Haagse politiek wil wolkenkrabbers Centraal Station al verbouwen voor ze er staan

Impressie van de torens bij het Centraal Station in Den Haag. | Afbeelding Rijnboutt
Impressie van de torens bij het Centraal Station in Den Haag. | Afbeelding Rijnboutt
DEN HAAG - De Haagse gemeenteraad gaat de enorme torens die naast het Centraal Station in Den Haag verrijzen al verbouwen voordat ze er staan. In plaats van 185 meter mogen ze maximaal 160 meter hoog worden. Verder moeten buurtbewoners veel beter bij de plannen worden betrokken. Volgens de politiek is de inspraak 'tekort' geschoten. Pas als de zorgen van de omwonenden zijn weggenomen, mogen de torens worden gebouwd.
De VVD en de Partij voor de Dieren hebben de afgelopen dagen flinke steun in de Haagse raad voor hun voorstellen hiertoe gekregen. Ze kunnen daardoor zeer waarschijnlijk op een meerderheid rekenen, als er donderdag over de plannen wordt gedebatteerd.
De partijen willen daarbij niet alleen vastleggen dat ze worden gekortwiekt, ook komen er strikte regels voor het ontwerp. De torens moeten een karakteristiek 'Haags' uiterlijk krijgen. Zij moeten bijvoorbeeld doen herinneren aan 'iconische bouwstijlen' in de stad zoals de Amsterdamse School (de Bijenkorf), de nieuwe Haagse School (het Couperusplein), Berlage (de Driehoekjes) en het huidige ministerie van Economische Zaken en Klimaat van architect Gijsbert Friedhoff.

1200 appartementen

Op de zogeheten Bellevue-locatie - het gebied tussen de Rijnstraat, Koningin Julianaplein, Bezuidenhoutseweg en de Oranjebuitensingel - willen de grote Duitse ontwikkelaar Patrizia en de Haagse woningbouwcorporatie Staedion twee enorme torens bouwen. Die moeten plek gaan bieden aan 1200 appartementen en 28.000 vierkante meter aan kantoorruimte. Een belangrijk deel van de woningen is bestemd voor sociale en betaalbare huur, melden de initiatiefnemers.
Het kantoor van Staedion moet wijken voor twee torens van 180 meter hoog.
Het kantoor van Staedion moet wijken voor twee torens van 180 meter hoog. © Maarten Brakema
De ontwikkelaars van het project zijn zelf enthousiast over de plannen. 'Ik ben ervan overtuigd dat deze stad echt een plek verdient die op deze manier wordt ingevuld', aldus directeur Dre Boidin van Staedion. Volgens hem is er grote vraag naar het type woningen dat erin komt. Zo worden bijvoorbeeld de sociale huurwoningen niet al te groot. Volgens de directeur sluit dat helemaal aan bij de vraag die er nu is.'Ik vind het buitengewoon interessant om als Staedion het eerste sociale penthouse op 180 meter te kunnen aanbieden aan onze bewoners.'

Veertig meter hoger dan record nu

De gemeenteraad sprak afgelopen weken over het enorme project op de plek waar nu nog het kantoor van Staedion en een filiaal van de Rabobank staan, naast het Ministerie van Onderwijs. Als ze eenmaal klaar zijn, zouden ze ruim 40 meter hoger worden dan de gebouwen die nu het record hebben: de departementen van Justitie en Binnenlandse Zaken, even verderop aan de Turfmarkt.
Wij vrezen ook dat er veel overlast gaat ontstaan tijdens de bouw - Bewoner Erik van Eeten
De buren van de torens hebben grote moeite met de ambitieuze plannen. Zij vinden dat hun belangen niet voldoende worden meegewogen. Bewoner Erik van Eeten van een complex aan de Oranjebuitensingel wijst erop dat mensen daar nu relatief rustig, maar toch midden in de stad wonen. 'Ons woongenot is groot. Maar we hebben geen idee wat de gevolgen zijn als er 1200 woningen en heel veel kantoren naast ons komen te staan. Wij vrezen ook dat er veel overlast gaat ontstaan tijdens de bouw.'

'Dit is geen participatie'

De bewonersorganisatie van het Pleinkwartier - waar ongeveer 2.000 mensen wonen - vindt ook dat de inspraak tekort is geschoten. Uit een onder de bewoners gehouden enquête zou 'vrijelijk' zijn geciteerd, aldus woordvoerder Pauline van der Vorm. 'Dit is geen participatie. Dus enkel zenden. Zo ga je niet met je buren om.'
Zij wijst er ook op dat de 'menselijke maat' ontbreekt en dat straks een groot tekort aan voorzieningen als scholen en groen gaat ontstaan. Verder neemt hittestress en windoverlast toe. Maar de torens hebben ook grote gevolgen voor de verdere omgeving. Van der Vorm: 'Het Voorhout en de Herengracht raken de ochtendzon kwijt met de huidige bouwhoogte.'

Veel zorgen over plannen

Ook in de politiek, zo bleek, leven veel zorgen over wat de ontwikkelaars een 'urban living concept' noemen. Zo zijn er twijfels over of deze plek wel geschikt is voor gebouwen van deze omvang. 'Ze worden wel heel hoog. Daar ben ik niet per se tegen. Maar ik vraag me wel af of het hier past', aldus raadslid Judith Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP.
Je moet de menselijke maat houden - raadslid Jan Pronk
Dat ziet ook raadslid Jan Pronk van coalitiepartij VVD. Hij komt daarom met een aantal ingrijpende voorstellen. Zo mogen de torens straks niet hoger worden dan 160 meter. 'Eigenlijk is het simpel', zegt hij. 'Wij willen graag woningen toevoegen. En dan vooral bij de stations. Maar dat is bestaand gebied. Er wonen al mensen. Je moet een goede balans zien te vinden tussen de noodzaak tot nieuwbouw en de belangen van de bestaande bewoners. Dus moet je de menselijke maat aanhouden. Het moet passen.'

Haagse uitstraling

Verder wil hij ervoor zorgen dat de gebouwen een typisch Haagse uitstraling krijgen. Ook daarvoor gaat hij voorstellen indienen. 'Het moet er ook een beetje uitzien. Want je moet er honderd jaar tegenaan kijken.'
Samen met Robert Barker van de Partij voor Dieren heeft Pronk nog meer wijzigingen voor ogen. Een voor hen ook belangrijk punt is dat de belanghebbenden veel beter worden gehoord. Bovendien willen beide raadsleden de gemeente dwingen om nu ook al duidelijk te maken waar in de buurt plek wordt gereserveerd voor voorzieningen als scholen, huisartsen en groen. Barker: 'Dat moeten wij nu vastleggen. Als die mensen er straks wonen en geen huisarts kunnen vinden of geen school voor hun kinderen, dan maak je Den Haag minder leefbaar. En wat voor stad bouw je dan?'