Dit is de stand van zaken in de onderhandelingen over een nieuw provinciebestuur

REGIO - Na twee weken gesprekken te hebben gevoerd, zijn Forum voor Democratie, VVD en CDA in Zuid-Holland eruit. De drie partijen bereikten gisteren een akkoord. De vraag is nu: welke partij wil zich daarbij aansluiten?

'Constructief' en 'goede sfeer'. Dat waren de toverwoorden gisteren van de drie partijen in reactie op het door hen gesloten akkoord. In zeven A4’tjes wordt beschreven op welke thema's de partijen elkaar hebben kunnen vinden. Het gaat om wonen, energie, mobiliteit, economie, natuur, landbouw en bestuur.

Het akkoord is veelal doorzetting van het huidige beleid. Zo zeggen de partijen dat het ombouwen van kantoorpanden een van de oplossingen is voor het woningtekort. En als er binnen steden geen ruimte meer is voor woningen, dan wordt er gekeken of er in het groen kan worden gebouwd. Ook dat is bestaand beleid. De partijen willen verder een onderzoek naar een luchthaven in zee, maar dat gebeurt eveneens al. Ook de aanpak van bodemdaling wordt doorgezet. Hetzelfde geldt voor de internationale samenwerking van de provincie.

Windmolens

Verder willen de drie partijen dat nieuwe locaties voor windmolens in de provincie actief bij gemeenten worden neergelegd. Nu krijgt de provincie de opdracht van het kabinet om een bepaalde hoeveelheid aan duurzame energie op te wekken en wijst vervolgens plekken in gemeenten aan. Als het aan deze drie partijen ligt, moeten gemeenten zelf bij de provincie aankloppen om windmolens in hun gemeente te plaatsen. Een kleine verandering.

Toch staan er wel wat nieuwigheden in het akkoord. Zo wordt de komst van een kerncentrale of een thoriumcentrale niet uitgesloten en kan onderzoek naar zo’n centrale wat de partijen betreft gestart worden. Verder worden agrarische gronden niet onteigend voor het verbinden van twee natuurgebieden. En als de provincie als overheidsorgaan structureel externe bedrijven inhuurt, dan willen de partijen dat er wordt overgegaan op vaste krachten.

'Heeft alles met vertrouwen te maken'

Volgens Rob Roos van Forum voor Democratie ging het bereiken van overeenstemming ‘heel makkelijk’. Roos had Lennart van der Linden (oud-wethouder in Barendrecht) aan zijn zijde als mede-onderhandelaar. 'Hij snapt het politieke spel. Ik kom zelf uit het bedrijfsleven, ik ben ondernemer, dus hij snapt het politieke spel beter dan ik. Maar het succes van dit akkoord is ook de verdienste van VVD en CDA. Het heeft alles met vertrouwen te maken. Als je dat niet in elkaar hebt, dan kom je niet tot elkaar', zegt Roos.

Punt in het akkoor die typisch Forum voor Democratie zijn, zijn moeilijk te vinden. Dat komt deels doordat veel uit het akkoord bestaand beleid is en niet toe te schrijven is aan één bepaalde partij. Roos denkt daar zelf anders over: 'De woningbouw zien wij als motor waar je op kunt draaien in de economie. Die continuïteit wilden we erin houden en dat is ons gelukt. Als het gaat om energie: de focus ligt nu op de restwarmte. Er staat een onderzoek naar een kerncentrale. Rotterdam The Hague Airport vinden wij nodig voor de economie - er zijn partijen die het vliegveld weg willen hebben. En wij denken dat een vliegveld op zee een goed alternatief zou zijn; ook dat wordt onderzocht, blijkt uit het akkoord.'

