Onrust onder personeel zorginstellingen: 'We willen beschermingsmiddelen'

REGIO - Personeel in de thuiszorg en van zorginstellingen - zoals verpleeg- en verzorgingshuizen - moeten vaak werken zonder beschermingsmiddelen zoals mondkapjes en handschoenen. De richtlijn van het RIVM is dat wanneer patiƫnten of medewerkers hoestklachten hebben waarvan wordt vermoed dat dit door een coronabesmetting komt, wel bescherming wordt geboden, maar anders niet. Medewerkers maken zich grote zorgen.

Helpen met aankleden, helpen met eten en drinken, helpen bij het wassen. Het zijn normale bezigheden voor medewerkers in de thuiszorg, en voor mensen die werken in zorginstellingen zoals verpleeg- en verzorgingshuizen. Daarbij is het vaak onmogelijk om anderhalve meter afstand te houden. Volgens Petra van Ham, kaderlid van de FNV Offensief Rotterdam en verzorgende bij instelling Pieter van Foreest in Delft, worden medewerkers gedwongen om nagenoeg alle werkzaamheden te doen zonder beschermingsmiddelen.

'We werken met zeer kwetsbare personen. Vaak ook ouderen die al onderliggende kwalen hebben. Mocht een verzorgende besmet zijn, dan kan een grote groep kwetsbare mensen besmet raken', zegt ze. En een oudere die besmet is zonder dat de diagnose 'corona' is vastgesteld kan ook verzorgenden besmetten.

Uit een recente poll van FNV Zorg & Welzijn onder ruim 5.600 zorgmedewerkers, blijkt dat nog maar 30 procent zich veilig voelt op de werkvloer. Twee weken geleden was dit nog de helft. In de thuiszorg, kraamzorg en gehandicaptenzorg ligt dit percentage zelfs onder de 20 procent. De drie meest genoemde redenen zijn het gebrek aan persoonlijk beschermingsmateriaal, onduidelijkheid over de preventierichtlijnen en protocollen die zorginstellingen hanteren en onzekerheid over besmette patiënten of collega’s, omdat er te weinig wordt getest.

'Geen communicatie over besmettingen'

Het verhaal van Van Ham wordt bevestigd door andere zorgwerkers. Een medewerker van een verpleeghuis die anoniem wil blijven (naam is bekend bij de redactie) zegt dat in haar tehuis op twee etages een coronabesmetting is vastgesteld bij een bewoner. Bij eentje is dit pas recent gebeurd. Vlak voordat de besmetting officieel werd bevestigd, zat de bewoner nog in de gezamenlijke ruimte. De medewerker hielp de bewoner met eten, zonder beschermingsmiddelen.

De uiteindelijke besmetting is volgens haar ook niet door het 'huis' gecommuniceerd aan het personeel. De patiënt is inmiddels afgezonderd en wordt verzorgd door personeel dat wel alle beschermingsmiddelen krijgt. Maar het personeel hoort niets, zegt ze. De anonieme medewerker maakt zich grote zorgen over haar eigen gezondheid, maar ook over die van de andere bewoners. 'Ik kan ziek zijn, maar niets merken. Straks besmet ik bewoners, en die zijn allemaal boven de 80'.

'Geen mondkapje, want dat ziet er eng uit'

Petra van Ham zegt dat mensen die zelf een mondkapje regelen, worden uitgelachen. 'Dat is toch niet nodig', kreeg ook de anonieme medewerker te horen toen ze zelf een mondkapje had geregeld. Van Ham: 'instellingen zijn ook bang dat bewoners van zorginstellingen bang worden als er medewerkers met mondkapjes rondlopen.' Volgens haar zijn die middelen er wel, maar liggen ze achter slot en grendel. 'En er wordt ook gedreigd', zegt ze. 'Er is een tekort en als de middelen die we hebben straks op zijn - en we hebben ze echt nodig - dan heb jij dat gedaan.'

De anonieme medewerker uit de zorginstelling zegt ook dat niemand van het personeel wordt getest, ook niet als ze zonder beschermingsmiddelen een bewoner hebben geholpen die nu besmet blijkt. 'Laatst werd mij zelfs gevraagd om op een andere afdeling bij te springen. Die afdeling is voor zover we weten coronavrij, maar wie weet ben ik nu besmet. Ik denk dan altijd: wie is de volgende?' Ze geeft ook aan iedere avond fysiek en mentaal uitgeput thuis te komen van de stress.

'Cliënten in de thuiszorg bellen af'

Carla Zoutebier van de actiegroep Thuiszorg Den Haag zegt dat ook medewerkers in de thuiszorg tegen deze situaties aanlopen. Volgens haar zeggen mensen die thuiszorg krijgen nu ook afspraken af. 'Vooral mensen die met longproblemen kampen, zijn bang. Die weten ook dat wij al op enkele andere adressen zijn geweest. En wie weet wat we meenemen?'

Ze zegt wel dat het beleid tussen aanbieders verschilt. De ene aanbieder weigert beschermende middelen, een andere geeft aan dat thuiszorgmedewerker aan de cliënt moet vragen om papieren doekjes en ontsmettingsmiddel, en een derde zegt weer dat als medewerkers handschoentjes willen hebben, ze die zelf moeten kopen maar wel kunnen declareren.

Richtlijn RIVM

Omroep West heeft bij verschillende zorginstellingen gevraagd wanneer beschermende middelen worden verstrekt. Alle instellingen geven aan de RIVM-richtlijn te hanteren. Daarin staat: 'Het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen en in het bijzonder mondneusmaskers wordt buiten het ziekenhuis alleen geadviseerd in de verpleeghuiszorg, huisartsenzorg, thuiszorg en gehandicaptenzorg waar lichamelijk ernstig zieke of zeer kwetsbare personen worden behandeld of verpleegd.'

Maar verderop in de richtlijn schrijft het RIVM: 'Omdat er een tekort is aan mondneusmaskers, is het belangrijk om de volgende stappen te doorlopen om per medewerker na te gaan of het echt nodig is om PBM te gebruiken.' Dat doen de instellingen en de conclusie is dan vaak dat het niet nodig is om bescherming ter beschikking te stellen. Dit tot irritatie en frustratie van veel medewerkers.

Nu wel testen

Het kabinet heeft dinsdag besloten om testen beschikbaar te stellen voor medewerkers van zorginstellingen en de thuiszorg. Dat wordt mogelijk omdat de testcapaciteit in Nederland fors is opgevoerd.

Meer over dit onderwerp:
CORONA VERPLEEGHUIS THUISHULP
Deel dit artikel: