De Wereld Volgens John: ‘Theater is een soort oefening in goed ruzie maken’

DEN HAAG - De Netflix-achtige theaterthriller The Nation was de toneelhit van het afgelopen seizoen. Wekenlang speelde het Nationale Theater in Den Haag voor volle zalen. En zoals dat gebeurt met succesvolle producties, is er nu een spin-off: De Wereld Volgens John.

Het nieuwe theaterstuk van regisseur Eric de Vroedt en tekstschrijver Joeri de Vos is een bewerking van het toneelstuk The Hairy Ape Show van Eugene O'Neill uit 1921. Het speelt zich in tegenstelling tot The Nation niet af in de Schilderswijk, maar in Duindorp.

Uiteraard kunnen de vreugdevuren dan niet ontbreken. Maar vanwege de rampzalige jaarwisseling in Scheveningen met de vonkenregen is het script helemaal omgegooid en geactualiseerd. Zo zijn er bijvoorbeeld ook verwijzingen ('boreale wereld') naar de uitslag van de provinciale statenverkiezingen.

Terrorist

Speciaal voor de voorstelling is een levensgrote apenkooi gebouwd waar het verhaal zich grotendeels afspeelt. Daarbij gaat het om de fictieve Scheveninger Jan K, die zichzelf heeft opgesloten in het apenverblijf van een gorilla in Blijdorp. Grote vraag is natuurlijk waarom hij tot die daad is gekomen. Eric de Vroedt: 'Er gaan geruchten dat het misschien gaat om een man met rechts-extreme sympathieën. Misschien wel  een gijzelnemer. En misschien zelfs een terrorist.'

Het is het tweede grote nieuwsbericht dat Nederland deze zomer (juni 2019) in de greep houdt. Want op het strand van Duindorp is een illegaal gebouwd vreugdevuur omgevallen. Daarbij is een dode gevallen. En dat is koren op de molen van  John Landschot, die in The Nation nog een extreemrechtse politicus is, maar nu talkshow-host. Speciaal voor hem is een complete radiostudio opgebouwd op het toneel.

Tragische figuur

De Haagse populist wordt gespeeld door Bram Coopmans, die eens lekker niet politiek correct hoeft te zijn: 'Het is heel fijn om dat eens een keer los te laten en gewoon te zeggen wat je denkt. Of te zeggen waar het voor jou op staat. Ook al is dat voor de gevoelige oortjes niet altijd even leuk.'

Maar hoewel het stuk De Wereld Volgens John heet, draait het vooral om de tragische figuur Jan K, in wie acteur Joris Smit helemaal opgaat: 'Iemand die leeft voor het vreugdevuur. Een rasechte Duindorper. Die daar geboren en getogen is, net zoals zijn ouders. En die daar ook nooit meer weg wil, maar door omstandigheden steeds minder kansen krijgt om mee te draaien in de maatschappij zoals hij zou willen.'

Polarisatie

Net zoals The Nation schept De Wereld Volgens John een beeld van de Nederlandse, gepolariseerde samenleving. De Vroedt hoopt daarmee een bijdrage te leveren aan het maatschappelijke debat: 'We proberen discussies te voeren en met elkaar in de clinch te gaan. In die zin is theater voor mij ook een soort van oefening in goed ruzie maken. Maar dat we die discussies ook wel blijven voeren met elkaar. En ook op argumenten met elkaar voeren. En niet elkaar wegzetten of wegsturen.'

Deel dit artikel: