Haags actieplan voor de sport: respect centraal, geen plek voor discriminatie

DEN HAAG - Sporters in Den Haag moeten met elkaar vol plezier, eerlijk, veilig en zorgeloos op de velden en banen staan. Voor discriminatie en mensen buitensluiten moet geen plek zijn. Respect voor elkaar en de scheidsrechter staan centraal. De stad wil naar een 'inclusieve, open en vriendelijke sportcultuur', schrijft wethouder Hilbert Bredemeijer in het actieplan 'Een positieve sportcultuur'.

Daarom gaat de gemeente Den Haag sportverenigingen de komende jaren extra steun bieden bij het versterken van een positieve sportcultuur op en rond de club. Trainers en sportleiders krijgen cursussen aangeboden, verenigingen worden bijgestaan door sportpedagogen, er is een website met tips en er is een proef om ook ouders positief te betrekken bij de vereniging.

Doel daarvan is om iedereen zich vrij en veilig te laten voelen om te sporten. 'Afkomst, geloof, geestelijke en lichamelijke beperkingen of seksuele geaardheid mogen daarbij niet van invloed zijn,' staat in het actieplan.

Moeilijke tijd

De wethouder is er zich van bewust dat sommige sportverenigingen het in deze tijd moeilijk hebben, vanwege de coronamaatregelen. Toch komt hij nu met zijn plan. 'Ook, of misschien wel juist in deze gekke en soms moeilijke tijd, is het belangrijk dat we in gesprek zijn over hoe we met elkaar omgaan in onze samenleving', stelt hij.

De sportwereld is belangrijk bij het uitdragen en bewaken van waarden en normen in onze samenleving - Wethouder Hilbert Bredemeijer

Centraal in het voorstel staat het idee dat alle inwoners van Den Haag met elkaar moeten samenleven. Daarvoor zijn wel spelregels nodig, normen en waarden. 'Die stellen ons in staat met respect een samenleving te vormen', aldus de wethouder. Maar die normen en waarden ontstaan niet vanzelf, ze worden van generatie op generatie overgedragen. Dat overdragen gebeurt niet alleen in een gezin of op school, maar ook bij sportverenigingen. De wethouder: 'De sportwereld is belangrijk bij het uitdragen en bewaken van waarden en normen in onze samenleving.'

Afspraken nakomen

Daarbij denkt hij onder meer aan eerlijk en sportief strijden, samenwerken in een team, respect hebben voor verenigingsgenoten, de tegenstander, scheidsrechter en spelregels, de uitslag van een wedstrijd accepteren, op tijd komen, afspraken nakomen en verantwoordelijkheid.

Maar, ziet de wethouder: dat is wel een ideaal. 'De werkelijkheid ligt wat ingewikkelder.' Er zijn ook negatieve excessen. 'Denk aan de ouders die langs de lijn de scheidsrechter beledigen. Denk aan dat team dat uit de competitie is gehaald omdat ze voor de zoveelste keer over de schreef zijn gegaan. Denk aan de beledigende spreekkoren vanaf de tribune. Denk aan al die sportieve LHBTI+’ers die niet helemaal hunzelf kunnen zijn. Denk aan die kinderen die tijdens de training toch niet zo veilig waren voor de jeugdtrainer.'

Normen en waarden

In het plan dat Bredemeijer vrijdag aan de gemeenteraad heeft gestuurd, staan tal van maatregelen om daar wat aan te doen, om de ongeveer 270 Haagse sportverenigingen te steunen bij het overbrengen van de normen en waarden. Zo gaat de gemeente gratis (online) trainingen en informatieavonden aanbieden over bijvoorbeeld sportpedagogiek, trainingsbegeleiding, respect en inclusie en het signaleren van seksuele intimidatie en discriminatie.

Die workshops zijn voor vertrouwenscontactpersonen, trainers en bestuurders en worden onder andere gegeven door twee sportpedagogen die zijn aangesteld door de gemeente.

Regenboogvlaggen

Daarnaast komen er een kant-en-klaar stappenplan voor de verengingen, flyers, regenboogvlaggen, filmpjes, vlogs, een campagne om ouders meer bij de sport te betrekken en methoden om meer vrijwilligers te werven. Verder doet de gemeente een beroep op alle clubs om altijd een vertrouwenscontactpersonen aan te stellen en gratis een Verklaring Omtrent Gedrag aan te vragen voor vrijwilligers. Clubs die verzaken, worden hierop aangesproken.

