Een kunst apart: Theresa Hartgers maakt rechtbanktekeningen van verdachten

DEN HAAG - Theresa Hartgers is illustrator van beroep en sinds drie jaar rechtbanktekenaar voor onder meer Omroep West. 'Nog geen enkele verdachte heeft een tekening van zichzelf besteld. Maar er zijn wel advocaten die dat doen,' zegt ze lachend in de hal van de Haagse rechtbank. De kunst is om een tekening zo goed mogelijk te laten lijken. Soms lukt dat zo goed, dat verdachten vragen of de rechtbanktekenaar de toegang tot de zaal geweigerd kan worden.
'Als de verdachte binnenkomt, dan scan ik zijn gezicht en dan kijk ik heel snel wat zijn uiterlijke kenmerken zijn', legt Theresa Hartgers haar werkwijze uit. 'Ik begin met het schetsen van het hoofd, hoe ziet dat eruit. Eerst teken ik de globale dingen en dan begin ik met wat voor haar heeft iemand, wat voor neus. Zo werk ik dat stap voor stap uit.'
In de rechtszaal mogen geen beeldopnames worden gemaakt van verdachten, maar tekenen mag wel. Verdachten proberen wel eens om de rechtbanktekenaar de zaal uit te krijgen, omdat de tekeningen soms net foto's zijn. Alleen onder uitzonderlijke omstandigheden, kan de rechter besluiten om een tekenaar te weigeren, maar dat gebeurt zelden. Hartgers is nog nooit de zaal uitgezet.
Theresa Hartgers aan het werk
Theresa Hartgers aan het werk © Omroep West

Groot aan de muur

Voor Theresa is de verdachte natuurlijk de centrale figuur. 'Die is het belangrijkste. Je wilt toch zien wie het mogelijk heeft gedaan.' De rechters, officier van justitie en advocaten vertolken een bijrol en blijven slechts schetsen. 'Die hebben ook allemaal een toga aan.'
De ene procesdeelnemer reageert enthousiaster dan de ander. 'Laatst kwam een advocaat kijken of hij er goed op stond, maar ik had hem helemaal niet getekend,' vertelt ze. 'Toen heb ik hem er nog even snel bij gezet. Er zijn ook advocaten die een tekening van zichzelf bestellen om groot aan de muur te hangen. Verdachten hebben dat nog niet gedaan.'

Bleekroze hoofddoek

De rechtbanktekenaar zit aan de zijkant in de zaal en ziet de verdachte altijd van opzij of soms zelfs half van achteren. Theresa begon met pen en inkt, maar tekent inmiddels digitaal. Dat heeft zo zijn voordelen laat ze zien op haar scherm. 'Ik tekende deze jihadbruid in Rotterdam. Ze had een mooie bleekroze hoofddoek om. Maar achteraf bleek dat dat op tv een beetje flets werd. Dan maak ik hem gewoon donkerder,' en ze tikt op de roze doek, die daardoor iets roder wordt.
Haar tekeningen verzamelt ze in een boekje. Waarom ze dat doet? 'Ik merkte dat ik bij tekeningen toch wilde weten welke zaak het ook alweer was. Dus ik schrijf ook op wat mijn ervaring was, wat de verdachte heeft gedaan en hoe de situatie was in de rechtszaal.' Ze besluit: 'De wereld van de rechtspraak is intrigerend. Als je dat kan weergeven in een beeld, is dat bijzonder.'