'Remkes bereid om langer te blijven dan 1 juli indien nodig'

DEN HAAG - De gesprekken over de benoeming van een nieuwe burgemeester in Den Haag gaan door. Dat zei de Commissaris van de Koning in Zuid-Holland, Jaap Smit in het programma Studio Haagsche Bluf van Radio West. Ook zegt Smit dat de huidige waarnemend burgemeester Remkes bereid is om langer te blijven dan zijn oorspronkelijke vertrekdatum 1 juli als dat nodig is.

De vertrouwenscommissie van de Haagse gemeenteraad zal bij elkaar komen, maar hij wilde niet zeggen hoe dat in de praktijk geregeld gaat worden: 'Dat geheim ga ik u natuurlijk niet verklappen, maar het zal wel lukken, daar heb ik goeie hoop op.'

Eerder adviseerde het ministerie van Binnenlandse Zaken nog om de procedures op te schuiven vanwege de coronacrisis. In Den Haag is per 1 juli een nieuwe burgemeester voorzien; voor Zoetermeer en Zoeterwoude is er meer respijt: daar moet op respectievelijk 1 en 7 oktober iemand gevonden zijn. Jaap Smit heeft erover overlegd met het ministerie en met de vertrouwenscommissie van Den Haag.

'Ik probeer het voor 1 juli rond te krijgen'

'Je kunt als commissaris wel één op één gesprekken met kandidaten voeren,' zegt Smit, 'en dat gaan we de komende tijd doen'. Dan zou rond 1 juni 'of kort ervoor' de vertrouwenscommissie met de kandidaten kunnen gaan spreken, om te kijken of de opvolging toch niet op 1 juli geregeld kan zijn. Smit: 'En als dat niet lukt, dan weet ik dat ik een beroep kan doen op burgemeester Remkes om iets langer te blijven. Maar ik probeer het wel rond te krijgen. Ik denk dat dat kan, met inachtneming van alle regels die er zijn: voldoende afstand, grote ruimtes, dan moet dat kunnen.'

Een vertrouwenscommissie komt 'normaal' op geheime locaties bij elkaar, bijvoorbeeld in een horecazaak. Dat kan op dit moment niet, want eigenlijk zijn alle bijeenkomsten van meer dan drie personen verboden. Jaap Smit zegt dat nu in de Haagse gemeenteraad en de veiligheidsregio ook mensen fysiek bij elkaar komen om te vergaderen: 'Het leven gaat, voor zover dat nodig is, ook nog wel een beetje door hè. Bijeenkomsten voor de gezelligheid, van meer dan drie mensen bij elkaar dat is even niet aan de orde, maar bepaalde zaken moeten wel doorgang vinden, anders loopt alles in de soep.'

'Den Haag toe aan nieuwe burgemeester'

'Den Haag is toe aan haar nieuwe door de Kroon benoemde burgemeester, dat proces moet niet te lang duren. En er hebben ook mensen gesolliciteerd. Het is niet de eerste de beste plek, er moeten gewoon stappen in gezet worden.' Een nieuwe burgemeester gaat normaal gesproken kennismaken met de stad, veel één op één gesprekken en dat komt er nu niet van. Je zou kunnen denken dat de nieuwe burgemeester nu start met een achterstand. Jaap Smit regeert nuchter: 'Nee, nou het is even niet anders'.

En naast het zoeken naar een nieuwe burgemeester gaat ook het andere werk door. Normaal is het verplicht om als gemeenteraad of Provinciale Staten fysiek bij elkaar te komen om besluiten te nemen. Door een noodwet is het tijdelijk mogelijk om op afstand te werken en via de digitale snelweg te vergaderen en besluiten te nemen. Jaap Smit zit veel te bellen met 'zijn' burgemeesters, vertelt hij.

Met alle burgemeesters online verbonden

'Ik heb er 52 waar ik mijn zorgen over heb en met wie ik verbonden ben, dus die probeer ik allemaal uitvoerig te spreken.' Volgens Smit laat iedereen zich op dit moment van zijn goede kant zien: zowel Rijk, provincie als gemeente. 'Maar we moeten wel oog hebben voor elkaars noden en zeker voor de financiële noden van de gemeenten op dit moment,' aldus de Commissaris van de Koning. 'Als ik in een groot deel van de 52 gemeenten dezelfde problematiek zie, dan vind ik het uiteindelijk wel mijn taak om dat aan te kaarten op een hoger niveau,' aldus Smit, die er geen voorbeeld bij noemde.

Het is een idiote tijd, ziet ook Jaap Smit. 'Maar', zegt hij, 'laten we het moment niet met de eeuwigheid verwarren.' Hij legt een link tussen het lijden en de herrijzenis zoals die worden verbeeld in de Mattheus Passion: 'Geef niet op, het gaat over. Het wordt weer beter. Je gaat door het dal naar een nieuwe toekomst toe.'

'Harde reset'

Smit meent dat we als samenleving een 'harde reset' meemaken: 'We hebben een samenleving waarin we ons heer en meester van alles achten. We denken alles in de hand te hebben, en dan overkomt je dit. Ja zo zit het leven ook in elkaar. En hoe ga je daar dan mee om? Heel veel dingen zijn op dit moment natuurlijk relatief, in vergelijking met de drukte die je een aantal weken geleden nog om je heen had.'

'Laten we niet denken: dit is een rimpeling en we pakken ons oude leven weer helemaal op. Ik hoop natuurlijk wel dat we een mooie toekomst kunnen opbouwen, maar ik hoop dat we er ook iets van leren.' Volgens Smit zullen we onze prioriteiten moeten verleggen. Hij wijst erop 'hoe enorm wij drijven op die vele mensen in de zorg en de andere beroepen die met gevaar voor eigen leven dag en nacht klaarstaan. Dat dwingt respect af en daar moeten we toch over nadenken als het allemaal voorbij is.'

LEES OOK: Eisenlijst voor nieuwe Haagse burgemeester is te lang: 'We zoeken iemand die niet bestaat'