Leila vluchtte voor de oorlog in Joegoslavië: 'Mijn verhaal is niet alleen van mij'

DEN HAAG - 'Mijn verhaal is niet alleen van mij.' Haagse vrijheidsambassadeur Leila Prnjavorac weet zelf al te goed hoe het is om op te groeien in een oorlog. In 1993 vluchtte zij met haar ouders en broertje voor het Bosnisch-Servische leger, waarna ze uiteindelijk in Den Haag terechtkwam. In het kader van 75 jaar vrijheid bezocht zij samen met acht leerlingen van de Johan de Witt Scholengroep voormalig concentratiekamp Auschwitz in Polen. Daar kwamen haar herinneringen boven.

Als meisje van negen jaar maakte Leila de oorlog mee in Bosnië. Na twee jaar oorlog moesten zij en haar familie vluchten voor de Serviërs. Haar verhaal komt weer boven tijdens het bezoek aan Auschwitz. 'Ik was negen jaar en we werden in een overvolle bus gestopt, met zieke mensen, met kinderen. Mijn vader had geen idee waar we naartoe moesten.' Het ontroert Leila nog steeds als ze terugdenkt aan dat moment in die bus. 'Je zou verwachten dat iedereen aan het huilen was, maar er was alleen maar stilte.'

Na de vlucht uit Bosnië dook de familie van Leila onder in het Servische Belgrado. 'Wij hebben daar vier maanden ondergedoken gezeten. Het was een soort twilight zone. Je komt in hetzelfde land, want het was allemaal Joegoslavië. Wij kwamen uit een situatie dat we niks hadden, geen water, geen elektriciteit, geen eten. En dan kom je daar in Belgrado en dan zitten mensen gewoon op een terras koffie te drinken.'

'Niemand is beter dan een ander'

Het bezoek aan Auschwitz maakt daarom iets los bij de Haagse vrijheidsambassadeur. 'Hier zaten Joden, hier zaten Sinti, hier zaten homoseksuelen. Hier zaten mensen, die gewoon mens waren', zegt Leila als ze door het voormalig concentratiekamp loopt. 'Niemand is beter dan een ander. Niemand heeft meer recht op iets dan een ander.'

'We zeggen never again, maar het gebeurt nog steeds - Leila Prnjavorac

'Wat ik hier ervaar is dat dit een blauwdruk is van mijn ervaringen uit mijn jeugd', gaat Leila verder. 'En we zeggen wel 'never again', maar het gebeurt nog steeds. Kijk maar naar Syrië, naar Mali, naar Jemen. Het gebeurde nog geen 26 jaar geleden in Europa, in Joegoslavië. Dus wij moeten zorgen dat wij anderen altijd als mensen blijven zien en dat die persoon net zoveel waard is als wie dan ook’.

'Ik haat geen Serviërs'

Ondanks alle ervaringen tijdens de oorlog wil Leila duidelijk maken dat ze Serviërs absoluut niet haat. 'We zijn ons land uit gevlucht vanwege Serviërs, maar we zijn ook gered door Serviërs', vertelt ze. Leila en haar gezin hebben vier maanden ondergedoken gezeten in Belgrado bij één van de beste vrienden van haar vader, een Serviër. 'Hij hield van mijn vader, hij wilde zich niet verrot laten maken door de oorlog. Als je de oorlog toelaat, dan ben je uitgeschakeld als mens.'

'Mijn verhaal is niet alleen mijn verhaal, het is een verhaal van miljoenen', benadrukt Leila. 'Pas maakte Unicef nog bekend dat vijftig miljoen kinderen vluchteling zijn of in situaties wonen die uitzichtloos zijn, omdat ze ontheemd zijn geraakt. Mijn verhaal is dus niet alleen van mij.'

Het bezoek van de scholieren, in leeftijd variërend van 16 tot 18 jaar jaar, is een initiatief van de gemeente Den Haag. Met het oog op de viering van 75 jaar vrijheid in 2020 is deze reis mogelijk gemaakt. Omroep West heeft de scholieren gevolgd voor de documentaire 'Wordt Vervolgd' die 25 vanaf 17.00 uur te zien is op TV West, met tot zondagavond een herhaling op ieder heel uur. Op zondag 26 januari wordt om 11.00 uur ook nog de Nationale Holocaust Herdenking uitgezonden.

LEES OOK: Bezoek aan Auschwitz maakt grote indruk bij Haagse leerlingen: 'Ik schaam me voor de mensheid'