Instellingen

Zeezender Capital Radio strandde 50 jaar geleden bij Noordwijk

Het gestrande zendschip
Het gestrande zendschip © Rob Caspers
NOORDWIJK - 'Vier vrouwen zaten er op, een hond en de schipper. Maar de schipper bleef aan boord.' Jo van der Lippe uit Noordwijk weet nog precies hoe hij als jong broekie bij de KNRM uitvoer om de opvarenden te redden van de King David, het zendschip van zeezender Capital Radio. Het schip was in nacht van 9 op 10 november 1970 tijdens een noordwesterstorm losgeslagen van zijn anker en de schipper kreeg de motor niet aan de praat.
Dat het schip zou stranden, was onvermijdelijk. Toch rukte de reddingboot van de KNRM uit om de opvarenden voor die tijd van boord te halen. 'De vuurtorenwachter, de heer Van Dee, sloeg alarm', vertelt Van der Lippe, 'en belde de heer Schimmel van de KNRM'. Die probeerde de bemanning van de reddingboot wakker te bellen, maar de mannen sliepen door hun telefoon heen. 'Toen belde hij mijn vader. Die was al wakker, het was rond 5.00 uur. Mijn vader riep mij en ik ben op de fiets gesprongen.'
Van der Lippe begint bij Arie Vink, de man die de tractor bestuurt waarmee de reddingboot te water wordt gelaten. 'Ik heb staan bonken, bonken, bonken op de deur tot zijn vrouw wakker werd. Daarna ben ik doorgegaan naar Kees van den Berg, de schipper, en Kees den Hollander.' Als iedereen wakker is, varen de redders uit richting de King David, die dan nog een kilometer van het strand drijft.

Antenne

'We zijn aan de lijzijde van het schip gaan liggen en hebben verbinding gemaakt met touwen. Die mensen stonden al aan de reling, die schepen gingen op en neer. Moesten we nog oppassen voor de antenne, dat was een enorme horizontale halve cirkel die natuurlijk meedeinde en steeds naar ons toe kwam. Maar het ging allemaal goed, en toen hebben we hen van boord gehaald.'
De vier bemanningsleden worden afgeleverd op het strand en daar meegenomen door de politie. Van der Lippe heeft hen niet meer gezien. Maar de King David des te meer. Het schip strandt kort na de reddingsactie ter hoogte van het toenmalige Palace Hotel en heel Noordwijk loopt uit om het te bekijken.
Zeezenders ontstaan vanaf het eind van de jaren '50. Ze zijn bedoeld om de strenge mediawetgeving in de landen rond de Noordzee te omzeilen, want drie mijl (ongeveer vijf kilometer) uit de kust geldt die wetgeving destijds niet, en zo kan je commerciële radio maken met populaire muziek. Los van de Hilversumse omroepen, de BBC, de BRT en de nationale omroepen van Denemarken en Zweden. Radio Veronica is in 1960 de eerste zeezender voor de Nederlandse kust. Later volgen onder meer Radio Noordzee en Radio Caroline. En in 1970 Capital Radio. De King David is niet het enige zendschip dat aan de grond loopt. In 1973 ondergaat de Norderney, het schip van Veronica, hetzelfde lot. Veronica komt uiteindelijk in het publieke omroepbestel terecht, evenals RTV Noordzee, dat dan TROS heet.
'Het heeft er drie dagen gelegen', weet Van der Lippe, 'omdat de eigenaar moest onderhandelen over de kosten van de berging met Wijsmuller, de sleepmaatschappij'. Van der Lippe meent dat het om 30.000 gulden ging. In die tijd een enorm kapitaal, dat de eigenaar van Capital Radio niet had. De zender gaat failliet en het schip vervalt aan Wijsmuller. Het wordt verkocht en deels gesloopt. Uiteindelijk belandt het op de bodem van een plas in de buurt van Nijmegen, als trainingsobject voor duikers.

Modelschip

Toch is er, op het droge, nog een King David te bewonderen: een schaalmodel. Gebouwd door oud-sleepbootkapitein Hans Hettelder uit Amsterdam. Hij is gek van de oude zeezenders en de muziek van die tijd, en zijn hobby is modelbouw. 'Ik heb twaalf zeezendschepen nagebouwd', zegt hij met gepaste trots als hij zijn verzameling laat zien. Een verzameling met onder meer de Mi Amigo van Radio Caroline, de Borkum Riff, het eerste Veronica-schip, en de Norderney. 'De Norderney heb ik inmiddels vijf keer gemaakt. In opdracht hè, mensen vinden dat mooi.' Ze staan netjes naast elkaar, alleen de Mi Amigo staat apart. 'Die vind ik de mooiste van allemaal.'
De King David heeft hij dit jaar gebouwd, tijdens de coronapandemie. 'Ja, je moet toch wat als je binnen zit.' Hettelder wijst op de enorme halfronde antennes die het schip kenmerkten. 'De andere zendschepen hadden enorm hoge zendmasten waardoor ze wat onstabiel waren. Daarom hebben ze het met horizontale antennes geprobeerd, maar die gaven vaak storing, dus dat was ook niet de oplossing.'

Beurzen

Hettelder is met zijn scheepsmodellen een graag geziene gast op fandagen van de zeezenders en modelbouwbeurzen in Nederland en Engeland. Maar door corona en een eerdere ziekte van zijn vrouw zit hij nu al een jaar thuis. Hij mist de tentoonstellingen enorm en hoopt dat er volgend jaar weer wat mogelijk is. Dan zal de 'King David' zeker meereizen.