Steun groeit voor actiecomité gemeente Zoetermeer: 'Een vuist tegen het Rijk'

ZOETERMEER - Het actiecomité van de gemeente Zoetermeer krijgt steeds meer steun, ook van gemeenteraden buiten de regio. Door een front te vormen hopen gemeenten de rijksoverheid ertoe te bewegen meer geld vrij te maken voor de gemeenten. Dat is volgens fractievoorzitter van Zó! Zoetermeer Marijke van der Meer hard nodig. 'De urgentie komt nu niet over bij het rijk omdat gemeenten zich in allerlei bochten wringen de begroting toch sluitend te krijgen. Dat schiet niet op.'

De nood is hoog volgens Van der Meer, alleen al de gemeente Zoetermeer komt jaarlijks ruim 17,5 miljoen te kort. Vooral jeugdzorg en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) blijken debet aan de financiële problemen. 'We zijn opgezadeld met de taken maar niet de mogelijkheden te sturen, en met te weinig geld. Dat loopt nu uit de hand. Rechters en huisartsen kunnen jeugdzorg voorschrijven, het enige wat de gemeente kan doen is de rekening betalen.'

Uiteindelijk moeten gemeenten bezuinigen op allerlei andere voorzieningen zoals wijkposten, de bibliotheek, het zwembad en onderhoud om de begroting toch sluitend te krijgen. 'En dan denkt de minister dat alles goed gaat.'

Gemeente Gouda

Andere gemeenten binnen de regio kampen met dezelfde problematiek, wat al eens leidde tot een brandbrief aan het kabinet. Onder hen de gemeente Gouda. 'Onze kosten in het sociaal domein blijven, ondanks intensieve pogingen van ons en andere gemeenten deze onder controle te krijgen, steeds verder oplopen', stelt een woordvoerder.

'Door de stijgende uitgaven moet er bezuinigd worden op de overige dienstverlening van de gemeente aan haar inwoners. De uitvoering van onze basistaken – onderhoud wegen, onderwijshuisvesting, onderhoud groen, sport- en culturele voorzieningen, gezondheidszorg- en duurzaamheidstaken – dreigen in gevaar te komen.'

Op dit moment is er nog geen contact tussen beide gemeenteraden, maar de woordvoerder laat weten 'graag in gesprek te gaan met Zoetermeer'. Buiten de regio hebben raadsleden van de gemeenten Oudewater, Lansingerland, Culemborg en West Betuwe hun steun al uitgesproken, aldus fractievoorzitter Van der Meer.

De grote gemeenten binnen de regio hebben nog niet gereageerd op de oprichting van het Zoetermeerse actiecomité.

Ministerie van Binnenlandse Zaken

'We begrijpen de zorg van gemeenten heel goed', aldus een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken. 'Ook ons bereiken de signalen dat gemeenten financieel onder druk staan. Er is dan ook regelmatig contact met gemeenten en provincies over de financiële situatie van gemeenten.

Om de druk te verlichten heeft het kabinet vorig jaar extra geld uitgetrokken voor jeugdzorg: 1 miljard euro voor 2019-2021. Dit voorjaar is er ruim 300 miljoen beschikbaar gesteld voor het sociaal domein (Veilig Thuis, Vrouwenopvang, dak- en thuislozen en inburgering). Verder zijn er afspraken gemaakt om voor jeugdzorg en de Wmo nog eens goed te kijken wat er nog extra aan budget nodig is. Eind van het jaar is hier zicht op.'

Protest

Twee weken geleden protesteerden enkele tientallen wethouders bij de Tweede Kamer, voor aanvang van een debat over gemeentelijke financiën. Hierbij bood de Haagse burgemeester Jan van Zaanen, tevens voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), een petitie aan. Hij noemde de situatie 'volstrekt onhoudbaar'. Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken deed toen geen toezeggingen.

Een nieuw overleg volgt later dit jaar. 'In het najaar komen de onderzoeksresultaten van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds beschikbaar. Op basis van deze uitkomsten zal de minister in goed overleg met de VNG een voorstel doen voor de verdeling, waarbij de minister zich realiseert dat het bijzondere tijden zijn. Een nieuwe verdeling zal pas ingaan per 2022', aldus de woordvoerder.

Onderhandelingen

Wat als er geen extra geld komt van het rijk? 'Dan moeten we maar eens kijken wat wij allemaal niet meer gaan doen', zegt Marijke van der Meer. 'Er zijn meer taken die het Rijk naar ons toe wil schuiven, zoals de nieuwe omgevingswet of woningen bouwen. Maar als er geen ambtenaren zijn om deze plannen uit te werken en ermee aan de slag te gaan omdat we die moeten wegbezuinigen, gaat dat niet gebeuren.'

Gezamenlijk ten strijde trekken is volgens haar daarom belangrijk. ‘Als alle gemeenten met elkaar een vuist maken, dan kunnen we tegen de VNG zeggen: ga niet meer onderhandelen met het rijk over allerlei taken, tot we het geld erbij hebben dat we daarvoor nodig hebben.’

LEES OOK: Zoetermeerse raad wil met andere gemeenten meer geld eisen van rijksoverheid

Meer over dit onderwerp:
ZOETERMEER GEMEENTES GOUDA ZORG JEUGDZORG
Deel dit artikel: