Barney stopt: hoe een Haagse postbode wereldkampioen darts werd

DEN HAAG - Met een pijl in de dubbel twintig maakte Darin Young een einde aan de dartcarrière van Hagenaar Raymond van Barneveld. Het juichen voor tienduizenden fans, triomfantelijk de pijlen uit het bord grijpen na een succesvolle dubbel en de mastercaller die one hundred and eighty roept. Al die momenten zijn voorbij voor de grootste darter die Nederland ooit heeft gekend.

Er is een periode vóór en een periode na Van Barneveld in de Nederlandse dartwereld. Als de sport voor zijn verschijning al de krant haalde, werd er gesproken over vogeltjepik in plaats van darts. Vogeltjepik was onderdeel van de plaatselijke braderie. Het had een even grote folklore-status als spijkerpoepen en zaklopen. Het was een bezigheid. Meer niet.

Toen verscheen midden jaren tachtig een verlegen Haagse jongen ten tonele. Terwijl zijn vader op vrijdag in de Entertainer Bar in het Haagse wijk Valkenboskwartier een drankje ging doen of een klusje deed, kwam de nog jonge Van Barneveld op sleeptouw mee. Tiener Van Barneveld vroeg om 'speertjes' aan de kastelein en gooide ze richting het nu o zo bekende bord.

Eye of the Tiger

Daar aan de Haagse Jasmijnstraat begon in 1984 één carrière die hem het wereldtoneel zou brengen. Vijf keer mocht hij zich de beste van de aardbol noemen. Hij maakte van simpel kroegvermaak een sport. Een sport waarbij zelfs werd gediscussieerd of hij niet Olympisch kon worden.

Raymond van Barneveld in 1984 met zijn eerste prijs: winst van het Rotterdam Open | Foto: Facebook/Raymond.vanBarneveld

Van Barneveld was meer dan een wereldkampioen. Hij was een missionaris die zijn evangelie makkelijker onder de Nederlandse bevolking verspreidde dan Bonifatius het christendom onder de Friezen. Termen als 'triple twenty' en 'Barney to throw first, zijn opkomstnummer 'Eye of the Tiger' en de walk on girls die de darters naar het podium begeleidden, werden gemeengoed. De dartterminologie werd een wezenlijk onderdeel van ons collectieve sportgeheugen. Een double is even bekend geworden als een penalty bij voetbal, of dunken bij basketbal. Het is allemaal te herleiden naar één man: Raymond van Barneveld.

Bert Vlaardingerbroek

Het begon niet bij hem. Op het moment dat Barney nog zijn pijlen gooide in café’s als De Valk in Dongen of Kremer in Vroomshoop, stond mede-Hagenees Bert Vlaardingerbroek al aan de oche (stuk vloer tussen dartbord en plek waar je voeten moeten staan) op Lakeside. De zaal waar dartbond BDO iedere januari het wereldkampioenschap darts hield. Het was 1988 en Big Bert mocht de strijd aanbinden met bijna een volledig Brits deelnemersveld.

‘Hij was een voorbeeld voor alle darters in Nederland’, zou Van Barneveld jaren later over Vlaardingerbroek zeggen. Toch trad Barney al snel uit de schaduw van 'Big Bert' en groeide langzaam tot de leider van de Nederlandse dartssport. Die groei begon met kleine toernooisuccessen. Hij won bekers in plaatselijke darttoernooien zoals de Rotterdam Open, ook kwam hij in de wat grotere toernooien zoals Open België en Open Nederland tot de halve finale.

9 november 1990

Toch is er een specifieke datum te noemen die het dartleven van Van Barneveld definitief veranderde. Misschien nog wel meer dan zijn latere wereldkampioenschappen. Op 9 november 1990 in een halletje in de hoofdstad van Malta: Valletta, mocht Barney aantreden in het kader van WDR Europe Cup (Europees Kampioenschap). Zijn tegenstander was de Engelsman Phil Taylor. Het was de eerste wedstrijd van Barney tegen de man die later zijn eeuwige rivaal zou worden. Hij verloor met 4-2 in legs van de toen regerend wereldkampioen. Een prestatie van formaat.

Ronald Wensveen en Raymond van Barneveld juichen na een overwinning eind jaren tachtig | Foto: Hollands Darts Magazine

Van Barneveld werd genoteerd in de boekjes van de volgers van internationale darts. De Hagenaar stond zijn mannetje en was met zijn 23 jaar een talent te noemen. Van de sport kon Van Barneveld nog niet leven begin jaren negentig. Hij bracht brieven rond, dronk zijn biertje in de kroeg en had samen met zijn liefde Sylvia een jong gezin. In zijn vrije tijd gooide hij zijn pijlen. Het leven was simpel en voorspelbaar voor de twintiger.

