Jan van Zanen na de eerste honderd dagen tegen Den Haag: 'I love you. Ik ben hier op mijn plaats'

DEN HAAG - 'I love you'. Sneller dan je met je ogen kan knipperen geeft Jan van Zanen antwoord op de vraag om Den Haag in drie woorden te omschrijven. 'Ik ben heel blij dat ik dit mag doen', zegt de man die vrijdag precies honderd dagen burgemeester is. 'Een mooie stad, met heel veel aardige mensen in een bijzondere tijd.'

Op 1 juli werd hij beëdigd. Rustige wittebroodsweken verwachtte hij niet. 'Het was niet zo dat ik toen ik op 30 juni ’s avonds hierheen reed verwachte dat ik het heel rustig en kalmpjes zou krijgen.' En hij kreeg gelijk. 'De stad heeft echt wel laten weten: Dit is Den Haag. Zo zijn we.'

Van Zanen somt het zelf op: hij had nauwelijks de ambtsketen om of boze boeren trekken op naar het Binnenhof om te demonstreren tegen de stikstofmaatregelen van het kabinet. Nog diezelfde week maakt het Openbaar Ministerie bekend dat twee oud-wethouders van Hart voor Den Haag, Richard de Mos en Rachid Guernaoui, worden verdacht van deelname aan criminele organisaties, schending van hun ambtsgeheim, meineed en corruptie. En weer een paar dagen later kondigt locoburgemeester Boudewijn Revis aan zijn functie als wethouder neer te leggen om bij Staatsbosbeheer aan de slag te gaan.

Spannend

Toch noemt hij het ‘een eer’ om burgemeester van Den Haag te zijn. 'Zeer de moeite waard. Al die gebeurtenissen die eerste honderd dagen, maakt het ook spannend, vindt Van Zanen. 'Dat ik aan het landen ben en er een rukwind en een zijwind optreedt, hoort erbij. Ik ben hier echt op mijn plaats.'

De afgelopen honderd dagen heeft hij gezien de omstandigheden zo goed mogelijk kennis proberen te maken met de stad. Hij is 'illegaal', zoals hij het zelf noemt, zonder te veel tamtam al wezen kijken in alle stadsdelen. Informeel. Op de fiets, om te kijken waar de wijken precies liggen, wat de belangrijke plekken zijn. Aan drie stadsdelen legde hij ook een meer officieel bezoek af. Verder had hij ontbijten en lunches met bepaalde groepen in de stad: ondernemers, kunstenaars, mensen uit de zorg, het onderwijs.

Dat ik aan het landen ben en er een rukwind en een zijwind optreedt, hoort erbij - Jan van Zanen

Maar de coronacrisis zorgde er wel voor dat die officiële bezoeken zijn vertraagd. En hij moet afstand houden, een mondkapje op. Van Zanen maakt er geen geheim van dat hij het jammer vindt dat hij zo toch wat minder goed een band kan smeden met mensen.

Contact

Neemt niet weg dat er toch veel contact is met de Hagenaars. De verhalen die hij wel hoort, maken hem soms 'sprakeloos' zegt hij. Zo ging hij kijken op de Haagse Markt. Bij een café, daar op de hoek, trof hij een 57-jarige man. Die had vroeger op de markt gewerkt, maar kon er nog niet helemaal afscheid van nemen. 'Die vertelt dan direct zijn levensverhaal. Dat raakt me. Ik ben ook wel verrijkt die eerste periode.'

Het is zo maar een voorbeeld, want dit gebeurt veel vaker, vertelt Van Zanen. 'Mensen spreken me aan, mensen groeten me. Ook als ik in mijn regenjackie met een mondkapje op langs fiets. Dan roepen ze: 'Zet 'm op'. Of: 'Veel succes'. En dan zeg ik: 'Dat heb ik nodig.' Dan moeten ze lachen. Dat vind ik echt ontroerend. Dat doet me ook goed, als ik dan weer een saaie vergadering heb – want die zijn er ook.'

Wethouder

Jan van Zanen (1961) wordt geboren in Edam-Volendam. Hij gaat naar het gymnasium en studeert rechten aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en aan Cornell Law School in Ithaca in New York. Vanaf 1990 is hij voor de VVD gemeenteraadslid in Utrecht. Daar wordt hij in 1998 wethouder financiën, economische zaken, openbare ruimte en monumenten. In juli 2005 vertrekt hij naar Amstelveen om daar burgemeester te worden. Negen jaar later keert hij terug naar Utrecht, nu als burgemeester.

Ruime ervaring in het openbaar bestuur dus. 'Het vak ken ik,' zegt Van Zanen zelf. 'Maar ik moet het wel hier doen.' Vandaar dat hij wist wat hem te wachten stond na bijvoorbeeld de incidenten in Scheveningen en de ongeregeldheden in de Schilderswijk, afgelopen zomer. 'Dit is mijn werk. Praten met wethouders, in de driehoek, met de gemeenteraad. Bovendien, daar kijk ik zeer positief op terug, zie je dan ook hoe mensen betrokken zijn bij hun buurt. Zowel in Scheveningen als de Schilderswijk.'

Ik wil er als burgemeester aan werken dat mensen het vertrouwen hebben dat ze er allemaal bij horen - Jan van Zanen

Dat deel van het werk, veiligheid, ziet hij ook als zijn eerste taak, vertelt hij. Het tweede belangrijke klus voor hem is integriteit. Den Haag heeft op dat punt geen beste reputatie. Zijn tijdelijke voorganger, Johan Remkes, maakte daar veel werk van. Van Zanen wil dat voortzetten. Hij wil er open over zijn. 'En zo snel mogelijk als er dingen zijn gebeurd, die repareren.' Bovendien wil hij 'transparantie en openheid uitdragen'. In het stadhuis en in de stad.

Angstcultuur

Daarbij moet het ook gaan over de door Remkes geconstateerde 'angstcultuur' in het stadhuis. 'Er zijn op dit punt veel meldingen en incidenten geweest en dat is niet best. Dus we moeten er echt aan werken met z'n allen om daar sterker van te worden.' Daarom worden conferenties georganiseerd en zijn werkgroepen aan de slag gegaan. 'En het is natuurlijk ook cultuur. Dat kost tijd.'

Een derde voor hem belangrijk punt is 'polarisering'. Den Haag is te typeren als stad waar heel veel verschillen zijn, onderstreept Van Zanen het bekende beeld. Hij wil aan bruggen werken, zodat mensen elkaar kunnen vinden. 'Ik wil er als burgemeester aan werken dat mensen het vertrouwen hebben dat ze er allemaal bij horen.'

Meer over dit onderwerp:
JAN VAN ZANEN
Deel dit artikel: