Instellingen

Bijzondere kranslegging: burgemeester Remkes alleen bij oorlogsmonument in Den Haag

Vanwege corona is burgemeester Remkes alleen bij oorlogsmonument Carnegieplein
Vanwege corona is burgemeester Remkes alleen bij oorlogsmonument Carnegieplein © Omroep West
DEN HAAG - We mogen de lessen van de Tweede Wereldoorlog nooit vergeten. Het is 'aan ons' de herinnering aan die tijd levend te houden én ons in te blijven zetten voor vrede, recht en vrijheid. Want in tegenstelling tot wat sommige mensen zeggen: we kunnen wel degelijk lessen trekken uit het verleden.
'De geschiedenis van het nazisme en de bezetting van Nederland heeft geleerd hoe geleidelijk, ja soms bijna onmerkbaar, de rechtsstaat kan worden uitgehold. Hoe mensen stapje voor stapje van hun rechten kunnen worden ontdaan en tot tweederangs burgers verklaard', aldus de Haagse waarnemend burgemeester Johan Remkes in een verklaring.
Remkes legde om 17.00 uur een krans bij het Haags oorlogsmonument op het Carnegieplein. Vanwege de coronacrisis was daar in tegenstelling tot andere jaren geen grote bijeenkomst, maar verscheen de waarnemend burgemeester er alleen.
Burgemeester Remkes legt krans bij oorlogsmonument in Den Haag
Burgemeester Remkes legt krans bij oorlogsmonument in Den Haag © Omroep West
Remkes noemt het feit dat er geen grotere bijeenkomsten mogelijk zijn 'een groot gemis'. 'Om te beginnen voor iedereen die de oorlog nog heeft meegemaakt of die familieleden verloor in de jaren 1940 -1945. Voor hen is deze dag bijzonder beladen, juist vanwege de persoonlijke en vaak zeer pijnlijke herinneringen aan al het leed en verdriet dat de Tweede Wereldoorlog teweeg heeft gebracht.'

Parallellen

De waarnemend burgemeester trekt in een verklaring ook een paar parallellen tussen het verleden en heden. Hij wijst er bijvoorbeeld ook op dat ook nu sprake is van 'een inperking van de persoonlijke vrijheden'. Maar, vindt hij: de situatie nu staat in geen verhouding tot die tijdens de Tweede Wereldoorlog. 'Toen werden onze democratische grondrechten en rechtsstaat met voeten getreden door het mensen verachtende naziregime. Toen kon iedereen het slachtoffer worden van luchtaanvallen of ander oorlogsgeweld.
Nu hebben we te maken met een virus dat we moeten zien te beteugelen en daarom kunnen we tijdelijk niet alles doen zoals we gewend zijn. Wanneer we ons dát realiseren dan beseffen we óók hoe relatief de inbreuk van de huidige maatregelen op onze persoonlijke vrijheid nu is, vergeleken met de onvrijheid en de gevaren van toen.'

Straten gesloopt en mensen hun huis uit gejaagd

De oorlog, stelt Remkes ook, zorgde ervoor dat Den Haag en de inwoners het zwaar te verduren kregen. Een kwart van de bevolking werd destijds uit de eigen huizen verdreven, hele straten werden gesloopt voor de aanleg van de Atlantikwall, duizenden Haagse mannen werden naar Duitsland getransporteerd om daar als dwangarbeider aan de slag te gaan, mensen leden tijdens de Hongerwinter en daarna werd nog eens het Bezuidenhout gebombardeerd, waar onlangs unieke beelden van opdoken. 'In het voorjaar van 1945 lag Den Haag er dan ook verweesd bij. Een geschonden stad, in alle opzichten.'
'De moord op onze joodse stadsgenoten is en blijft de grootste ramp die Den Haag ooit getroffen heeft' - Johan Remkes, burgemeester
Ongeveer 15.000 inwoners van Den Haag overleefden de oorlog niet - 12.000 daarvan waren Joden. Ook werden Sinti en Roma weggevoerd. Remkes: 'Mannen en vrouwen. Kinderen en bejaarden. Allemaal in koelen bloede vermoord. (…) De moord op onze joodse stadsgenoten is en blijft de grootste ramp die Den Haag ooit getroffen heeft.'

Herinneringen levend houden

Het aantal mensen dat de oorlog heeft meegemaakt, wordt ieder jaar kleiner. Mede daarom, aldus de burgemeester, ligt er voor ons een 'opdracht' om de herinneringen levend te houden. Uit respect voor de slachtoffers. Maar ook met het oog op de toekomst. Want, stelt Remkes, door goed te kijken naar die periode, te doorgronden op welke moment had kunnen worden ingegrepen om onheil af te wenden, kunnen we 'lering trekken voor vandaag en morgen'.