Drastische verbouwing Den Haag Zuidwest: dit staat de bewoners te wachten

Bewoners Den Haag Zuidwest uiten hun zorgen bij wethouder Martijn Balster (PvdA)
Bewoners Den Haag Zuidwest uiten hun zorgen bij wethouder Martijn Balster (PvdA) © Omroep West
DEN HAAG - Den Haag Zuidwest staat aan de vooravond van een zeer ingrijpende periode. Woningcorporatie Staedion, de gemeente Den Haag en projectontwikkelaar Heijmans hebben de ambitie om van de wijken de Dreven, Gaarden en Zichten 'een betere en mooiere buurt' te maken. Die ambitie willen ze waar maken door de komende jaren verouderde woningen te slopen voor nieuwe, en extra huizen bij te bouwen. Donderdag ondertekenen alle partijen die betrokken zijn bij de aanpak van de wijken de intentieverklaring met de naam: Het verbond van Zuidwest. Het is de start van een ongetwijfeld roerige tijd. Wat staat de bewoners en de stad te wachten?
Waarom zijn de toekomstplannen nodig?
Den Haag Zuidwest voert heel veel slechte lijstjes aan. De armoede in het stadsdeel is groot, de werkloosheid hoog, de gezondheid van veel mensen is niet goed en woningen verkeren in slechte staat. Zuidwest is met recht een achterstandswijk te noemen waarover de gemeente en hulpverleners zich zorgen maken.
Wat gaat er de komende jaren in Zuidwest gebeuren?
De gemeente en het Rijk pompen geld in het stadsdeel om bewoners aan het werk of een opleiding te helpen. Ook gaat er geld naar buurt- en gezondheidsprojecten.
Verstrekkender zijn de plannen om in 'stenen' te investeren. In de wijken de Dreven, Gaarden en Zichten gaan ongeveer 2000 woningen tegen de vlakte. Hier komen nieuwe woningen voor in de plaats. Tegelijkertijd worden er 3500 extra woningen gebouwd. In totaal komen er na de sloop dus 5500 woningen terug, zowel huur- als koopwoningen.
Dat zijn zeker allemaal woningen voor mensen met een dikkere portemonnee dan de huidige bewoners?
Alle bewoners die dat willen, kunnen na de sloop van hun huis terugkeren in de wijk, verzekeren de gemeente en woningcorporatie Staedion. In de nieuwe situatie moet er voor elke portemonnee een geschikte woning zijn, dus ook voor mensen met een laag inkomen. Van de 5500 nieuwe woningen is ongeveer 3000 sociale huur en er komen meer sociale woningen terug dan er gesloopt worden. 'Alle bewoners krijgen een terugkeergarantie', herhaalt wethouder Martijn Balster (PvdA) keer op keer.
Geloven bewoners dat?
Tijdens een commissievergadering van de Haagse gemeenteraad afgelopen donderdag, bleek dat sommige bewoners zich zorgen maken ondanks deze terugkeergarantie. Zij willen hun huis niet uit en vrezen hun buren te verliezen. 'Een goed huis is makkelijk te vinden, maar goede buren niet', zei één van de bewoners die de gemeenteraad toesprak. En ook PVV-fractievoorzitter Sebastian Kruis vroeg zich af waarom de wethouder 'sociale structuren kapot maakt'. Kruis: 'Waar bent u mee bezig?'
De Meppelweg in Den Haag Zuidwest
De Meppelweg in Den Haag Zuidwest © Omroep West
De zorg is niet onterecht, want de gemeente en Staedion kunnen niet garanderen dat buren bij elkaar kunnen blijven. 'Het hangt af van uw situatie voor welk type woning u in aanmerking komt', valt te lezen in een lijst met veel gestelde vragen. 'Dit wordt bepaald door duidelijke regels over de grootte van uw gezin en de hoogte van uw inkomen. We weten nu nog niet precies welk type woning op welke plek komt en wanneer. Het huis waar u naar toe kunt verhuizen, moet passen bij de regels en bij de planning. Als dit het geval is, proberen we rekening te houden met uw wensen.'
