Meer arbeidsmigranten in daklozenopvang: 'We weten niet of ze na lockdown ook kunnen blijven'

Arbeidsmigranten kloppen tijdens de coronacrisis aan bij de daklozenopvang
Arbeidsmigranten kloppen tijdens de coronacrisis aan bij de daklozenopvang © Omroep West
DEN HAAG - Waar in het Stayokay in de Scheepmakersstraat in Den Haag normaal gesproken reizigers slapen, is het hostel nu gevuld met zo'n veertig Oost-Europese arbeidsmigranten. Door de coronacrisis zijn velen hun baan kwijtgeraakt en het aantal Oostblokkers dat onderdak vraagt bij de daklozenopvang is de afgelopen maanden fors gestegen.
'Het enige wat we normaal voor hen kunnen doen, is een warme deken en wat te eten geven,' zegt Marlies Filbri, directeur van Straat Consulaat Den Haag. 'De Wet maatschappelijke ondersteuning stelt dat iedereen die recht heeft op zorg bij de daklozenopvang terecht kan. Arbeidsmigranten die hier korter dan drie jaar werken, vallen niet binnen die groep.'
Maar tijdens de coronacrisis - waarbij iedereen zoveel mogelijk moet thuisblijven - werden de regels bijgesteld. Een lang gekoesterde wens van Filbri en haar collega's. Ook arbeidsmigranten mogen nu naar binnen worden gehaald. Hoeveel Oostblokkers voor de coronacrisis op straat leefden, is lastig te zeggen, maar de verwachting is dat de groep nóg groter is geworden. 'Veel van de arbeidsmigranten zijn door corona hun baan én tegelijkertijd ook huis kwijtgeraakt.'

Bed-bad-brood regeling

Inmiddels worden er ruim tachtig arbeidsmigranten opgevangen in Den Haag op twee locaties: voormalig verpleeghuis de Lozerhof en de StayOkay vlakbij station Hollands Spoor. Filbri vindt het een 'uitkomst' dat deze locaties nu leeg staan door corona. 'Het is echt een bed-bad-broodregeling die ze hier krijgen. Er is verder geen hulpverlening.'
De dakloze arbeidsmigranten zijn vooral afkomstig uit de Westlandse kassen of ze werkten als pakketbezorgers voor grote distributiecentra. Volgens de directeur van Straat Consulaat hebben sommigen na de opvang bij de Stayokay weer een baan gevonden of zijn in elk geval werk aan het zoeken. 'Ze hoeven niet meer heel de dag bezig te zijn met: hoe krijg ik het warm en hoe kom ik aan eten? Je ziet echt dat het hen goed doet.'

Tussen wal en schip geraakt

Filbri vindt het schrijnend om te zien hoe slecht de arbeidsvoorwaarden zijn bij sommige uitzendbureaus waar de daklozen voor werkten. 'Ze worden gemakkelijk ontslagen en doordat werk en huisvesting aan elkaar gekoppeld zijn, komen ze uiteindelijk zonder rechten op straat te staan. Deze arbeidsmigranten zijn echt ontzettend kwetsbaar.'
Ze is als hulpverlener dan ook blij met de aanbevelingen die commissie Roemer heeft gedaan om dit soort misstanden en uitbuiting in de toekomst te voorkomen. 'Het enige wat ik mis in het rapport, is hoe er een oplossing komt voor de arbeidsmigranten die al tussen wal en schip zijn geraakt. Hoe gaan we hen helpen?'

Gewoon weer op straat na lockdown

De hulpverleners in de daklozenopvang verwachten namelijk dat zodra de lockdown voorbij is, de arbeidsmigranten gewoon weer op straat komen te staan. 'We zijn denk ik de enige beroepsgroep in Nederland die hopen dat de lockdown voorlopig nog wel even duurt,' aldus Filbri. 'Er wordt straks gewoon gekeken: wie zijn de rechthebbenden? De rest moeten we weer wegsturen.'
En dat gaat Filbri en haar collega hulpverleners aan het hart. De gemeente Den Haag laat in een reactie weten dat zij kijken naar oplossingen. 'We beseffen ons heel goed dat de gemeente Den Haag dit niet alleen kan. Er moet landelijk geld beschikbaar worden gesteld om deze mensen op te vangen.'
Volgende week zaterdag 20 februari zendt TV West de mini-documentaire over arbeidsmigrant Julia uit Polen uit.