Den Haag aan vooravond van megaproject: warmteleiding dwars door de stad

DEN HAAG - Meer dan honderd bomen moeten ervoor worden gekapt, belangrijke wegen worden opengegooid en een bedrijventerrein is lastiger bereikbaar. Den Haag staat aan de vooravond van een enorme operatie waarbij zeventig centimeter dikke buizen dwars door de stad worden aangelegd om woningen en bedrijven te gaan verwarmen met restwarmte uit de Rotterdamse haven.

WarmtelinQ heet het omvangrijke project nu. Voorheen werd het ook wel de warmterotonde of leiding door het midden genoemd. Het project verdeelt de politiek en belangenorganisaties al jaren. Volgens de officiële lezing van Rijk, provincie, gemeenten en andere betrokken partijen als de Gasunie en Eneco is het een duurzame manier van verwarmen.

De industrie rond de havens van Rotterdam produceert veel restwarmte. Die wordt nu nog 'geloosd' en verdwijnt dus eigenlijk gewoon in de lucht of het water. WarmtelinQ gaat ervoor zorgen dat die restwarmte wordt gebruikt. Dit door er water tot rond de 120 graden mee op te warmen, dat wordt via de enorme leidingen naar distributienetten in Den Haag en naar de Westlandse kassen getransporteerd.

Niet toekomstbestendig

Tegenstanders van het project zeggen dat dit in theorie ideaal lijkt, maar het in de praktijk niet is. 'Het gaat om vuile warmte van de fossiele industrie', zegt bijvoorbeeld Joris Wijsmuller van de Haagse Stadspartij. 'Aan die industrie moet een einde komen. Dus dit systeem is niet toekomstbestendig.' Robert Barker van de Partij voor de Dieren: 'Je zorgt er op deze manier voor dat die fossiele industrie langer een model houdt om geld te verdienen.'

Verder wijst Wijsmuller erop dat het om een enorm project gaat, met dus ook grote financiële risico's voor betrokken partijen. En er zijn ook principiële bezwaren. 'Het is systeem van monopolisten. De Gasunie legt de pijpen aan, Eneco zorgt voor de distributie van de warmte. Dit terwijl je juist naar kleinschalige systemen moet waarbij bewoners zelf zeggenschap krijgen. Zij betalen ook de rekening.'

Plannen in vergevorderd stadium

Ondanks die bezwaren zijn de plannen nu in een vergevorderd stadium, waarbij vanwege de omvang van het project, de provincie Zuid-Holland de regie heeft. In alle betrokken gemeenten worden informatieavonden gehouden, bewonersorganisaties van gebieden waar de pijpen komen te lopen worden geïnformeerd, evenals bijvoorbeeld bedrijven. Want de gevolgen kunnen fors zijn, aldus omgevingsmanager Henk Twisk woensdag tijden een informatieochtend voor de Haagse gemeenteraad.

De leidingen gaan van de Rotterdamse haven via Vlaardingen en Midden-Delfland naar Delft. Daar, aan de rand van Tanthof, komt een pompstation om het water op druk te houden. Vervolgens gaat de leiding via de Prinses Beatrixlaan verder door Delft en Rijswijk. Bij de Middenachtenweg in Moerwijk komt hij Den Haag binnen om daarna via de Moerweg, De La Reyweg en Kempstraat naar Wijkpark Transvaal te gaan. Via de Uitenhagestraat loopt de leiding naar de Uniper-centrale aan het De Constant Rebecqueplein. Hier komt het warme water in het stadsverwarmingsnetwerk.

Het is druk in de bodem

Omdat het al druk is in de bodem, is het inpassen van de twee enorme leidingen, een flinke uitdaging. Op sommige plekken gaan wegen, straten en pleinen helemaal open omdat op die plekken niet kan wordt geboord. Daarom moeten soms ook nog flinke werkterreinen worden vrijgemaakt. Al met al moeten daarom 133 bomen worden gekapt. Daarvoor komen er wel weer 148 terug, beloofde Twisk.

Ook voor bewoners en bedrijven kan er overlast ontstaan, erkende hij. Bijvoorbeeld voor de ondernemers aan de Uitenhagestraat. Die zullen minder goed bereikbaar zijn. 'Wij gaan ervoor zorgen dat de bedrijvigheid zoveel mogelijk kan doorgaan. Maar daar zijn wel zorgen', erkende hij.

Plannen worden positief ontvangen

Vanwege de coronacrisis is het moeilijk om bewonersavonden te houden. Toch probeert de Gasunie zoveel mogelijk omwonenden te informeren. Twisk: 'In het algemeen worden de plannen positief ontvangen. Er waren wat negatieve berichten in de media, maar als wij uitleggen wat we gaan doen, zoals het terugplaatsen van bomen, is er uiteindelijk veel begrip.'

Neemt niet weg dat er in de gemeenteraad van Den Haag nog wel flinke zorgen zijn. Omdat de provincie officieel over het plan gaat, moeten die worden verwoord in een officiële reactie, een 'zienswijze'. Die kwam mede door druk uit de gemeenteraad van vooral Haagse Stadspartij en Partij voor de Dieren tot stand en wordt donderdag besproken.

Leiding biedt ook kansen

Den Haag maakt daarin duidelijk grote zorgen te hebben over de kap van de grote hoeveelheid bomen en de manier waarop het tracé door de stad wordt aangelegd. Vooral het deel van de leiding door de Kempstraat en Wijkpark Transvaal is niet ideaal, vinden de partijen. Dan is er nog die temperatuur van het water. 'Er lopen straks leidingen door de grond met water van 120 graden. Wat heeft dat voor gevolg voor de bodemtemperatuur en daarmee voor de natuur en biodiversiteit?', aldus Wijsmuller.

Fractieleider Arjen Kapteijns van GroenLinks protesteerde in het verleden tegen de aanleg van wat toen nog de warmterotonde heette. Volgens hem is de aanleg ervan nu een 'gepasseerd station' en moet Den Haag zich zoveel mogelijk inzetten voor een goede inpassing van WarmtelinQ. Verder is hij blij dat in de zienswijze ook nadrukkelijk wordt gesteld dat lokale initiatieven moeten kunnen worden aangesloten op het systeem en zelfs voorrang moeten krijgen. Verder dringt Den Haag aan op betaalbare tarieven voor de gebruikers. 'En het project biedt zelfs ook kansen. Als we er bijvoorbeeld voor kunnen zorgen dat de Kempstraat en Wijkpark Transvaal straks mooier worden ingericht.'

De verwachting is dat eind dit jaar definitief wordt beslist of de aanleg van WarmtelinQ kan beginnen. De Gasunie denkt dat de aanleg van het tracé van Vlaardingen naar Den Haag zo'n anderhalf tot twee jaar gaat duren.

LEES OOK: Den Haag 'overvallen' door provincie bij aanleg mega-pijp voor warmte uit Rotterdam

Deel dit artikel: