Dilemma voor de Haagse politiek: heeft as-Soennah moskee een dubbele agenda?

DEN HAAG - Een prediker die zegt dat besnijdenis voor vrouwen weliswaar niet is verplicht, maar het wordt wel aanbevolen. Omdat zo 'haar lusten minder worden'. Of een andere voorganger die zegt dat overspel - onder een islamitisch regime - dient te worden bestraft met de doodstraf. En dan zijn er nog de dubieuze geldstromen, afkomstig van de Koeweitse liefdadigheidsinstelling Revival of Islamic Heritage Society (RIHS), die in verband worden gebracht met terrorisme.

De Haagse gemeenteraad worstelt enorm met de gevolgen die de onthullingen van Nieuwsuur en NRC moeten hebben voor de as-Soennah moskee. Wat voor gevolgen moet dit hebben voor de financiële relatie tussen de gemeente Den Haag en moskee? Het is slechts één van de vragen waarover tijdens de eerstvolgende raadsvergadering na het voorjaarsreces zal worden gesproken.

Het bestuur van de moskee zelf noemt de berichtgeving in een verklaring suggestief. 'De stichting verwerpt elke vorm van geweld en kan op basis van eigen onderzoek met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid stellen dat het geen directe of indirecte financiering van RIHS heeft ontvangen. Ook van de verantwoordelijke (opsporings)autoriteiten heeft de Stichting geen negatief advies hierover ontvangen', staat op de website.

'Geen invloed'

Het bestuur, dat niet per telefoon en email bereikbaar is, erkent wel dat andere financiële stromen uit het buitenland naar de moskee zijn gelopen. Maar: 'Er is op geen enkele wijze invloed uitgeoefend'. Sterker nog, er is expliciet met de weldoeners afgesproken dat de stichting as-Soennah 'op geen enkele wijze bemoeienis duldt.'

Er is op geen enkele wijze invloed uitgeoefend
Bestuur as-Soennah

Bovendien vindt de moskee dat omstreden uitspraken van een imam over straffen voor ongelovigen 'uit hun context' worden gehaald. Wel neemt de organisatie nadrukkelijk afstand van de uitspraken van een spreker over vrouwenbesnijdenis. Volgens het bestuur van de moskee is dat 'niet-islamitisch'. 'De stichting heeft dit ook in het verleden kenbaar gemaakt. De lezing van de betrokken docent is van de site verwijderd.'

Zorgen

In de Haagse politiek zijn er al langer zorgen over de moskee. Zeker in de periode dat Libanese prediker Fawaz Jneid nog grote invloed had binnen de moskee. Diens uitspraken over Theo van Gogh ('O God, bezorg Van Gogh een ziekte die door alle bewoners van de aarde niet kan worden genezen') en Ayaan Hirsi Ali leidden tot grote kritiek. In 2012 wordt Fawaz geschorst en uit het bestuur gezet. Daarna gaat Fawaz op eigen kracht verder.

Hiermee begint volgens onder meer toenmalig burgemeester Jozias van Aartsen van Den Haag een nieuwe periode voor de moskee. Hij erkent bijvoorbeeld in januari 2016 dat de moskee behoort tot de salafistische stroming van de islam en dat het hierbij gaat om een orthodoxe beleving van het geloof. Maar, zegt hij: 'Het heeft niets, nul komma nul, te maken met terrorisme of de politieke islam, dat waar u en ik gigantische bezwaren tegen hebben en dat wat we tot op het bot moeten bestrijden.'

Het heeft niets, nul komma nul, te maken met terrorisme of de politieke islam
Jozias van Aartsen-Burgemeester Den Haag (2016)"

'Gespleten tong'

Uit een vertrouwelijk document van de veiligheidsdiensten, waaruit Nieuwsuur en NRC citeren, staat echter dat de moskee spreekt met een 'gespleten tong'. Naar buiten doet de stichting zich veel gematigder voor dan dat zij in werkelijkheid is.

Die nieuwe informatie zorgt ervoor dat de gemeenteraad zich opnieuw afvraagt hoe het verder moet. Dit onder meer omdat er dankzij die - al dan niet vermeende - nieuwe wind ook een behoorlijke financiële relatie is ontstaan tussen gemeente en moskee.

Duizenden euro's

Begin 2016 zet Van Aartsen op verzoek van de VVD in de raad op een rijtje hoeveel geld er in de twee jaar daarvoor naartoe is gegaan. Het blijkt te gaan om duizenden euro's, zij het niet voor 'religieuze activiteiten' benadrukte de toenmalige burgemeester. Maar wel 5.325 euro voor 'Taal in de buurt', 4.578 euro voor inzet rond de oudejaarsnacht van 2014 op 2015. Voor de inzet voor oud en nieuw 2015-2016 zou een bijdrage van rond de 3000 euro worden gegeven. Bovendien ging er naar die stichting van de moskee een bedrag van bijna 10.000 euro voor 'diverse jongerenactiviteiten'. Ook na 2016 kreeg de moskee geld voor de surveillance tijdens oud en nieuw. Vorig jaar nog 2550 euro, blijkt uit het subsidieregister van de gemeente.

