Nieuw coronaprotest op komst: mag je zomaar demonstreren in Den Haag?

Demonstranten op de Turfmarkt tijdens de persconferentie van 12 november
Demonstranten op de Turfmarkt tijdens de persconferentie van 12 november © Regio15
DEN HAAG - Tegenstanders van het coronabeleid willen vrijdagavond tijdens de persconferentie opnieuw demonstreren bij het ministerie van Justitie en Veiligheid in Den Haag. Nu is Den Haag wel wat gewend met dit jaar al meer dan 1300 aangemelde demonstraties. Vaak verloopt een demonstratie goed, maar soms wordt een demonstratie door een burgemeester voortijdig beëindigd. Wat mag er nou precies wel en niet tijdens een demonstratie? Vijf vragen en antwoorden over demonstreren in Den Haag.

Mag je zomaar demonstreren in Den Haag?

Om in Den Haag te demonstreren met twee of meer mensen ben je verplicht om de gemeente hiervan op de hoogte te brengen. Dit kan via de website van de gemeente en moet vanwege het hoge aantal demonstraties minimaal vier dagen van tevoren gebeuren. De politie kan dan met de gemeente bepalen welke maatregelen er genomen moeten worden om de demonstratie in goede banen te leiden.
Wanneer iemand in zijn eentje wil demonstreren kan dat zonder aanmelding. Wel is het zo dat wanneer andere mensen zich spontaan aansluiten er toch weer sprake is van een demonstratie.

Mag de burgemeester mijn demonstratie verbieden?

Burgemeester Jan van Zanen is als enige in staat om voorwaarden aan een demonstratie te stellen. Zo kan hij tijdens een demonstratie aanwijzingen geven aan de organisatie. Dit kan gaan over de locatie en de route, of bijvoorbeeld het geluidsniveau van de muziek. Tot slot kan de burgemeester besluiten om een demonstratie te beëindigen. De politie geeft dan de opdracht aan de demonstranten om weg te gaan. Luisteren de demonstranten hier niet naar, dan mag de politie de demonstranten uiteindelijk zelfs aanhouden.
Als er een onaangekondigde demonstratie plaatsvindt, neemt de politie contact op met de burgemeester. Hij besluit op dat moment of de demonstratie door kan gaan of niet. Dit laatste gebeurde bijvoorbeeld begin november tijdens het lawaaiprotest op de Turfmarkt in Den Haag. Toen besloot de burgemeester om de demonstratie te ontbinden en stuurde de politie de demonstranten weg.

Wat is de rol van de politie tijdens een demonstratie?

De politie begeleidt in opdracht van de burgemeester demonstraties om de veiligheid van demonstranten, omstanders en de omgeving te bewaken. Als er strafbare feiten worden gepleegd of sprake is van wanordelijkheden dan kan de politie besluiten op te treden. Maar ook wanneer het belang van het verkeer of de gezondheid van demonstranten in gevaar komt, kan de politie ingrijpen. Voorafgaand aan het ingrijpen vindt er altijd eerst een overleg plaats tussen de zogeheten driehoek. Deze bestaat uit de hoofdofficier van justitie, de eenheidschef van de politie en de burgemeester.
Geweld gebruiken mag de politie alleen als er geen andere opties meer zijn, maar dit moet de situatie niet nog meer laten escaleren. Op het moment dat de politie geweld gebruikt tijdens een demonstratie moet dit achteraf altijd worden onderzocht.

Zijn er plekken in Den Haag waar ik niet mag demonstreren en zo ja waarom?

Het Binnenhof in Den Haag is een locatie waar het niet is toegestaan om te demonstreren met twee of meer personen. De locatie is namelijk benoemd tot een zogenaamd veiligheidsrisicogebied, omdat er belangrijke instanties zitten en er veel politici rondlopen. Ook is er beperkt ruimte en zijn er te weinig vluchtroutes.
Bij de tijdelijke locatie waar de Tweede Kamer nu is gevestigd, is het zo dat demonstranten mogen demonstreren op de Prins Clauslaan (maximaal 30 personen) of langs de Bezuidenhoutseweg (maximaal 200 personen). Op het Anna van Buerenplein, op loopafstand van het tijdelijke Tweede Kamergebouw, mogen geen demonstraties worden georganiseerd omdat ook dit een veiligheidsrisicogebied is. Dit komt onder meer door de beperkte ruimte op het plein.
Voor het centrum van Den Haag geldt dat optochten en demonstraties van meer dan tien personen niet zijn toegestaan.

Hoeveel kosten al die demonstraties de gemeente Den Haag per jaar?

Hoeveel euro alle demonstraties tot nu toe hebben gekost is niet bekend. Volgens de woordvoerder van burgemeester Jan van Zanen is het niet eenvoudig de kosten van demonstraties te berekenen. Wel geeft hij aan dat de demonstraties veel politiecapaciteit kosten. 'De kosten daarvan liggen niet bij de gemeente, maar bij de nationale politie', vertelt hij.
Ook de politie kan geen exact kostenplaatje schetsen. Een woordvoerder laat weten dat de politie wordt betaald vanuit de begroting van het ministerie van Justitie en Veiligheid. 'Het is niet zo dat er extra personeelskosten worden gemaakt voor de inzet bij demonstraties. Maar door het grote aantal demonstraties die jaarlijks plaatsvinden komt het voor dat politiemedewerkers niet kunnen worden ingezet voor andere taken', eindigt Verboon.