Koude kermis

Door zijn prestaties op het toernooi in Malta kreeg hij een uitnodiging voor de Lakeside om mee te doen aan het wereldkampioenschap. Vlaardingerbroek werd er telkens in de eerste ronde uitgegooid. En de Engelsen wilden wel eens een andere Nederlander op het podium zien.

De jonge briefbezorger kwam van een koude kermis thuis. Op 4 januari 1991 gooide de Australiër Keith Sullivan de Hagenees met 3-0 in sets eraf. Barney had geroken aan het wereldpodium, maar moest vier jaar wachten voordat hij definitief tot de mondiale top van de BDO hoorde.

WK-finale

Na iets meer dan tien jaar aan wedstrijdjes in achterafzaaltjes in Nederland, kleine toernooitjes dwars door Europa en een minimum aan prijzengeld stond hij in 1995 op het hoogste podium: de BDO WK-finale. Het was na 1991 en 1993 de derde keer dat de Hagenees meedeed aan het wereldkampioenschap in Frimley Green. Hij verloor uiteindelijk met 6-3 van de Engelsman Richie Burnett. Maar zijn naam was eindelijk gebeiteld in het marmer van de dartsport en de erosie kreeg twintig jaar lang geen vat op het reliëf.

Raymond van Barneveld: 'Mijn lichaam wil niet meer zoals 25 jaar geleden'

Het was in die jaren na zijn eerste WK-finale aftasten voor Barney. Hij had geroken aan de hoogste treden, maar kon het geen passend vervolg geven. In 1995 werd wel de European Grand Masters aan het palmares toegevoegd en in 1997 werd hij Europees Kampioen. Maar hoe bombastisch de titels ook klinken. Het stond in het niets met een wereldkampioenschap of zoals in 2019: een eindoverwinning in The Premier League.

Titelprolongatie

In de twee WK’s na zijn eerste finaleplek werd Van Barneveld al vroeg uitgeschakeld. In 1998 wachtte hem echter de ultieme revanche. In de finale van het WK van dat jaar stond hij weer tegenover Burnett. Dit keer pakte hij de hoogste trede van het ereschavot. Met 6-5 versloeg hij zijn Engelse tegenstrever en het tijdperk van Van Barneveld bij de BDO was aangebroken.

Barney is in 1999 voor de tweede keer wereldkampioen en wordt door buurtgenoten in de Haagse IJsselstraat verwelkomd | Foto: ANP

In 1999 prolongeerde hij zijn wereldtitel en in de jaren daarna bleek hij een veelvraat binnen de BDO. In zijn prijzenkast kwamen in totaal vier wereldtitels, twee World Masters, twee Darts Trophy’s en twee overwinningen in de International Dart League te staan. Tussen 1998 en 2006 dicteerde Barney bij de BDO het darten, maar toch was hij niet voldaan.

PDC

In 1992 scheidden de beste darters van de BDO zich af en vormden een eigen bond: de PDC. Het niveau bij deze bond lag veel hoger dan bij de organisatie waar Barney furore maakte. Dat bleek bijvoorbeeld in 1999. Barney de wereldkampioen van de BDO, speelde tegen de wereldkampioen van de PDC: Taylor. De wedstrijd werd aangekondigd als ‘Match of the Century’. De Engelsman won glansrijk: 21-10 in legs.

Dat bleef knagen bij Van Barneveld. Hij behoorde bij de beste darters van zijn eigen bond. Maar kon zich niet vaker meten met mannen als Taylor, John Part of Peter Manley door de restricties die waren opgeworpen door beide dartbonden. Daarnaast was er bij de PDC veel meer geld te verdienen met de sport die hij zo liefhad.

Jelle Klaassen

In 2006 was het dan toch zover. In zijn zesde Lakeside-finale moest hij voor de tweede keer het onderspit delven. De verrassend presterende jonge Nederlandse darter Jelle Klaassen won van Barney en meerdere factoren zorgden ervoor dat Barney dan toch naar de gewraakte andere dartbond ging. Het negatieve dartpubliek dat vaak voor de underdog koos in plaats voor de Hagenaar, de weinige keren dat hij zich kon meten met Taylor en het geld van de PDC zorgden in januari 2006 ervoor dat hij BDO tabeé zei.

Vele volgers dachten dat Barney het niveauverschil maar moeilijk zou kunnen overbruggen. Niets was minder waar. Barney haalde menig finale in zijn eerste jaren en bij het wereldkampioenschap van 2007 leverde de Hagenees een waar huzarenstukje af. Hij versloeg zijn eeuwige rivaal Taylor in een allesbeslissende tiebreak en mocht zich ook bij de PDC wereldkampioen noemen.

