Overlevende over Srebrenica: 'Waarom moesten die mensen dood? Wij hebben dat nooit begrepen'

GOUDA - Vijfentwintig jaar na de val van Srebrenica worden nog altijd doden geïdentificeerd van de genocide op de Bosnische enclave. Daarbij kwamen zeker 8.400 moslimjongens en mannen om het leven. De in Gouda wonende Najla Arifhodzic overleefde deze nachtmerrie. Toch achtervolgt dit inktzwarte, nooit afgesloten hoofdstuk haar gezin nog steeds elke dag.

Bij de herdenking van Srebrenica in 2005 vertelt haar echtgenoot Mujo Arifhodzic bij Omroep West over de verschrikkingen van die 11 juli 1995. Als een van de weinige mannen weet hij Srebrenica te ontvluchten naar het veilige Tuzla. Daar wordt Mujo herenigd met zijn vrouw en kinderen: 'Ik woog 31 kilo. Mijn oudste zoon herkende mij niet meer. Hij rende van mij weg.'

Vijftien jaar later interviewen we zijn vrouw Najla. Niet alleen omdat Mujo door familieomstandigheden in Bosnië verblijft, maar ook omdat haar familie minstens zo hard is getroffen door de burgeroorlog in het voormalige Joegoslavië. Najla verliest 37 familieleden, waaronder haar vader en broer: 'Als ik met mijn man praat over Srebrenica doet mijn hart pijn. Dan zeg ik: laten we over iets anders praten. Ik raak helemaal gestrest.'

Massagraven

Toch vertelt zij over haar broer die in Srebrenica is omgekomen. Een deel van de resten van zijn lichaam worden jaren later teruggevonden. Ze liggen verspreid over meerdere massagraven. Tot groot verdriet van de familie zijn 25 jaar later nog steeds niet alle resten opgespoord. Najla: 'Dat was heel moeilijk voor mijn moeder. Hij was niet compleet. Zij zei: 'Ik ga hem begraven, ik kan niet meer wachten.' Dat was in 2010. Maar die stress, die dag...' Hoofdschuddend denkt zij terug aan die dag.

Najla zou graag de Haagse herdenking van de Srebrenica-genocide willen bijwonen, maar vanwege de maatregelen rondom de coronacrisis mogen daar een beperkt aantal mensen bij aanwezig zijn en is ze dus aangewezen op een live-stream. Ze onderschrijft het belang van de herdenking, maar het afsluiten van dit hoofdstuk is een ander verhaal: 'Elk jaar, elke dag, elke seconde als ik alleen ben, denk ik aan mijn broer en mijn vader. Maar wij moeten verder gaan, met de kinderen en kleinkinderen. Wij willen echt doorgaan.'

Waarom?

Maar dat het niet makkelijk is, is duidelijk. Want voor Najla en Mujo blijft één vraag altijd onbeantwoord. 'Wij hebben nooit begrepen. Waarom moesten die mensen dood? Dat is ons vraagteken: waarom? Wij hebben daar nooit een antwoord op gekregen.'

De Srebrenica-herdenking in Den Haag is zaterdagmiddag vanaf 14:45 uur live te zien op de website van Omroep West.

Meer over dit onderwerp:
SREBRENICA HERDENKING BOSNIË GOUDA
Deel dit artikel: