Nieuws

Den Haag boos op Rijk: gemeenten moeten veel meer geld krijgen

Het Binnenhof in Den Haag
Het Binnenhof in Den Haag © Richard Mulder
DEN HAAG - Den Haag heeft 'ongelooflijk veel last' van scheve financiële verhoudingen tussen Rijk en gemeenten. Alleen al omdat het Rijk minder geld uitgeeft dan gepland en omdat de zorgtaken naar gemeenten zijn gegaan, moet de stad Den Haag een gat van zeventig miljoen euro zelf opvangen. Andere gemeenten in Nederland kampen met dezelfde problemen. 'Het Rijk moet haar verantwoordelijkheid nemen en gemeenten meer geld geven', aldus de Haagse wethouder Boudewijn Revis (VVD, financiën) donderdag bij het presenteren van de begroting voor 2020. 'We maken ons hier met alle gemeenten erg boos over.'
Het is de tweede begroting voor 2020 in een half jaar die de gemeente presenteert. De vorige was van september 2019. Die werd toen nog opgesteld onder verantwoording van toenmalig wethouder Rachid Guernaoui (Groep de Mos). Maar hij moest kort daarop aftreden omdat hij wordt verdacht van onder meer corruptie. VVD, D66 en GroenLinks vormden daarna een nieuwe coalitie met CDA en PvdA. Begin december werd hun coalitieakkoord bekend gemaakt. De huidige begroting is een vertaling van die plannen voor komende jaren en kent daarom niet al te veel grote verrassingen.
Volgens Revis is het een 'sobere' begroting van een 'saaie' wethouder van financiën. Die zich wel geconfronteerd ziet met grote problemen. De gemeenten in Nederland krijgen namelijk geld van het Rijk. Voor Den Haag gaat dat in 2020 om een bedrag van 1,2 miljard euro op een totale begroting van 2,8 miljard.

Niet voldoende

Maar dat is lang niet voldoende, aldus Revis. Alleen al om de zorgtaken die van het Rijk naar gemeenten zijn gegaan, zou de stad vijftig miljoen meer moeten krijgen. Dan is er nog het probleem dat het geld dat gemeenten krijgen is gekoppeld aan de uitgaven van het Rijk. Hoe meer het kabinet uitgeeft, hoe meer gemeenten krijgen. Maar ondanks dat het Rijk heel veel geld heeft, wordt dat niet uitgegeven – onderbesteding heet dat. Met als gevolg dat ook gemeenten minder krijgen dat aanvankelijk gedacht. Dit scheelt voor Den Haag nog eens twintig miljoen.
Wethouder Boudewijn Revis over de begroting voor 2020.
Dat bekent dat Den Haag het ondanks de voorspoed op landelijke niveau moeilijk heeft. Daarom gaat voor het eerst sinds lange tijd de onroerendzaakbelasting (ozb) iets omhoog. Iets dat geen al te dramatische gevolgen heeft voor huizenbezitters: Den Haag blijft ook in de toekomst de stad met de laagste woonlasten van Nederland. Verder blijft de hondenbelasting toch bestaan en wordt de toeristenbelasting verhoogd.

Criminele organisaties

De nieuwe begroting van de vijf partijen maakt het mogelijk dat er op het stadhuis meer ambtenaren worden aangesteld om te controleren of de gemeente geen subsidies verstrekt aan of samenwerkt met criminele organisaties. Verder is er vijftien miljoen beschikbaar voor de komende drie jaar voor gesubsidieerde banen. Ruim acht miljoen gaat naar maatschappelijke opvang en ruim negen naar het opknappen van Nieuw Waldeck, Houtwijk en Mariahoeve. Naar welzijn en armoedebestrijding gaat nog eens drie miljoen.
De laatste tijd was in er de Haagse politiek ongenoegen ontstaan over de overschrijdingen van kosten die zijn ontstaan bij grote projecten. Enkele partijen verwijten het stadsbestuur de kosten niet in de hand te kunnen houden. Volgens Revis is daarvan geen sprake. Alleen, zegt hij, werd het cultuurpaleis Amare zoveel duurder dat hiervoor buiten eigen reserveringen voor risico's van het project geld moest worden gevonden.

Geen risico

Bij andere projecten – bijvoorbeeld de fietsenstalling en het busplatform bij Den Haag Centraal – is hiervan geen sprake, stelt hij. 'Daarbij waren risico’s geïdentificeerd en hebben die zich ook inderdaad voorgedaan. Maar als je geen risico wil nemen, kan je nooit iets doen. Natuurlijk is het vervelend als tegenvallers optreden. Maar als wethouder financiën zie ik dat we die hebben afgedekt. Dus doen we het goed.'
In de donderdag gepresenteerde begroting staat één bedrag nog niet. Dat is de 675 miljoen euro die Den Haag nog krijgt voor de aandelen Eneco. Revis verwacht dat dit geld in de zomer op de rekening van de gemeente wordt bijgeschreven. Zoals bekend wil het stadsbestuur hiermee geen eenmalige uitgaven doen, maar investeren in 'verbeteringen op lange termijn'.

Truc

Het vorig stadsbestuur had wel – volgens critici een truc – rekening gehouden met een extra hoge dividend uitkering van de aandelen Eneco: zeventien miljoen voor een periode van drie jaar. Die is nu geschrapt. 'Dat geld zou nooit komen', aldus Revis nu eerlijk.