Het is volgens Bredemeijer ook belangrijk dat ook de trainers hierbij worden betrokken, omdat dit vaak vrijwilligers zijn die sporters proberen beter te maken. Ondanks alle goede bedoelingen, ligt de nadruk daarbij vaak op het presteren en iets minder op de sociale kant. 'In de cursussen die de gemeente aanbiedt, krijgen trainers tips over hoe ze oog kunnen hebben voor iedereen in het team. Spelplezier en een veilige omgeving, zijn net zo belangrijk als sportprestaties. Bovendien: kinderen die op jonge leeftijd positieve ervaringen opdoen bij een vereniging, blijven vaak hun hele leven sporten, dat is heel belangrijk.'

Compliment

Bij vijf Haagse sportverenigingen loopt op dit moment al een proef om ouders bewust te maken van hun rol in de omgang met bijvoorbeeld de tegenstander en de scheidsrechter. Sporters geven daarbij een welkomstbox aan het uit-team, speler en scheidsrechters kunnen fairplay-punten uitdelen, of een blauwe kaart uitdelen met een compliment voor de tegenstander of ouders langs de lijn.

Want hoe ­beter de sfeer op de club, hoe meer mensen ­zich aansluiten - Wethouder Hilbert Bredemeijer

Bredemeijer zegt 'supertrots' te zijn op de verenigingen die hieraan meedoen. 'Neem nou de blauwe kaart, een prachtig Haags voorbeeld. Die is bedacht op hockeyclub HDM en wordt nu al op meer dan 200 clubs in Nederland gebruikt. Na de wedstrijd geven teams met de kaart in de hand een sportief compliment aan de tegenstander. Zo leren ouders en kinderen na de strijd op het veld, het spel ook respectvol afsluiten. Hoe simpel kan het zijn?'

De wethouder: 'Clubs draaien grotendeels op vrijwilligers, zij doen fantastisch werk. Zonder hen geen wedstrijden, toernooien of andere leuke clubactiviteiten. Ik vind het belangrijk dat zij bij ons altijd terecht kunnen voor support, andersom verwacht ik dat zij het goede voorbeeld geven. Het mooie is: ik merk dat veel verenigingen meedoen. Want hoe ­beter de sfeer op de club, hoe meer mensen ­zich aansluiten.'

Wij laten zien dat sport voor iedereen is

‘Homo’ is het meest gebruikte scheldwoord op de Nederlandse sportvelden. En als iemand daar iets van zegt, antwoordt men vaak dat er niets mee wordt bedoeld, of wordt er wat lacherig gedaan. Het wordt gebagatelliseerd, is de ervaring van Arjan Offerhaus, voorzitter van de commissie Sportiviteit en Respect van de Haagse hockeyvereniging HDM en oprichter van een samenwerkingsverband van achttien clubs die al werken aan een meer open en respectvolle sportcultuur.

Volgens Offerhaus is het heel belangrijk dat er meer aandacht komt in de sport voor de cultuur bij verenigingen en op de velden. 'Wat wij hebben gemerkt is dat mensen denken dat ze heel tolerant zijn, maar zich in de praktijk vaak niet realiseren dat wat ze zeggen als kwetsend kan overkomen. Ze realiseren zich vaak niet dat ze anderen pijn doen.' Want bijvoorbeeld het gebruik van 'homo' als scheldwoord, kan ervoor zorgen dat mensen niet zichzelf kunnen zijn en slecht in hun vel komen te zitten. Dat maakt dat mensen minder plezier hebben en dat heeft ook effect op de prestaties. Het kan er zelfs voor zorgen dat mensen stoppen met sporten.'

Vandaar dat de achttien verenigingen nu al veel doen aan bewustwording. Bij HDM hangt het hele jaar de regenboogvlag en dragen spelers bijvoorbeeld rondom coming-out day een regenboogband. 'Zo laten wij zien dat we een vereniging voor iedereen zijn en dat sport voor iedereen is. Het leidt ook tot gesprekken. Mensen zijn ermee bezig, er ontstaat begrip. Het is goed om die bewustwording op gang te brengen en dat de gemeente daar nu ook meer aandacht aan geeft.'

Meer over dit onderwerp:
HILDERT BREDEMEIJER SPORT RESPECT
Deel dit artikel: