Instellingen

ANALYSE: Hoe verder na de dood van Willie Dille?

Willie Dille
Willie Dille © ANP

DEN HAAG - Na de zelfgekozen dood van PVV-raadslid Willie Dille ligt de vraag op tafel hoe de Haagse gemeenteraad verder moet. Het wordt volgende week woensdag besproken tijdens een bijeenkomst met alle fractievoorzitters. De bijeenkomst, die door burgemeester Pauline Krikke is belegd, vindt plaats achter gesloten deuren.

Tot nu toe is er geen begin van een antwoord. Dat komt niet alleen door de dramatische en complexe gebeurtenis zelf. Ook wacht de lokale politiek nog op een verklaring van de PVV die waarschijnlijk volgende week komt. Veel hangt af van de inhoud en toon hiervan.

'We zullen met elkaar verder moeten', verzuchtte Pieter Grinwis van de ChristenUnie/SGP donderdag in het Radio West-programma Studio Haagsche Bluf. De schok die het overlijden van Dille heeft teweeggebracht is nog altijd groot maar er wordt inmiddels ook voorzichtig naar de toekomst gekeken. Hoe ziet die toekomst in de Haagse gemeenteraad er eigenlijk uit na alles wat er de afgelopen weken is gebeurd?

Complex

Dat is nog niet zo makkelijk. Ga maar na: een raadslid heeft een einde aan haar leven gemaakt. Dat is op zichzelf al een drama. Maar Willie Dille heeft daar bovenop een politieke erfenis achtergelaten.

Twee dagen voor haar dood plaatste ze een Facebookfilmpje waarin ze zegt te zijn ontvoerd en verkracht door een groepje moslims. Collega-raadslid Arnoud van Doorn, een ex-PVV'er die is bekeerd en nu voor een moslimpartij in de raad zit, zou hiertoe opdracht hebben gegeven. Een politieke daad dus, volgens Dille.

Verwijt Krikke

Bovendien spreekt een zeer geëmotioneerde Dille in het filmpje van regelmatige bedreigingen door moslims die willen dat ze haar kritiek op de islam voor zich houdt. Ze verwijt de politie en burgemeester Krikke dat ze haar onvoldoende steun hebben gegeven. Krikke ontkent dat. De burgemeester zegt dat ze meerdere gesprekken met Dille heeft gehad en haar heeft geadviseerd om aangifte te doen. Dille wilde dat niet, volgens Krikke.  

De conclusie dat Dille zelfmoord heeft gepleegd vanwege de verkrachting en de bedreigingen is snel getrokken. Dat doet de PVV dan ook in een korte verklaring na het overlijden van Dille. 'Wat haar is overkomen en vooral de reacties daarop kon zij niet meer dragen', schrijft de partij.

Psychisch in de war

Met de 'reacties' doelt de PVV op de storm die opsteekt op onder andere sociale media na publicatie van het Facebookfilmpje door verschillende media. Dille zou een fantast zijn en psychisch in de war. PVV-fractievoorzitter Karen Gerbrands voelt zich - een dag voor Dille's dood - genoodzaakt om dat beeld recht te zetten. 'Het beeld dat nu wordt geschetst als zou Willie een labiel gekkie zijn, wil ik met kracht ontkennen. Vriend en vijand zullen bevestigen dat Willie een ijzersterke vrouw is die zich niet gek laat maken. Het filmpje is gemaakt na een jaar van ellende, geen enkele steun van politie of burgemeester.'

Na deze twee reacties heeft de PVV zich teruggetrokken om de gebeurtenissen te laten bezinken. Naar verwachting volgende week komt de partij met een, naar eigen zeggen uitgebreide reactie op het filmpje en de dood van Dille.

Spanning

Op het stadhuis wordt hier met spanning naar uitgekeken want de toon en inhoud van de verklaring zullen bepalend zijn voor de sfeer in de Haagse raad en het toekomstige politieke debat. Wordt het een ingetogen reactie of doet de PVV er juist een schepje bovenop door bijvoorbeeld met nieuwe beschuldigingen en (politieke) verwijten te komen?

Gebeurt het laatste dan hebben vooral partijen met een grote moslimachterban een probleem. De beschuldiging dat Willie Dille in naam van de islam de dood in is gejaagd, is voor hen niet te verkroppen.

Ongepast

Maar hoe ga je in het debat om met beschuldigingen die niet gestoeld zijn op controleerbare feiten? Die kan je niet weerleggen. Maar het verhaal van Dille in twijfel trekken, is ongepast omdat de beschuldigingen net zo goed waar kunnen zijn. Aan de andere kant willen deze partijen de PVV geen vrij spel geven om wel met verwijten te blijven komen.

De PVV zal op haar beurt achter het verhaal van Willie Dille blijven staan en haar te vuur en te zwaard verdedigen. Nog feller zal de partij strijden tegen de 'islamisering van Den Haag'. Het debat in de gemeenteraad kan wantrouwend en narrig worden. Tenzij de PVV volgende week met feiten en bewijzen komt die wel na te gaan zijn. Dan ontstaat er wellicht een situatie die minder ongemakkelijk is.

Burgemeester Krikke

Ook de rol van burgemeester Krikke en de politie komt aan bod in de verklaring, zo beloofde de PVV. In het Facebookfilmpje zegt Dille dat zij hebben gefaald. Heeft de PVV hier bewijzen van? En welke woorden gebruikt de partij richting de burgemeester? Vaak, en zeker in deze kwestie, is het de toon die de muziek maakt.

Arnoud van Doorn ontkent ondertussen alle betrokkenheid. Dit raadslid van moslimpartij Partij van de Eenheid zou volgens Dille achter haar verkrachting zitten. Maar Van Doorn zegt hier niets van te weten. Maar wat gaat hij doen om zijn naam te zuiveren? En als hij niets doet, waarom dan niet?

Onderzoek

Partijen reageren verschillend. Martijn Balster van de PvdA heeft aangedrongen op een onderzoek om meer feiten op tafel te krijgen. 'De tijd zal hopelijk meer inzicht geven', zei hij donderdag in Studio Haagsche Bluf. 'Want wij kunnen niet oordelen over iets wat wij niet weten.'

Grinwis van de ChristenUnie/SGP betwijfelt of een onderzoek zin heeft. 'Want wat is de onderzoeksvraag en wie moet dit onderzoek doen? Het Openbaar Ministerie ziet er geen aanknopingspunten voor, dus de strafrechtelijke weg is afgesloten.'

Rechter

Maar ook hij erkent dat het ontbreken van feiten een probleem is. Grinwis: 'Er liggen verwijten die moeilijk weersproken kunnen worden. Ik ben maar een gewoon raadslid en ik weet niet wat feit en fictie is. De rechter zal dat moeten vaststellen, maar dat zal dus niet gebeuren. Ik denk dat we moeten leven met wat er is gebeurd.'

Op donderdag 20 september herdenkt de gemeenteraad Willie Dille voorafgaand aan de eerste raadsvergadering na de zomervakantie. Er is de burgemeester en de gemeenteraad veel aan gelegen om voor die tijd enigszins normale verhoudingen te hebben. Of dat lukt, hangt mede af van de opstelling van de PVV. Maar dat de partij niet op eieren gaat lopen, is duidelijk. De PVV-verklaring na het overlijden van Willie Dille sluit af met de zin: 'We zullen doorstrijden, zodat haar dood niet voor niets is geweest'.