Begrijpen bewoners dat hun huizen gesloopt moeten worden?
De mensen die in de portiekflats in Zuidwest wonen over het algemeen wel. Vriend en vijand is het erover eens dat heel veel van deze woningen niet meer op te knappen zijn. De huizen zijn gehorig, vocht en schimmel zit op en in de muren en de ramen tochten. Volgens wethouder Balster verkeren veel van deze woningen in 'erbarmelijke staat' en zijn niet meer te renoveren. Bovendien moeten ze allemaal van het gas af.
Maar in de laagbouw ligt dit anders. Volgens bewoners kunnen deze huizen nog makkelijk een paar jaar mee als ze goed gerenoveerd worden. SP-fractievoorzitter Lesley Arp vindt dat er niet goed geluisterd wordt naar deze bewoners. 'Er wordt over bewoners heen gewalst die renovatie willen en geen sloop', vindt ze. Arp wil dat sloop of renovatie moet afhangen van het draagvlak in de wijk of zelfs het draagvlak per woonblok.
Maar dat is niet werkbaar, vindt wethouder Balster. Hij zegt dat sommige woningen nog niet slooprijp zijn, maar ook niet in opperbeste staat verkeren. Daarom is het slopen van deze woningen toch noodzakelijk. Ook is er ruimte nodig om de extra woningen te kunnen bouwen. 'Wij maken een afweging voor het hele gebied', aldus Balster.
Over die 3500 extra woningen gesproken: is daar wel ruimte voor in Zuidwest?
Sommige politieke partijen betwijfelen dat. 'De kans wordt aangegrepen om op deze postzegel extreem meer woningen te bouwen', zei Tim de Boer van de Haagse Stadspartij in de commissievergadering twee weken geleden. Daardoor wordt het beschermd stadsgezicht aangetast vindt hij. 'Het is een barbaars voornemen waarvoor Den Haag zich moet schamen.'
En Robert Barker van de Partij voor de Dieren stelde dat er veel groen verdwijnt. 'Zeker zeven voetbalvelden aan groen. Om het gebrek aan bomen te compenseren, worden bomen in een parkeergarage geplempt.'
Hoe reageert de wethouder?
Die ontkent dat er groen verdwijnt. Hij zegt dat er zelfs een lichte toename is van het groen in de wijk. Om dat te bereiken, is het wel nodig om de hoogte in te gaan en dus komen er flats die hoger zijn dan de huidige woonblokken. Ook willen de gemeente en Staedion binnentuinen die nu afgesloten zijn, beter gaan gebruiken en toegankelijk maken.
Een binnentuin in de buurt van de Genemuidenstraat in Den Haag Zuidwest. | Foto Omroep West
Een binnentuin in de buurt van de Genemuidenstraat in Den Haag Zuidwest. | Foto Omroep West
Volgens Balster is het sowieso nodig om extra woningen bij te bouwen. Die moeten het hoofd bieden aan de grote woningcrisis waarin het land en dus ook Den Haag zit. Een oplossing hiervoor is meer woningen neerzetten. Die extra woningen maken het ook mogelijk om voldoende betaalbare huizen te kunnen aanbieden. Balster: 'Met een verdicht programma kunnen we betaalbare woningen terugbouwen. Anders worden woningen duurder en kunnen bewoners niet terugkeren.'
De wethouder verzekert dat voorzieningen zoals scholen en openbaar vervoer niet achter zullen blijven en dat hier afspraken over zijn gemaakt voordat het project van start gaat.
Wanneer gaat deze operatie beginnen?
Donderdag is de symbolische start van het project met de ondertekening van 'Het verbond van Zuidwest' door onder andere de gemeente, Staedion, het Rijk, ondernemers en bewoners. Ook komt burgemeester Jan van Zanen aan vijf bewoners die zich inzetten voor de buurt een Zuidwest-speldje uitreiken. De planning is dat de eerste sloopwerkzaamheden in 2023 van start gaan. In 2040 moet het project zijn afgerond zo is de verwachting.