'De grote massa weet niet wat waar is', vwo-scholiere wint prijs met profielwerkstuk

ALPHEN AAN DEN RIJN - Sara Haverkamp (17) uit Alphen aan den Rijn schreef dit jaar het beste profielwerkstuk van Nederland. Dinsdagavond werd de vwo-scholiere van het Scala College hiervoor in het zonnetje gezet in De Rode Hoed in Amsterdam. De jaarlijkse onderwijsprijs is goed voor een bedrag van 2.000 euro. 'Dit voelt echt top. Ik had dit nooit verwacht.'

Sara bekeek voor haar profielwerkstuk - iets dat alle scholieren maken aan het eind van hun tijd op de middelbare school en waarbij ze vrij zijn hun onderwerp te kiezen - de invloed van de Russische president Vladimir Poetin en zijn Amerikaanse ambtsgenoot Donald Trump op de media in hun land.


'In Rusland worden alle media eigenlijk gecontroleerd door Poetin en zijn regime', concludeert Sara. 'Alle media-uitingen zijn in handen van 'Kremlinvriendelijke' bedrijven. Daarmee controleert Poetin de media in heel Rusland. Er is vrijwel geen oppositie, omdat die wordt onderdrukt door Poetin. Wat betreft het beetje oppositie dat er wél is, die journalisten moeten echt vrezen voor hun leven.'

Fake news

In Amerika is de situatie volgens haar anders, maar toch ook vergelijkbaar. 'In Amerika is er wel een grotere oppositie', vertelt Sara. 'Dit betekent dat er grote zenders zijn die zich openlijk uiten tegen Trump. Maar een opvallende overeenkomst tussen de landen is dat ook in Amerika media-uitingen worden gecontroleerd. Maar dan door commerciële bedrijven. Trump heeft via deze bedrijven heel veel macht in handen wat betreft de media.' En dat heeft volgens de vwo-scholiere gevolgen. 'De grote massa - de bevolking - weet vaak niet wat waar is. Daar komt ook de term 'fake news' vandaan.'

Ze bekeek ook het twittergedrag van de Amerikaanse president, die vaak via dat medium van zich laat horen. 'Met zijn Twitteraccount omzeilt hij de traditionele media. Op die manier kan hij verspreiden wat hij zelf wil dat verspreid wordt. Van heel veel tweets heb ik bekeken of het waar is wat hij schreef. Daar kwam uit dat dit lang niet altijd zo is.'

'Academische mindset'

Sara deed voor haar profielwerkstuk niet alleen literatuuronderzoek, ze sprak ook met experts. Zo interviewde ze een Britse Ruslandcorrespondent en sprak ze met een Amerikaanse hoogleraar politicologie die gespecialiseerd is in Rusland. Volgens de jury laat Sara hiermee zien dat ze over een academische mindset beschikt. 'Sara stapte in de actualiteit zonder zich erdoor te laten meeslepen.'

Na de zomer begint Sara aan de Erasmus Universiteit met de studie Communicatie en Media. 'Welk beroep daar gaat uitkomen, weet ik nog niet. Maar ik denk sowieso iets in deze richting.'


Deel dit artikel: