Bewegende vloer brengt Haags cultuurcomplex Amare ellende

Het nieuwe cultuurcomplex in Den Haag gezien vanaf het Spuiplein. | Afbeelding: gemeente Den Haag
Het nieuwe cultuurcomplex in Den Haag gezien vanaf het Spuiplein. | Afbeelding: gemeente Den Haag
DEN HAAG - De Haagse politiek is zelf medeverantwoordelijk voor het oplopen van het exploitatietekort van het nieuwe cultuurpaleis Amare in het centrum van de stad. De verwachte inkomsten van het nieuwe onderkomen van het Residentie Orkest, Nederlands Danstheater en Koninklijk Conservatorium zijn fors lager omdat er in de grote concertzaal geen beweegbare vloer komt. Daardoor kan die vloer niet vlak worden gemaakt. En een zaal met een schuine vloer is minder goed te verhuren voor commerciële bijeenkomsten.
Dat blijkt uit documenten over de exploitatie van Amare die wethouder Robert van Asten (D66, cultuur) aan de gemeenteraad heeft gezonden. Twee achtereenvolgende colleges van burgemeester en wethouders én de gemeenteraad hebben anderhalf jaar geleden willens en wetens besloten om geen beweegbare vloer in het complex te willen betalen. Daarom kwam die er niet – ondanks waarschuwingen van de gebruikers dat de geplande schuine vloer 'erg onhandig' is en de zaal daardoor 'minder goed te gebruiken'.

Hoe zou die beweegbare vloer in Amare hebben gewerkt? We leggen het uit in onderstaande animatie.


Het college van burgemeester en wethouders meldde recent dat het exploitatietekort zes ton hoger uitvalt dan eerder berekend. Het wordt nu 2,7 miljoen euro in plaats van ruim 2,1 miljoen euro. Dit leidde tot gemor in de Haagse gemeenteraad. Partijen wezen er tijdens een vergadering drie weken geleden op dat het om een structureel bedrag gaat en dus jaarlijks terugkeert. 'Daar maak ik me grote zorgen over', aldus Arjen Dubbelaar van Hart voor Den Haag/Groep de Mos. Lesley Arp van de SP vroeg zich af: 'Wie gaat hiervoor bloeden? Andere culturele instellingen?'

Aangepast

Het college beloofde toen dat het de onderbouwing van het oplopende tekort naar de raad zou sturen. Dat heeft Van Asten nu gedaan. Uit het nieuwe bedrijfsplan van Amare blijkt dat verschillende posten zijn aangepast ten opzichte van het voorlopige. Een daarvan is de post 'opbrengst zakelijke verhuur'. Die is stukken minder: aanvankelijk werd ervan uitgegaan dat dit jaarlijks ruim 1,5 miljoen euro zou kunnen opleveren. Nu is dat teruggebracht naar 914.000 euro.
In een door een externe deskundige opgestelde toelichting op die cijfers staat dat het oorspronkelijk bedrag was gebaseerd op een zaal met een vlakke vloer. Die komt er dus niet. 'Dit heeft geleid tot een aanpassing in de omzet van de zakelijke verhuur, aangezien een zaal met een schuine vloer minder aantrekkelijk wordt voor commerciële verhuur. Aanzienlijk minder inkomsten worden nu verwacht', staat in de toelichting. Een kleine meevaller is wel dat er vanwege de minder frequente verhuur minder personeel hoeft te worden ingezet. Dat bedrag gaat van ruim een miljoen naar 725.000 euro.

Extra geld

Toenmalig wethouder Joris Wijsmuller (Haagse Stadspartij) verklaarde tijdens een rondleiding op de bouwplaats in maart 2018 al dat als er een beweegbare vloer in het complex moest komen, de gemeenteraad daarvoor eenmalig extra geld zou moeten reserveren. Volgens Wijsmuller had de gemeente in het programma van eisen aan bouwcombinatie Cadanz niet vastgelegd dat er zo’n vloer in de grote zaal zou komen.
Tot grote teleurstelling van de gebruikers kwam dat geld er toen niet direct. Toenmalig directeur Henk Scholten van het Dans- en Muziekcentrum (DMC), de toekomstige huurder van het gebouw, zei destijds: 'Het zou zonde zijn als die er niet in komt, want nu wordt die zaal veel minder goed te gebruiken.'

Geen knoop doorgehakt

Een paar maanden later blijkt er nog steeds geen knoop doorgehakt. Een complicatie is dan dat er ook verkiezingen zijn geweest. De 'oude coalitie' zegt geen beslissing te willen nemen, omdat 'wij in deze periode niet het mandaat hebben om een besluit te nemen over scope-uitbreidingen', staat in een brief uit die tijd.
De partijen die dan onderhandelen over een nieuwe coalitie - Groep de Mos, VVD, D66 en GroenLinks – blijken in het akkoord dat ze sluiten geen extra geld over te hebben voor zo’n vloer. 'De bouw is volop gaande en zal conform de vastgestelde uitgangspunten en randvoorwaarden worden afgerond', aldus het collegeakkoord dat ze op 29 mei presenteren. De leider van de grootste partij in Den Haag, Richard de Mos, had daarvoor ook al laten weten niets te voelen voor extra geld voor het cultuurcomplex. De gebruikers zouden volgens hem 'dankbaar' moeten zijn voor alles wat er wel komt.

Oplopende tekort

Uit het bedrijfsplan blijkt verder dat er meer factoren zijn die het oplopende tekort veroorzaken. Zo is er veel meer geld nodig voor energie, schoonmaak en onderhoud.
Een woordvoerder van wethouder Van Asten stelt dat het voorlopig bedrijfsplan uit 2017 is geactualiseerd met kennis die destijds nog niet voorhanden was. 'Hierdoor ligt er nu een bedrijfsplan dat is gebaseerd op een juist inzicht in het bruto groter vloeroppervlak met daarbij horende kosten aan schoonmaak en energie, aanpassing van het huurbedrag en omzet. Het plan dat er nu ligt, schetst een zo reëel mogelijke verwachting op basis van de kennis van nu. Kennis die we bij het laatste bedrijfsplan nog niet hadden.'

Niet met zekerheid

Zij wijst er ook op dat nog niet alle bedragen in beton zijn gegoten omdat die nog niet met zekerheid kunnen worden vastgesteld, zoals de daadwerkelijke inkoop van diensten en het aantal bezoekers. 'Dit wordt pas in de praktijk zichtbaar.'
Het is op dit moment nog niet bekend hoe oplopend exploitatietekort moet worden opgevangen, stelt de gemeente. 'De dekking is een ingewikkelde knoop waarvoor we de tijd nemen om deze te ontwarren. Zeker is dat de dekking kan worden gerealiseerd. Hiervoor kan de gemeenteraad binnen twee weken een voorstel verwachten', aldus de woordvoerder.