Instellingen

Leidse huisarts in actie tegen dreigende vernietiging vaccins: 'Grote medische misdaad'

Doosje AstraZeneca-vaccins
Doosje AstraZeneca-vaccins © ANP
LEIDEN - De Leidse huisarts Walter Schrader is een petitie begonnen om vernietiging te voorkomen van 90.000 restvaccins van AstraZeneca. Hij noemt de op handen zijnde vernietiging 'een historische misdaad tegen de menselijkheid'. De arts hoopt met zijn actie minister Hugo de Jonge ertoe te bewegen de vaccins ter beschikking te stellen aan een lopende vaccinatiecampagne in Namibië. De petitie is sinds de start maandag al tweeduizend keer ondertekend.
Vooral veel collega-huisartsen en andere vakgenoten uit de medische hoek hebben de petitie inmiddels gesteund. De ondertekenaars vragen minister De Jonge de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens toe te passen en de vaccins ter beschikking te stellen aan Namibië. De Jonge stelde eerder naar aanleiding van Kamervragen dat de kwaliteit van de ongebruikte vaccins niet meer zou kunnen worden gegarandeerd.
'De minster moet er nu een klap op geven. Dat gaat wel in tegen zijn eerdere besluit, maar beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald', zegt Schrader. 'De vernietiging van veilig bewaarde vaccins is een misdaad tegen de menselijkheid die naar de geest van de wet niet goed is te praten. Het zou van moed getuigen als de regering wel als zodanig zou handelen, in plaats van naar de letter van de wet.'

Nederland als gidsland in uitstel verloopdatum vaccins

De 90.000 restvaccins liggen veilig en gecontroleerd bij de GGD's opgeslagen, stelt Schrader, en nog eens rond de 100.000 bij de huisartsen in koelkasten. 'Logistiek is het voor de regering onmogelijk deze twee voorraden op tijd ter beschikking te stellen, maar een burgerinitiatief heeft bewezen dat het wel kan als overheid, ondernemers en vrijwillige professionals de handen ineenslaan.' Namibië kon daardoor vorige week een partij van 75.000 restvaccins in ontvangst nemen.
Schrader: 'Nog geen 2 procent van de Afrikaanse bevolking is volledig gevaccineerd, maar westerse landen laten hun overschotten aan vaccins toch vernietigen. Bij het vernietigen van nog niet verlopen vaccins die bij huisartsen in speciale koelkasten zijn bewaard, beroept de Nederlandse overheid zich op wet- en regelgeving. Ook in andere landen vormt dit een belemmering. Het zou helpen als overheden in navolging van Canada de verloopdatum van die vaccins met een maand uitstellen, om zo landen te helpen met de logistiek. Want als je te lang wacht, zijn landen juridisch verplicht die restvaccins te vernietigen. Ik hoop dat Nederland hierin een gidsland wil zijn.'
Huisarts Walter Schrader
Huisarts Walter Schrader © Michael Echteld

'Het is wachten op mutaties'

Om het coronavirus ook de komende jaren te kunnen bestrijden, wil Nederland nog eens zestig miljoen extra vaccins inslaan, wat volgens Schrader kan leiden tot dezelfde problematiek.
'We hebben er te veel. Bij de Mexicaanse griep destijds, hadden we iets van 35 miljoen vaccins. Daarvan is ook het grootste deel vernietigd. Regel het daarom nu direct goed om dat te voorkomen. Want deze pandemie is gewoon veel ernstiger. Dit is een continent waar voortdurend naartoe wordt gereisd, waar veel mensen naartoe gaan en vandaan komen, dan kun je gewoon wachten op mutaties.'

Regels rond vernietiging vaccins druist in tegen humanitaire waarden

Intussen komen hem, onbevestigde, berichten ter ore dat er wellicht groen licht volgt om de restvaccins ter beschikking te stellen aan Namibië. 'Er is vandaag een Kamerdebat over het coronavirus. Ik wacht af, zegt Schrader. 'Bij toestemming staan in elk geval talloze mensen klaar om de vaccins op de juiste manier te vervoeren en daar te krijgen.'
De huisarts vindt het vanzelfsprekend andere landen op die manier te helpen. 'Afrikaanse regeringen hebben de internationale gemeenschap gevraagd in de noodsituatie van deze coronapandemie met vaccins en middelen bij te springen. Daarom verenigt deze wet- en regelgeving zich niet met universele humanitaire waarden, verankerd in internationale rechtsbeginselen. Het vernietigen van werkzame vaccins is een misdaad tegen de menselijkheid. Ik vind dat zelfs de grootste medische misdaad die ik ken.'