Kartelpolitiek

Met deze koers van Forum voor Democratie in Zuid-Holland, wordt de partij op sociale media ervan beticht onderdeel te zijn geworden van de kartelpolitiek waar de partij zelf juist tegen strijdt. Roos daarover: 'We kunnen niet zeggen: alle windmolens moeten weg. Want we zitten hier in het middenbestuur, de provincie. We hebben het hier echt over provinciale items.' Volgens de provinciale voorman van FvD wil de partij echt meebesturen in Zuid-Holland: 'Of je blijft aan de zijlijn schreeuwen, of je probeert de boel te kantelen. Wij willen dat laatste.'


Zijn landelijke partijleider, Thierry Baudet, stelt in een filmpje van Forum voor Democratie voor om nu de samenwerking te zoeken met andere partijen. 'SGP, 50PLUS, misschien zelfs Partij van de Arbeid; alle partijen die op inhoud met ons samen willen werken, nodigen we uit om een zo breed mogelijke coalitie te maken.' Maar hoe denken die partijen erover?

Nog vier zetels nodig

Forum voor Democratie, VVD en CDA hebben gezamenlijk 25 van de 55 zetels. Dat betekent dat de partijen nog drie zetels nodig hebben om een meerderheidscoalitie te smeden. De gecombineerde fractie ChristenUnie & SGP, GroenLinks, D66, PvdA en PVV komen ieder in aanmerking, op basis van hun aantal zetels.

Voor Jacco Schonewille van ChristenUnie & SGP 'verandert er niets ten opzichte van enkele weken geleden.' Hij ziet niet in waar dit toe moet leiden. Volgens hem moeten de beoogde coalitiepartijen vanaf het begin af aan met elkaar in gesprek zijn als het over de inhoud gaat. Roos van FvD zegt daarover: 'ChristenUnie & SGP is toen uitgenodigd, maar ze zijn zelf niet aan tafel gekomen. Maar ze zijn nog steeds welkom.' Schonewille zegt dat hij de vervolgstappen komende week tijdens de fractievergadering zal bespreken.

'Nu over inhoud praten'

Volgens Roos biedt deze nieuwe situatie voor iedereen mogelijkheden. Het verschil met toen is dat je nu over de inhoud kan praten. Terwijl in het begin - en ik kan me best voorstellen dat partijen dachten: vroeg iedereen zich af waar staat Forum voor Democratie voor?’

Berend Potjer van GroenLinks noemde eerder een coalitie met Forum 'weinig realistisch'. Hoe kijkt hij nu naar het akkoord? 'Het is mooi dat ze met z’n drieën door zijn gegaan, maar het was handiger geweest als ze 'aan de voorkant' een meerderheid hadden gehad. Zij hebben een akkoord en het is nu minder aantrekkelijk voor partijen om in te stappen', zegt Potjer. Zijn collega van D66, Ria Oosterop, noemde eerder een coalitie met Forum 'niet waarschijnlijk', maar zegt dat haar fractie het akkoord gaat bestuderen voor zij besluiten over een samenwerking.

PvdA wil niet meedoen

PvdA'er Anne Koning twittert: '2,5 week geleden besloot de PvdA niet mee te doen met een inhoudelijke verkenning van Forum, VVD en CDA. Daarvoor zijn de inhoudelijke en ideologische verschillen te groot. Dat is in 2,5 week niet opeens veranderd. Ook een solide basis om te kunnen samenwerken lijkt te ontbreken.'

PVV-fractievoorzitter Henk de Vree zegt: 'We gaan de toegestuurde stukken dit weekend bestuderen en voor het overige wachten we af hoe het gesprek met de informateur verloopt, aanstaande dinsdag.'

Wiegel gaat door

Komende week zal informateur Hans Wiegel zijn taak weer hervatten. Hij maakte eerder een pas op de plaats, zodat FvD, VVD en CDA nader tot elkaar konden komen. Komende dinsdag spreekt Wiegel met de fractieleiders van de verschillende partijen, om zo te kijken welke partij of partijen zich zich bij het 'motorblok' willen aansluiten.

Deel dit artikel: