan. De ambtenaar die er toezicht op moest houden, liet het bedrijf zelfs weten dat hij blij was met de hoogte van de uitstoot. 'De gemeente wist wat er aan de hand was en vond het allemaal prima', zei de rechter. En omdat Sterigenics op de gemeente mocht vertrouwen, legde de rechter geen straf op.

2) De gemeente heeft de uitstoot gedoogd, waarom kregen zij dan geen straf?


Een gemeente is een overheidsorgaan en om die aan te klagen ligt de lat erg hoog. In deze zaak ontbrak 'een direct reeël levensbedreigend riscio', vertelde de persrechter dinsdag na de uitspraak. Greenpeace noemt de rol van de gemeente onbegrijpelijk. 'De overheid had gewoon meteen haar verantwoordelijkheid moeten nemen en moeten zeggen: dit is foute boel en hier moeten we wat aan doen.' De milieu-organisatie wil dan ook dat de overheid dit soort bedrijven strenger controleert.

3) Kan het niet dan zo maar nog een keer gebeuren?


Sterigenics vertrok in 2010. De stad heeft geen vergelijkbare bedrijven meer. De gemeente Zoetermeer zei dinsdag in een reactie dat ze 'maatregelen hebben genomen om te zorgen dat dit niet meer kan gebeuren.' GroenLinks Zoetermeer wil de Haagse poltiek aansporen om strenger te controleren. Volgens de partij Zó! Zoetermeer is de kans klein dat zoiets nog eens kan gebeuren: 'Toen bestond de Omgevingsdienst Haaglanden nog niet. Ambtenaren werkten meer individueel. Nu is er een nauwe samenwerking met  de inspecteurs van de Omgevingsdienst,' zegt fractievoorzitter Marijke van der Meer.

4) Zijn er dingen veranderd sinds de affaire-Sterigenics?


Professor Pieter van Gelder van de TU Delft ziet dat er binnen de chemische sector programma's zijn opgezet om de veiligheidscultuur te verbeteren. 'Maar een stok achter de deur mist en die stok is de overheid die direct optreedt.' Van Gelder verbaast zich dan ook dat overheden vaak nog coulant zijn tegenover dit soort bedrijven, bijvoorbeeld uit angst voor juridische procedures. Maar ook omdat deze bedrijven zorgen voor werkgelegenheid en beschikken over veel geld. Greenpeace ziet vaker van dit soort zaken waarin de overheid de oren laat hangen naar chemische bedrijven. 'En dat er soms handjeklap wordt gedaan over de uitstoot'.