Bastion doorbreken

In de toch al glorieuze dartloopbaan van Van Barneveld is die eerste januari 2007 het regelrechte hoogtepunt. Ook bij de andere dartbond bleek de in de Haagse wijk Transvaal opgegroeide Van Barneveld de beste. Hij was op die eerste dag van 2007 de beste darter van de wereld.

In 2009 stond de Haagse dartheld weer in de finale van het wereldkampioenschap van de PDC. Dit keer liet Taylor geen spaan heel van hem. Met een 7-1 eindstand werd de Hagenees in het vliegtuig richting Nederland gestuurd. Taylor dicteerde in de jaren rond 2010 de dartsport en Barney zou het bastion van de Engelsman pas in 2012 doorbreken door de Grand Slam of Darts te winnen.

Michael van Gerwen

Rond 2012 kwam ook Michael van Gerwen ten tonele. Het leek of de Brabantse tegelzetter de macht van Taylor zou overnemen, maar ook Van Barneveld bleef zijn mannetje staan. In die jaren gooide Barney misschien wel zijn beste pijlen. Ontzettend knap is bijvoorbeeld dat hij in 2014 de Premier League of Darts pakte. Het toernooi waar de beste darters van de wereld het wekelijks tegen elkaar opnemen. Ook een toernooi van constant presenteren en niet een goed weekeinde hebben. Daarnaast haalde de dartlegende in 2015, 2016 en 2017 de halve finale van het wereldkampioenschap.

Die halve finales blijken achteraf de laatste stuiptrekkingen te zijn van een glorieuze carrière. Vanaf 2016 is er een kentering te zien in de prestaties van de dartgoeroe. De beslissende fases van toernooien haalde hij veel minder makkelijk. Hij zakte steeds verder weg op de ranglijsten en komt in het nieuws met andere zaken dan darts. Zijn gezondheid (diabetes) speelde hem parten, hij worstelde met zijn huwelijk en achteraf bleek dat hij al vier jaar met een depressie kampte.

'Vergt veel van me'

Het naderende afscheid wordt definitief in november 2018. Van Barneveld zegt dat hij nog één jaar wil darten voordat hij definitief stopt. 'Het vergt veel van me’, zegt hij erover. Mijn lichaam wil niet meer zoals 25 jaar geleden. In mijn kop wil ik nog wel, maar het wordt zwaarder en zwaarder.' Ook zijn privéleven heeft eronder te lijden. ‘Mijn kleinzoon wordt binnenkort 3 jaar. Ik ben nog nooit op zijn verjaardag geweest.'

De geplande afscheidstournee van een jaar loopt uit op een deceptie. 'Als je kijkt naar het darts', zegt hij erover. 'De eerste ronde van het WK word ik eruit gegooid, ik ben gedegradeerd uit de Premier League, mocht niet naar het World Cup-toernooi, heb niet meegedaan aan de World Matchplay, speelde geen Grand Prix, gooide geen Grand Slam of Darts en geen EK. Daarnaast heb ik geen enkel toernooi gewonnen. Ik moest weer meedoen aan de kleine vloertoernooien... Stel je voor: je bent een topdirecteur van een bedrijf. Je hoeft niet weg, maar je moet terug naar de postkamer. Je moet weer werken met gasten die net beginnen in het bedrijf.'

Onttroonde koning

Hij brengt samen met schrijver Jasper Boks een biografie uit: 'Game Over'. In het boek is Van Barneveld keihard voor zichzelf. Zo is te lezen dat hij zich na verloren wedstrijden afvraagt waarom hij nog zou doorgaan met darts, dat hij zichzelf niet goed genoeg meer vindt. Hij zegt zelfs na een wedstrijd dat hij dood wil en dat hij niks meer voorstelt. Waarom hij zichzelf zoveel druk oplegt, weet 'Barney' zelf ook niet goed.

Als een onttroonde koning sterft hij uiteindelijk in Londen op het strijdtoneel. Michael van Gerwen regeert al een tijdje over het Nederlandse darten. De Brabander heeft een land van melk en honing veroverd. Gecreëerd, ingericht en welvarend gemaakt door maar één iemand. Raymond van Barneveld is de aartsvader van het koninkrijk dat de Nederlandse dartsport heet. Het is aan zijn nazaten om het met alle respect te behandelen.

omroepwestsport

🏆 Barney is gestopt: de man die darten groot maakte in Nederland. Wij hebben een overzicht gemaakt van zijn carrière. Swipe nog een keer langs al die hoogtepunten.


#darts #barney #raymondvanbarneveld #lovethedarts🎯 #lovethedarts #pdcdarts #wcdarts2020 #wcdarts #wkdarts

Meer over dit onderwerp:
RAYMOND VAN BARNEVELD BARNEY WK DARTS DARTEN
Deel dit artikel: