Problemen in zorg voor kwetsbare Haagse ouderen door gebrekkige communicatie

Wijkverpleegkundige controleert een medicijnlijst
Wijkverpleegkundige controleert een medicijnlijst © Omroep West
DEN HAAG - Huisartsen en thuiszorgorganisaties in de Haagse wijk Bouwlust en Vrederust communiceren onvoldoende met elkaar als het gaat om de zorg voor kwetsbare ouderen. Dat concludeert de zorginspectie in een kritisch rapport. Doordat partijen van elkaar niet weten welke zorg aan ouderen geleverd wordt, of welke zorg nodig is, wordt soms pas tot actie overgegaan als er problemen ontstaan.
Door het sluiten van verzorgingshuizen enkele jaren geleden door de overheid, moeten ouderen soms tot op zeer hoge leeftijd zelfstandig blijven wonen. Alleen als het echt niet meer gaat, is op medische gronden een plek in een verpleeghuis mogelijk. Het maakt dat de druk op de thuiszorg en het aantal aanbieders van die zorg is toegenomen.
Om de effecten van die verschuiving en de kwaliteit van de zorg in de gaten te houden, onderzoekt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) steekproefgewijs de praktijk. Van september 2019 tot afgelopen februari spraken inspecteurs met huisartsen, thuiszorgorganisaties en cliënten in Bouwlust en Vrederust. Een wijk met relatief veel thuiswonende senioren boven de tachtig.

Hoe is de zorg voor mevrouw Jansen geregeld?

De inspecteurs komen tot de conclusie dat huisartsen en wijkverpleegkundigen niet altijd weten wat een kwetsbare oudere voor zorg precies nodig heeft. Huisartsen hebben daarnaast geen toegang tot digitale patiëntinformatie van de thuiszorg, waardoor onduidelijk is welke behandeling de oudere krijgt. Ook is bij de wijkverpleging soms niet bekend welke huisarts ze moeten bellen als er iets mis is.
Bekijk in onderstaande video de situatie van de 85-jarige mevrouw Jansen (fictief personage), waarbij de communicatie tussen betrokken hulpverleners niet gaat zoals het zou moeten:
Huisarts en thuiszorg van mevrouw Jansen (85) weten niets van elkaar
Wat is een kwetsbare oudere?<br/>Volgens Hadoks (het samenwerkingsverband van huisartsen in onder meer Den Haag), is een kwetsbare oudere 'iemand waarbij een proces van opeenstapeling van lichamelijke, psychische en/of sociale tekorten in het functioneren is ontstaan, waarbij de kans groot is op negatieve gezondheidsproblemen als functiebeperkingen, ziekenhuisopnames en overlijden'.
'Wat de situatie in deze wijk lastig maakt, is dat wij als huisartsen te maken hebben met in totaal 170 thuiszorgorganisaties', duidt huisarts Mariska de Vroomen de praktijk in Bouwlust en Vrederust. 'Die organisaties staan net als wij voor de uitdaging om binnen de beperkte tijd die de zorgverzekeraars ons geven de zorg te verlenen.'
'Het feit dat we daarnaast zijn vergeten om met de digitalisering van de communicatie een manier te bedenken om goed met elkaar te overleggen, zorgt ervoor dat informatie verdwijnt.' De Vroomen geeft daarnaast aan dat het op dit moment onmogelijk is om van alle zorgbedrijven te weten bij wie ze actief zijn in de wijk.

Te druk voor overleg, niet voor zorg

Een van de grotere zorgorganisaties in de wijk is Florence. Thuiszorgmanager Tamara Overduin herkent het beeld dat de zorginspectie schetst. 'We kunnen elkaar lastig vinden, mede door de versnippering aan aanbieders die met zo'n twintig huisartsen moeten overleggen die het ook druk hebben', legt Overduin uit. 'Desondanks werken we met alle partijen keihard om goede zorg te leveren.'
Huisartsen en thuiszorg moeten beter samenwerken zegt zorginspectie
De gebrekkige communicatie heeft tot nu toe niet tot gevaarlijke situaties geleid. Maar uit het rapport van de zorginspectie valt op te maken dat dat meer met toeval te maken heeft, dan dat de partijen grip op de situatie lijken te hebben. Want waarom krijgen huisartsen niet gewoon toegang tot het elektronisch patiëntendossier van Florence bijvoorbeeld?
'Ja, was het maar zo makkelijk dat we elke huisarts een account konden geven. Ook ik denk dan: waarom kan dit nou niet?', vervolgt thuiszorgmanager Overduin. 'Het heeft met de privacywetgeving te maken en met afspraken met de zorgverzekeraar die van ons eist om zaken goed vast te leggen. Als het aan mij ligt hebben we één systeem waar iedereen die betrokken is bij de zorg voor een cliënt bij kan. Maar het is aan de overheid om dat te regelen.'

Dit najaar verbeterplan klaar?

Een eerste stap om de communicatie tussen de partijen te verbeteren is inmiddels gezet. Op kleine schaal zijn bijeenkomsten georganiseerd om huisartsen kennis te laten maken met de tientallen thuiszorgorganisaties. Onder begeleiding van Stichting Transmurale Zorg en de samenwerkende huisartsen Hadoks moeten de partijen dit najaar een verbeterplan presenteren aan de zorginspectie.