Hoe de KNVB 130 jaar geleden in Den Haag het levenslicht zag

DEN HAAG - Negen clubs besluiten 130 jaar geleden in Haarlem tot de oprichting van een voetbalbond, is er te lezen op de website van de KNVB. Dat zou betekenen dat de de sportkoepel in Noord-Holland is gesticht. Dat is onjuist volgens sporthistoricus Jurryt van de Vooren. De oprichters van de KNVB waren namelijk op 8 december 1889 in Den Haag, waar de KNVB het levenslicht zag.

'De KNVB is twee keer opgericht', zegt Van de Vooren. 'De eerste vergadering hadden ze belegd op 17 november 1889 in Haarlem. Daar werd besloten tot de oprichting van de Nederlandschen Voetbal- en Athletischen Bond. Want voetbal en atletiek hoorden toen nog bij elkaar. In Haarlem werd sportpionier Pim Mulier als voorzitter aangewezen.'

'Toen hebben ze besloten om op 8 december terug te komen in Den Haag in Café Central op de Lange Poten', vervolgt de sporthistoricus. 'Om echt de statuten vast te leggen. Dat moment wordt door de KNVB beschouwd als de verjaardag. Dan zouden we die vergadering drie weken eerder in Haarlem moeten zien als een voorbereiding. De KNVB gebruikt zelf 8 december als oprichtingsdatum en het is hun feest, dus dan moeten we die datum maar gebruiken.'

Grand Hotel Central aan de Lange Poten in Den Haag in 1907. Tegenwoordig is het gebouw onderdeel van de Tweede Kamer | Foto: Haags Gemeentearchief

Voetbal nog een kleine sport

Van de Vooren wordt gesterkt tot de bronnen die zich bevinden in het Nationaal Archief. Daar zijn de notulen van beide vergaderingen te vinden. Helemaal nieuw is deze ontdekking niet. Henk Ruijl, nu hoofdredacteur van Omroep West, schreef er in 1989 in zijn scriptie ook al over. Precies honderd jaar nadat de KNVB werd opgericht.

Voetbal was in 1889 nog een hele kleine sport. 'Ik denk dat een gemiddelde club in Den Haag nu meer leden heeft, dan er in 1889 voetballers in Nederland te vinden waren', zegt Van de Vooren. Toch werden er op die decemberdag 130 jaar geleden enkele besluiten genomen waardoor voetbal enorm kon groeien in Nederland.

DSVV Ouwe Schoen

Negen voetbalbestuurders uit met name het westen van Nederland kwamen bij elkaar. Onder die oprichters waren ook mannen van voetbalclub DFC uit Delft (tegenwoordig DSVV Ouwe Schoen) en HVV uit Den Haag. Ze besloten onder andere dat de nieuwe bond een competitie moest organiseren en dat de spelregels in het hele land hetzelfde zouden zijn. 'Voor scheidsrechters was het wel leuk als de ene partij speelt met dezelfde regels als de ander', zegt Van de Vooren. 'Dat was toen nog niet zo geregeld.'

Maar de belangrijkste beslissing die werd genomen in Café Central was het taalgebruik. 'Voortaan moesten er Nederlandse begrippen in onder andere de spelregels en voetbalverslaggeving worden gebruikt', weet Van de Vooren. 'Dus niet penalty, maar strafschop en niet back maar verdediger. In 1889 spraken de meeste mensen geen Engels. Voor hun was dat spelletje met die bal een invasie van een vreemde planeet. Zeker als je daarbij ook nog onbekende begrippen gebruikt. Je wilt van voetbal een belangrijke, grote sport maken, dan moet je wel de taal spreken die de mensen in het land spreken en dat was Nederlands. Uiteindelijk duurde het nog wel dertig jaar om dat er helemaal doorheen te krijgen.'

NVB

In 1895 werd het atletiekgedeelte afgestoten en ging men verder onder de naam Nederlandse Voetbalbond (NVB). In 1929 kreeg de NVB het predicaat Koninklijk, waardoor de voetbalbond de naam Koninklijke Nederlandse Voetbalbond, ofwel KNVB kon dragen. Een naam die nu nog steeds op de borst van Memphis Depay uit Moordrecht of Nathan Aké uit Den Haag prijkt als ze in actie komen voor Oranje.

Luister hier het gesprek tussen presentator Bas Muijs en sporthistoricus Jurryt van de Vooren terug.

LEES OOK:

Meer over dit onderwerp:
KNVB PIM MULIER
Deel dit artikel: