Zoetermeer duidelijk over rapport jeugdzorg: 'Rijk moet tekorten voorgaande jaren compenseren'

Foto ter illustratie: PXhere
Foto ter illustratie: PXhere
ZOETERMEER - 'Het is pijnlijk om in het rapport te lezen dat we al jaren veel te weinig geld krijgen voor de jeugdzorg', zegt de Zoetermeerse wethouder van financiën Marc Rosier. 'Wij verwachten nu van het Rijk dat het dit erkent en rechtzet.' Daarmee reageert hij op een onderzoek dat laat zien dat de gemeenten in Nederland vorig jaar samen 1,8 miljard euro meer uitgaven aan jeugdzorg dan dat ze aan middelen vanuit het Rijk hiervoor ontvingen.
'Naast een forse structurele compensatie aan de gemeenten verwachten we ook dat het Rijk zo snel mogelijk een compensatie geeft voor de tekorten van de afgelopen jaren', vervolgt Rosier. 'De bezuinigingen die noodgedwongen zijn doorgevoerd, zijn hard aangekomen bij onze inwoners en de gevolgen ervan zijn niet zomaar hersteld. Haast is geboden.'
Zijn collega, wethouder Jakobien Groeneveld die over jeugdzorg gaat, vult aan. 'Als het zo doorgaat, kan de gemeente straks alleen nog maar rekeningen voor jeugdzorg betalen en verder niets meer. Dan kunnen we niet meer investeren in de stad, de economie, het onderwijs, ondernemers, evenementen, cultuur en kunst, groen, etc.'

Te weinig geld beschikbaar

In het rapport, dat is gemaakt in opdracht van het kabinet en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), is te zien dat gemeenten vooral vanaf 2017 flink meer uitgaven aan jeugdzorg. Conclusie van het rapport is dan ook dat het Rijk al jaren te weinig geld beschikbaar stelde voor jeugdzorg. In 2015 is de jeugdzorg van de portemonnee van het Rijk naar die van de gemeenten gegaan.
'Er is tot nu toe niet bezuinigd op jeugdzorg in Zoetermeer', vertelt Groeneveld. 'Dat kan ook niet, want gemeenten hebben een zorgplicht. In Zoetermeer is de afgelopen vijf jaar dus bezuinigd op alle andere terreinen om de rekeningen van de jeudgzorgaanbieders te kunnen betalen. Denk daarbij aan geld voor armoede, bibliotheken, straten en wegen schoon en veilig houden, veiligheid en ga zo maar door. Ook in cultuur investeren is al jaren uit den boze.'

Zorgstop

'De verantwoordelijkheden van gemeenten zijn sterk toegenomen, maar er is enorm bezuinigd', zegt Groeneveld dan ook. 'Dit is voor geen enkele gemeente meer vol te houden. We moeten bibliotheken sluiten, er is minder onderhoud voor de openbare ruimte, lastenverhoging en inwoners die al weinig te besteden hadden, hebben het nu nog moeilijker. Dan kom je echt aan de voorzieningen die de inwoners raken.'
Het woord zorgstop gaat zelfs voorzichtig over de lippen in de stad. 'Hoewel we nog geen zorgstop hebben, merken ouders het zeker al wel al', zegt Groeneveld. 'Jeugdzorg krijgen, is erg moeilijk geworden. Mensen weten niet waar ze moeten zijn en moeten van het ene naar het andere loket om zorg te krijgen. Huisartsen en jeugdartsen mogen zelf nog steeds jeugdzorg voorschrijven bijvoorbeeld, en ouders proberen het graag via die route als het via de gemeente niet lukt. Maar waar ze ook komen: elke keer moeten ze opnieuw hun verhaal doen, 'bewijzen' dat er iets aan de hand is met hun kinderen en ieder jaar moeten ze mappen vol documenten en administratie bijhouden voor de zorg voor hun kinderen.'

Noodklok

'Het rapport laat feilloos zien waarom gemeenten bij dit kabinet steeds de noodklok hebben geluid', zegt collega Rosier dan ook. 'Ze hebben de afgelopen jaren ingrijpende bezuinigingen en stevige lastenverhogingen doorgevoerd om de zorg voor kwetsbare jongeren te kunnen blijven bieden. Gemeenten kwamen daarbij steeds dichter bij de grens van wat mogelijk en acceptabel is en moesten die soms zelfs overschrijden.'
Volgens staatssecretaris Paul Blokhuis van volksgezondheid komt het tekort onder meer omdat kinderen steeds langer hulp ontvangen. Ook zitten steeds meer kinderen in de hulpverlening. Uit het onderzoek naar de tekorten wordt niet duidelijk waarom kinderen langer hulp krijgen en de prijzen omhoog zijn gegaan. Het kabinet en gemeenten gaan nu overleggen hoe de tekorten kunnen worden voorkomen.

Effectiever

Eén van de punten die wordt aangesneden in het rapport is dat de jeugdzorg effectiever kan worden uitgevoerd. Dat zou mogelijk zorgen voor een besparing van 190 tot 240 miljoen euro per jaar. Rosier zegt dat de gemeente Zoetermeer blij is dat in het onderzoek ook is gekeken naar diverse maatregelen die gemeenten kunnen nemen om de kosten in de jeugdzorg terug te dringen.