Die directe banden tussen gemeente en moskee komen nu ook weer onder een vergrootglas te liggen. Dat is niet de eerste keer. Want over die subsidies voor inzet van vrijwilligers van de moskee tijdens de jaarwisseling is in de gemeenteraad afgelopen jaren veelvuldig gesproken. Vooral PVV kaart het zo ongeveer ieder jaar aan en gebruikt daarbij - tot grote irritatie van Van Aartsen - termen 'het inzetten van salafistische ordetroepen'.

Verdedigen

Tot een breuk tussen gemeente en moskee komt het tot nu toe niet. Zeker omdat de toenmalig burgemeester het beleid met verve blijft verdedigen. Volgens hem leidt de inzet van de vrijwilligers tot een rustiger oud en nieuw. Bovendien voegt hij er tijdens een debat in november 2016 nog aan toe dat politici zich verre moeten houden van de vraag welke mensen van welk geloof ze op straat willen zien of niet. Blijf daarvan weg. Als u die weg op gaat, maakt u grote fouten.'

Als u die weg op gaat, maakt u grote fouten
Jozias van Aartsen-burgemeester Den Haag (2016)

Toch zien veel partijen in de meeste recente berichten reden om de zaak opnieuw aan te zwengelen. Raadslid Danielle Koster van het CDA stelt bijvoorbeeld dat zij heel goed begrijpt voor welke dillema's de huidige burgemeester van Den Haag, Pauline Krikke, staat. Maar ook zegt zij dat het intimiderend kan werken dat vrijwilligers in de oudejaarsnacht met hesjes met het logo van de moskee op straat lopen. Koster: 'Wij moeten wel met de moskee blijven praten. Maar niet meer samenwerken tijdens oud en nieuw. We moeten die moskee niet meer subsidiëren.'

'Middeleeuwse boodschap'

PVV en ChristenUnie/SGP maakten maandag al duidelijk dat zij niet meer willen dat er geld van de gemeente naar de moskee gaat. GroenLinks sluit zich daarbij nu aan. Volgens fractieleider Arjen Kapteijns zijn de predikers van de moskee met het verkondigen van 'een middeleeuwse boodschap' een grens over gegaan. Dit is niet acceptabel. Een organisatie die een boodschap van intolerantie verkondigt, daar moet de gemeente geen subsidierelatie mee onderhouden.'

Andere partijen in de raad maken zich ook zorgen over de boodschappen die in de as-Soennah moskee worden verkondigd. Maar ze zijn nog niet zover dat ze nu al per direct de subsidie willen stoppen. De grootste partij in de stad, Groep de Mos, benadrukt dat eerst burgemeester Krikke aan zet is. 'Er kunnen goede argumenten zijn om ermee door te gaan. Maar dan moet zij wel heel duidelijk maken waarom,' stelt raadslid Rachid Guernaoui.

Stevig gesprek

D66 noemt de boodschappen die de moskee verkondigt 'onacceptabel'. En benadrukt dat er ook een stevig gesprek nodig is met de moskee over de rol en verantwoordelijkheid die het speelt in de Haagse maatschappij. 'De subsidie hangt daarmee samen', klinkt het nog een beetje cryptisch.

De PvdA zegt niet te snappen waarom de moskee eigenlijk nog niet is vervolgd omdat het volgens die partij wel duidelijk is dat wordt aangezet tot geweld. 'Ik ben enorm geschrokken', aldus fractievoorzitter Martijn Balster. 'Wij dachten dat de toon was gematigd. En nu worden apert foute dingen gezegd en perverse standpunten vertolkt.' Dat daarom de subsidie ook moet worden gestopt noemt hij 'misschien wel verstandig'. Maar tegelijk zegt hij 'een discussie over een paar duizend euro' niet de 'meest interessante' te vinden.

Geen beslissing

Ook burgemeester Pauline Krikke, die over twee weken tijdens het raadsdebat al deze verschillende meningen over zich heen krijgt, zei zaterdag in Nieuwsuur dat ze nog geen beslissing heeft genomen over de subsidie voor dit jaar. En vat daar eigenlijk ook al de teneur in de gemeenteraad helder samen. 'Aan de ene kant doet de as-Soennah moskee goed mee met een oud en nieuw en zorgen ze ervoor dat het rustig blijft. Maar er zitten ook andere kanten aan de moskee. Dus dat is iets om constant te evalueren en constant te bekijken. Het makkelijkste zou zijn als het kwade en het goede helemaal helder was.'

Het makkelijkste zou zijn als het kwade en het goede helemaal helder was
Pauline Krikke-Burgemeester Den Haag

En in die situatie - waarbij zoals eigenlijk altijd in het leven de scheidslijn tussen goed en kwaad niet altijd even scherp is - moet de gemeenteraad misschien al over twee weken gaan oordelen over de subsidie voor de moskee. Net zoals de uitkomst van dat debat in het verleden vooraf niet was te voorspellen, is dat ook nu weer niet het geval.

LEES OOK: Politieke partijen eisen opheldering over geldstromen moskeeën

Meer over dit onderwerp:
AS-SOENNAH MOSKEE DEN HAAG PAULINE KRIKKE
Deel dit artikel: