Van poepvlieg tot kapotte darm: zo komt salmonella in jouw vlees terecht

DEN HAAG - Supermarktketen Hoogvliet haalt een aantal vleesproducten uit de handel omdat er salmonella in kan zitten. Daarvan kun je flink ziek worden. Maar wat moet je doen als je toch zo'n besmet stuk vlees hebt gegeten? En hoe komt die bacterie er überhaupt in terecht? Wij zochten het voor je uit.

Hoogvliet heeft inmiddels een lijst gepubliceerd met producten die mogelijk besmet zijn, zoals worsten en hamburgers. Hoe de bacterie in hun producten terecht kwam kon een woordvoerder dinsdagochtend nog niet tegen Omroep West zeggen.

Levensmiddelentechnoloog IJsbrand Velzeboer van Scienta Nova uit Raalte kan er in algemene zin wel iets over zeggen. Hij stelt ons gerust. 'Het is niet zo dat het een puinhoop is bij de vleesindustrie', zegt hij. Maar hoe komt het dan dat we steeds vaker dit soort berichten lezen? Daarvoor heeft hij wel een aantal verklaringen.

'Vlees staat tien minuten op de stoep'

'De detectie van salmonella is de laatste jaren een stuk eenvoudiger geworden'. Bovendien heeft het warme weer er iets mee te maken. 'Door de hittegolf gaat het vaak mis. Vanaf het slachtproces wordt het karkas gekoeld, dan gaat het naar de snijzaal, dan naar de verpakkingsafdeling en dan naar de supermarkt.'

Daar gaat het volgens Velzeboer vaak mis. 'Zeker met deze idioot hoge temperaturen', zegt hij. 'Er komt een trolly uit een vrachtwagen en die staat even tien minuten op de stoep. Dan gaat 'ie naar binnen toe en staat soms ook nog een tijdje in de winkel voordat iemand de spullen in het koelvak zet.'

Goedkoop vlees levert problemen op

Dat is verraderlijk. Velzeboer: 'Het warmt dan extreem snel op. Het vlees voelt nog wel koud aan, maar het heeft inmiddels gewoon een kamertemperatuur. Zeker als het buiten 35 graden is.' Maar niet alleen het weer gooit roet in het eten, ook de vraag naar goedkoop vlees speelt een rol.

'Er is een enorme productiedruk in de slachthuizen. Er moet steeds meer gedaan worden in steeds minder tijd. Als zo'n karkas eenmaal hangt, moet je de darm eruit zien te halen zonder die door te prikken en kapot te maken. Want als dat gebeurt, komt er mest op het vlees en dus ook al die darmbacteriën.'

'Het gaat vaak mis bij het ontdooien'

Het is niet zo dat de slachthuizen er met de pet naar gooien, zegt de levensmiddelentechnoloog. Maar die prijsdruk is wel een bedreiging. 'Als je snel typt, maak je ook meer typfouten. Dit is precies het zelfde.' Verder komt vlees ook steeds vaker uit exotische landen. Bijvoorbeeld uit Zuid-Amerika.

'Dat vlees is ook allemaal gekeurd. Maar er heerst daar wel een andere mores en kwaliteit bij ons. En het is allemaal diepvriesvlees dat hier naartoe komt. Dat moet natuurlijk ontdooid worden. Dat duurt al gauw vier dagen en daar gaat het vaak mis. Als je iets ontdooit waar die poepbacterie opzit, dan verspreidt het zich razendsnel.'

Ruikt je eten naar poep? Eet het dan niet

Moeten we dan maar allemaal vegetariër worden? 'Nou', lacht Velzeboer, 'In Hongaarse diepvriesgroente is laatst ook nog listeria gevonden. Dus met groenten en fruit kan ook genoeg misgaan.' Listeria is ook een bacterie waarvan je flink ziek kunt worden. Maar helemaal niets meer eten dan? 'Nee hoor, je moet geen voedselangst kweken. Maar met dit weer is het een heel spannende periode, qua voedselvergiftiging.'

Waar je op moet letten, daarvoor heeft hij ook nog wel een tip. 'Je moet vooral op de geur letten. Salmonella ruikt ook naar mest. Een beetje zurige lucht is dat. Dus ruik altijd aan je voedsel. Vertrouw je het niet, eet het dan niet. Toch is dat geen garantie hoor.'

Groene strontvlieg sabbelt lekker aan je vlees

Een ander 'beroemd' voorbeeld is het restaurant waar de keukendeur openstaat. Of bij je thuis, natuurlijk. Velzeboer: 'Er kunnen dan strontvliegen binnenkomen, van die groene. Die zijn levensgevaarlijk. Ze zitten lekker op je vlees te sabbelen. Daarna gaat het de koeling weer in en dan komt het er weer uit. Zo kan de salmonella zich verspreiden.'

Hij noemt de groene strontvlieg 'een gevaarlijk rotding'. Want, zegt hij, 'Die zit overal op. Eerst op een hondendrol en daarna vliegt hij de keuken in.' Voorlopig dus maar even die keukendeur dichthouden. Of een hor kopen, dat kan natuurlijk ook.

Wat te doen als je het al gegeten hebt?

Mocht je toch al van het vlees hebben gegeten dat mogelijk besmet is, weet dan 'dat de kans op ernstige gevolgen erg klein is', schrijft het Voedingscentrum. Een besmetting met salmonella kan klachten geven zoals diarree, buikpijn en koorts, zo staat te lezen op de website van het centrum.

'Ga naar de huisarts als je uitdrogingverschijnselen hebt', schrijven ze. Dat merk je omdat je weinig moet plassen, veel dorst hebt en je suf voelt. Vooral voor ouderen, jonge kinderen, zwangeren en zieken is het belangrijk om op tijd naar de dokter te gaan. Lees hier wat je kunt doen als je iets hebt gegeten met salmonella erin.