Hans Wiegel krijgt hulp: welke coalities zijn mogelijk in Zuid-Holland?

REGIO - Het is een week na de installatie van de nieuwe Statenleden in Zuid-Holland. De kiezer heeft gesproken tijdens de Provinciale Statenverkiezingen en nu moeten de partijen het eens worden over het nieuwe provinciebestuur. Informateur Hans Wiegel onderzoekt welke partijen zich aan het blok van Forum voor Democratie en de VVD willen aansluiten. Omroep West helpt hem een handje en kijkt welke combinaties er mogelijk en realistisch zijn.

Op woensdag 20 maart wint Forum voor Democratie (FvD) als nieuwe partij de verkiezingen in Zuid-Holland en daarmee wordt het met elf zetels de grootste partij. De VVD eindigt als tweede met tien zetels. Na de top volgen er zes middenpartijen, met vier tot vijf zetels.

Informateur Wiegel voert deze week zijn eerste gesprekken met alle twaalf fractieleiders over de vraag hoe zij een nieuw provinciebestuur voor zich zien. Volgens Wiegel moeten FvD en VVD in elk geval in een coalitie. Samen hebben zij 21 van de 55 zetels. Voor een stabiel bestuur zijn dan nog twee of drie middenpartijen nodig, is de gedachte van Wiegel.

Optie 1: FvD, VVD, CU & SGP en CDA

Afbeelding

De eerste optie is een coalitie van FvD, VVD, ChristenUnie & SGP (CU & SGP) en CDA. Deze partijen liggen qua verkiezingsprogramma het dichtst bij elkaar, of minder ver van elkaar; het is maar hoe je het bekijkt. Deze vier partijen, die worden geduid als een conservatief blok, hebben bij elkaar dertig zetels, een ruime meerderheid.

D66 vindt een coalitie met FvD 'onwaarschijnlijk', vanwege de grote inhoudelijke verschillen. Aangezien GroenLinks (GL) en PvdA inhoudelijk ook ver van FvD af staan, is een coalitie met deze partijen ook onwaarschijnlijk te noemen. De PVV zou in theorie nog als extra partij kunnen aansluiten, maar gezien de landelijke verhoudingen is dat net zo onwaarschijnlijk. Daarom ligt een coalitie van FvD, VVD, CU & SGP en CDA dan het meest voor de hand.

Optie 2 (vijf partijen): VVD, GL, D66, PvdA, CDA óf CU & SGP

Afbeelding

Als de verschillen tussen Forum voor Democratie en de andere partijen onoverbrugbaar blijken te zijn, komt optie twee in beeld: een coalitie zonder FvD. Deze coalitie bestaat mogelijk uit VVD, GroenLinks, D66, PvdA en CDA.

Afbeelding

Samen hebben zij 28 zetels; een nipte meerderheid dus. Een variant hierop is een coalitie met CU & SGP, in plaats van CDA. Die coalitie heeft 29 zetels.

Optie 3 (vijf partijen): VVD, CU & SGP, D66, PvdA en CDA

Afbeelding

In de tweede optie bestaat ook de mogelijkheid dat bijvoorbeeld de VVD en GroenLinks het niet met elkaar eens kunnen worden. Dan volgt optie drie: een coalitie van VVD, CU & SGP, D66, PvdA en CDA. Zij hebben samen een meerderheid van 28 zetels.

Optie 4 (zes partijen): VVD, GL, D66, PvdA, CDA én CU & SGP

Afbeelding

Om een bredere coalitie te bouwen, kunnen ook CU & SGP en CDA aansluiten bij VVD, GroenLinks, D66 en PvdA. Deze optie rust op 33 zetels, een ruime meerderheid. Met deze coalitie is er meer ruimte voor de coalitie, voor het geval er kikkers uit de kruiwagen springen. Zo behoudt de coalitie haar meerderheid als een Statenlid zich opstelt als dissident of zich afsplitst van een partij.

Informateur Wiegel heeft maandagmiddag en dinsdagochtend alle fractievoorzitters gesproken en denkt nu na over de vervolggesprekken en welke partijen verder moeten praten over de vorming van een college in Zuid-Holland. Aanstaande maandag of dinsdag zal Wiegel waarschijnlijk bekendmaken welke middenpartijen er met Forum voor Democratie en VVD moeten praten over een mogelijke coalitie.

LEES OOK: 'Wiegel uitzonderlijk goed persoon om verkenning Zuid-Holland te leiden'