Instellingen

Ontspannen Wiegel moet komende dagen ontdekken of partijen elkaar echt wat gunnen

Wiegel en De Mos op weg naar de eerste gesprekken. Foto ANP
Wiegel en De Mos op weg naar de eerste gesprekken. Foto ANP
DEN HAAG - In de lichte werkkamer op de elfde verdieping van het stadhuiscomplex houdt Hans Wiegel tijdelijk kantoor – een plek die eigenlijk geheim moet blijven, zodat hij ongestoord zijn werk kan doen. De lijsttrekkers van de partijen in de Haagse gemeenteraad komen om de beurt langs en treffen hem daar achter een groot bureau met een stapel kranten. Casual gekleed: overhemd, kabeltrui.
Sommigen nemen een presentje voor hem mee. Zoals Joris Wijsmuller van de Haagse Stadspartij. Hij herinnerde zich dat Wiegel woensdag tijdens de openbare zitting over de formatie wat teleurgesteld oogde toen bleek dat er niets te drinken was. Dus heeft Wijsmuller een flesje jenever van het oer-Haagse bedrijf Van Kleef meegenomen. De VVD’er Boudewijn Revis en Frans de Graaf kiezen voor een andere aanpak, de amicale. ‘Hoi Hans’, zeggen ze als ze de kamer binnenstappen.
Ze zitten allemaal niet zo lang bij de verkenner die onderzoekt welke coalitie in Den Haag mogelijk is: twintig minuten, een half uurtje. Het gaat er gemoedelijk aan toe. De sfeer is altijd goed. Laat dat maar aan Wiegel over. De VVD-coryfee - die zondag nog bij het programma Buitenhof benadrukte dat hij politicus is, vooral geen oud-politicus – is gevraagd door Groep de Mos. En hij geniet van zijn werk. Dat is al duidelijk als er donderdagmiddag een presentatie is in de raadzaal. ‘Een rode knop. Mooie kleur’, zegt de liberaal als hij de microfoon achter het spreekgestoelte moet bedienen. De toon is gezet.

Geen geheim

Wiegel maakt er daar ook geen geheim van dat hij streeft naar een afspiegelingscollege – een stadsbestuur op basis van de omvang van partijen en niet op basis van ideologie. Daaraan zouden de sinds vorige week woensdag grootste partijen in de stad moeten meedoen: Groep de Mos, VVD, D66 en GroenLinks.
Dé vraag die nu het stadhuis bezighoudt, is of dat gaat lukken. Om die te kunnen beantwoorden zijn een paar dingen cruciaal. De eerste is of GroenLinks weer bereid is te gaan regeren in Den Haag. De laatste keer is nu al twaalf jaar geleden, toen Bert van Alphen aantrad en vier jaar liet zien dat zijn partij een betrouwbare partner kan zijn. Nu is het voor die partij vooral belangrijk of er voldoende kan worden ‘binnengehaald’ en of het linkse geluid niet wordt gedempt door vooral Groep de Mos en de VVD.

Ander probleempje

Bovendien heeft GroenLinks nog een ander probleempje. Het is de enige partij waarvan de lijsttrekker geen wethouder wil worden. Op een vacature op de website zouden niet heel veel mensen hebben gereageerd. En dus klinkt in het stadhuis opeens de naam van Inge Vianen weer. Deze oud-fractieleider stapte tweeënhalf jaar geleden na interne strubbelingen op om plaats te maken voor de huidige leider, Arjen Kapteijns. Zij zou in beeld zijn als wethouder.
En dat leidt bij sommige politici in het stadhuis tot hilariteit. Vianen kon er soms met gestrekt been in gaan, bijvoorbeeld tijdens de discussie over bij de kap van de bomen aan de Veenkade en Toussaintkade. Niet iedereen verheugt zich daarom met even veel plezier op haar terugkeer. ‘We laten haar straks de vernieuwde kades openen’, lachten een paar liberalen deze week al.

Oud zeer

Een ander belangrijk element zijn de problemen rond D66. Die partij baalt enorm van het verlies van twee zetels. Daarnaast is nog een puntje oud zeer: de kwestie-Guernaoui. Het toenmalige democratische raadslid Rachid Guernaoui durfde het tijdens de selectie van een nieuwe wethouder anderhalf jaar geleden op te nemen tegen de kandidaat van de lokale en landelijke partijtop, Saskia Bruines. Kort nadat hij het nipt verloor, stapte hij over na Groep de Mos en is daar nu de tweede wethouderskandidaat. Dit terwijl Bruines in het onderhandelteam voor een nieuwe coalitie voor D66 zit. Nog niet iedereen ziet het voor zich dat Guernaoui en Bruines samen in één college gaan zitten.
Dat blijkt ook wel uit het verhaal dat in het stadhuis wordt verteld dat alle beoogde coalitiepartijen de banden aan het aanhalen zijn. Maar dat D66 en Groep de Mos nog steeds niet met elkaar hebben gesproken.

Inhoudelijke kwesties

Verder zijn er natuurlijk de inhoudelijke kwesties. De Mos ging de verkiezingen in met een paar belangrijke thema’s, zoals het verzet tegen invoeren van betaald parkeren. Hoewel zich iedere dag bewonersorganisaties bij vertrekkend wethouder Tom de Bruijn (D66, verkeer) komen melden met het verzoek om dat in te voeren in hun buurt of wijk, ziet de nieuwe grootste partij van Den Haag het vooral als burgertje pesten.
Ook op het gebied van klimaat zijn er flinke verschillen. De Groep De Mos is een van de weinige partijen die geen handtekening heeft gezet onder het ambitieuze klimaatpact, een gemeenschappelijke visie ervoor te zorgen dat Den Haag eraan kan bijdragen dat de opwarming van de aarde beperkt blijft tot 1,5 graad, zoals in 2015 in Parijs door 174 landen werd afgesproken.

Inhoudelijke verschillen

Aarzelingen bij partijen en inhoudelijke verschillen dus. Toch zijn vooral Groep de Mos en de VVD enthousiast over het afspiegelingscollege. Zij wijzen erop dat er vier jaar geleden ook grote aarzelingen waren, bijvoorbeeld over de samenwerking met de Haagse Stadspartij en dat er toen nog veel grotere inhoudelijke problemen waren, neem alleen al de bouw van het cultuurpaleis.
De zaken die nu voorliggen zijn allemaal praktisch op te lossen. En om dat geloof te onderstrepen heeft Groep de Mos de collega’s al aangeboden om te komen tot een gelijke verdeling van wethoudersposten. Allemaal twee, zelfs voor het relatief kleinere GroenLinks. Ook over betaald parkeren valt prima te praten. Meer parkeergarages bouwen, lagere tarieven rond winkelcentra en verlenging van de parkeerduur naar vier uur, zodat je lekker kan eten in een restaurant zonder je zorgen te hoeven maken over een boete. Dat soort praktische dingen.

Elkaar wat gunnen

Wiegel gaat dit weekeinde paaseieren zoeken met zijn kleinkinderen. Daarna gaat hij weer aan de slag. ‘U moet elkaar wat gunnen’, zei hij woensdag tijdens de openbare zitting. Binnen twee, tweeënhalve week moet duidelijk worden of Groep de Mos, VVD, D66 en GroenLinks dat ter harte nemen en die coalitie van die partijen enige kans van slagen heeft.