Zoek de verschillen, honderd jaar verandering in Den Haag in foto's

DEN HAAG - Een kindje op een bokkenwagen, dienstmeisjes in stijf geperste ruches, maar ook de Netkous en de hoogbouw in Den Haag. Fotograaf Robert Mulder dook in het Haags gemeentearchief en legde de oude foto’s opnieuw vast. Het resultaat, het boek: Groeten uit Den Haag, honderd jaar verandering in de stad.

Misschien heb je hem het afgelopen jaar wel in je straat zien lopen. Een oudere man, wit-grijs krullend haar, fotocamera voor zijn neus. Turend door de lens, schuifelt hij wat heen en weer om het exacte standpunt te bepalen en drukt af. Hij blikt op papieren die hij bij zich heeft. Als hij tevreden is zie je een grote grijns van oor tot oor verschijnen. Dat is Robert Mulder, fotograaf en samensteller van Groeten uit Den Haag.

Het lijkt soms wel het spel 'zoek de verschillen', als je door het boek bladert. Den Haag is op sommige plaatsen onherkenbaar veranderd. Op andere plekken lijkt het of de tijd heeft stilgestaan.

Bokkenkar voor Villa Kiline in 1909. Het huis is nauwelijks veranderd, zie je ook op onderstaande foto.

Duinweg 16, Villa Kiline 1909 | Foto: Haags Gemeentearchief
Duinweg 16 -Villa Kiline | Foto: Robert Mulder

Robert zoekt in het Haags Gemeentearchief naar oude foto’s van de hofstad en fotografeert daarna dezelfde locaties. De selectie is het grootste deel van het werk. Toch is het minder tijdrovend dan het lijkt. ‘Je kan alle foto’s downloaden, dus ik hoef niet naar het archief toe’, vertelt de fotograaf. En via Google Eearth zoekt hij nauwkeurig de straten af om de exacte match te krijgen. Na vier maanden speurwerk stapt hij op de trein om in Den Haag aan de slag te gaan.

Spui ca.1900 | Foto: Haags Gemeentearchief
Spui | Foto: Robert Mulder

'Bij de selectie van de foto heb ik rekening gehouden met allerlei dingen, voorbeeld Hollands Spoor. Daar is niets veranderd. Op andere plekken zijn door de Tweede Wereldoorlog en de sloop van huizen voor de bouw van de Atlantic Wall hele straten verdwenen.' Ook het vergissingsbombardement van het Bezuidenhout in maart 1945 heeft haar sporen nagelaten. 'Dan is het ook interessant om te laten zien wat er nu staat in plaats van die foto van 100 jaar geleden.'

'Het meest opvallend is de hoek van de toenmalige Tweede Adelheidsstraat waar gebombardeerd is, waar nu de Netkous loopt. Het is vervreemdend om te zien hoe het ooit was.'
Tweede Adelheidstraat [Beatrixlaan]-Schenkkade ca.1912 Foto: Haags Gemeentearchief
Tweede Adelheidstraat [Beatrixlaan]-Schenkkade | Foto: Robert Mulder

Als Robert klaar is met fotograferen in Den Haag begint het monnikenwerk, de nabewerking van de foto’s. ’Dat is een heel verhaal omdat fotografen vroeger werkten met ouderwetse camera's op die houten statieven en optisch was dat heel anders dan mijn moderne camera.'Voor Robert is het uitgangspunt van de foto’s dat je ze één op één over elkaar heen kan leggen.

'Ik vind het belangrijk dat de foto's exact hetzelfde zijn en moet ze soms op de centimeter bewerken. Het is een zoekplaatje voor de mensen waarbij ze de verschillen gaan vinden.'
Keizerstraat Scheveningen ca. 1910 | Foto: Haags Gemeentearchief
Keizerstraat, Scheveningen | Foto: Robert Mulder

Mensen reageren vaak nostalgisch op de oude foto’s. Robert, Groninger als hij is, kijkt daar toch nuchterder naar. ‘Als iemand zegt dat het vroeger veel mooier was, dan is mijn antwoord: Je kent de leefcondities niet. Er was tbc en het stonk. Daarom waren veel mensen op straat omdat ze de huizen ontvluchtten.’

Spui ca. 1905 | Foto: Haags Gemeentearchief
Spui | Foto: Robert Mulder

Groeten uit Den Haag, honderd jaar veranderingen in de stad | Robert Mulder

Deel dit artikel: