'Oogwimpers maken het Meisje met de Parel persoonlijker dan gedacht'

DEN HAAG - De vraag wie het meisje met de parel op het wereldberoemde schilderij van Vermeer is geweest blijft een mysterie. Nieuw onderzoek heeft hier geen antwoord op gegeven. Wel zijn er twee opmerkelijke ontdekkingen gedaan. Zo is aangetoond dat Vermeer het meisje schilderde voor een groen gordijn. En in tegenstelling tot wat altijd werd gedacht, omdat dat met het blote oog niet is te zien, heeft het meisje wel wimpers.

Het Meisje met de Parel (1665) werd van 26 februari tot en met 11 maart 2018 wetenschappelijk onderzocht. De laatste keer dat Het Meisje met de Parel (1665) werd onderzocht was in 1994, toen

rzoek vooral meer te weten te komen over de manier waarop Vermeer schilderde en de materialen die hij gebruikte. Zoals verwacht stuitten de onderzoekers dan ook op nieuwe informatie. Met de nieuwe technieken zijn diagonalen en kleurverschillen rechtsboven in het schilderij waargenomen die geplooide stof suggereren. Het gordijn verdween in de loop der eeuwen door het ontkleuren van de groene verf.

Oogwimpers

Met macro-röntgenfluorescentie scanning en onder de microscoop werden kleine oogwimpers rond beide ogen waargenomen die in de loop der eeuwen zijn verdwenen. Volgens onderzoek Abbie Vandivere maken deze ontdekkingen het Meisje 'persoonlijker': 'We zijn met ons project dichter bij Vermeer en het Meisje gekomen dan ooit tevoren. De mogelijkheid om de veelheid aan data uit de verschillende technische onderzoeken met elkaar te kunnen vergelijken, leverde veel meer op dan wanneer slechts één van de technologieën zou zijn gebruikt.'

Een close-up van het rechteroog. Op de rechterfoto is te zien dat Vermeer wimpers heeft geschilderd met bruine verf | Foto: Mauritshuis

De recente studie bracht de onderzoekers ook dichter bij Vermeer en zijn subtiele schilderstechnieken. Vermeer schilderde met dunne zwarte lijnen schilderde de contouren van het meisje. Tijdens het schildersproces bracht hij veranderingen aan de positie van het oor, de bovenkant van de hoofddoek en de achterkant van haar hals.

'Kostbaarder dan goud'

De schilder werkte daarbij systematisch van de achtergrond naar de voorgrond: na het opzetten van de groenige achtergrond en de huid van het gezicht van het meisje, schilderde hij achtereenvolgens haar gele jas, witte kraag, hoofddoek en de parel. Als laatste signeerde Vermeer zijn kunstwerk linksboven met IVMeer.

In de verf zijn haartjes van Vermeers kwast teruggevonden. De ingrediënten voor de verf kwamen vanuit de hele wereld. Opmerkelijk vindt het kunstmuseum het overvloedige gebruik van ultramarijn van zeer hoge kwaliteit uit het huidige Afghanistan. Deze stof was 'kostbaarder dan goud'.

Parel

De parel is slechts illusie, doorschijnende en dekkende vegen witte verf, waarbij een haakje om de ‘parel’ aan te hangen ontbreekt.

Meer over dit onderwerp:
MAURITSHUIS DEN HAAG
Deel dit artikel: