Aasim (31) slaat meerdere keren alles kort en klein en blijft in zorgkliniek

Schrijvers van de rubriek Bij de Politierechter
Schrijvers van de rubriek Bij de Politierechter © Theresa Hartgers
DEN HAAG - Dat de 31-jarige Aasim moeite heeft om zijn woede-aanvallen onder controle te houden blijkt. Onder andere ramen, een brievenbus, een deur, een telefoon en een politiecel werden door hem kort en klein geslagen. Ook een taxi moest het ontgelden en hij bedreigde zorgmedewerkers dat 'er doden zouden vallen en mensen afgeknald zouden worden'.
Dit is een verhaal in onze serie Bij de politierechter
Met een lichtvrolijke grijns op zijn gezicht stapt Aasim de rechtszaal binnen. Hij heeft een groene joggingbroek aan, een groene trui en daaroverheen een donkerbruine jas met een bontkraag. De bovenkanten van zijn handen zijn bijna volledig getatoeëerd.
Hij is in het gezelschap van niet één, maar twee advocaten. En een begeleider van een zorginstelling die achterin plaatsneemt. 'Twee advocaten. Dat is vrij bijzonder', reageert de vrouwelijke rechter gelijk. 'Ze zien ook niet vaak mensen zoals ik', zegt Aasim luid als hij plaatsneemt. Een van de advocaten legt snel uit: 'Zij', waarmee hij de andere vrouwelijke advocate bedoelt, 'heeft zich verdiept in de twee andere zaken, het was lastig uitwisselen, dus we dachten: we komen samen. Aasim vond dat ook wel prettig.'

Forensische Psychiatrische Afdelingslocatie

Zijn begeleider is ook meegekomen, omdat Aasim niet alleen naar buiten mag. Hij moet voorkomen voor vier strafzaken die de afgelopen jaren zijn gepleegd in Den Haag. Op dit moment verblijft hij op een Forensische Psychiatrische Afdelingslocatie (FPA) van zorginstelling Fivoor.
'Hoe gaat het nu?', vraagt de rechter, waarna ze hem aankijkt. De praatgrage Aasim brandt los: 'Het gaat een stuk beter dan afgelopen jaren. Ik heb eerder hulp gevraagd bij Perspektief, ze wilden mij niet helpen, ze deden alles om me tegen te werken.' 'Ja een rode draad in uw zaken is toch wel een schreeuw om hulp', beaamt de rechter als ze door het dikke dossier gaat.

'Kon mij niet meer inhouden'

'Ja, ik was ook wel psychotisch, dat wel. Maar ik kon mij niet meer inhouden.' Waarna hij nog iets mompelt over mensen die hem wilden terugpakken door hem te ontvoeren en naar Marokko te brengen. 'Bedoelt u die laatste keer?' Aasim knikt. 'Ja, op de plek waar ik nu zit en ik afgeleid raak, dan trappen zij op de rem voor mij. Begeleiders bij andere instellingen deden niks. Ik heb weleens veertien dagen aan de LSD gezeten en er is nooit iemand naar mij toegekomen om te zeggen: goh je doet een beetje raar. Iedereen mag dat daar gewoon gebruiken. Ik moest met twee ogen open slapen, omdat mensen mij dingen wilden aandoen', zegt hij nu weer verhit.
Inmiddels is hij afgekickt. 'Hoe gaat het in de FPA?', vraag de rechter. 'Goed', zegt Aasim. 'Het is soms wel zwaar, er is weinig te doen. Maar ik ben blij dat ik nu zit op de plek waar ik thuishoor.' De rechter is daar ook blij om. 'Maar nu gaan we het hebben over de verdenkingen en dat zijn er behoorlijk wat...' De mannelijke advocaat went zijn hoofd naar de verdachte. 'Niet te veel uitwaaien', zegt hij nog tegen Aasim. 'Dat lijkt me een goed idee', zegt de rechter.

'Ik zorg wel dat er politie komt'

Ze vraagt naar de vier ramen die hij kapot heeft geslagen bij stichting Perspektief dit jaar. 'Ik wilde dat ze een hulpdienst zouden bellen, had het gevoel dat ik neer zou vallen, maar ze wilden niet bellen. Toen dacht ik, ik zorg wel dat de politie dan komt', brandt Aasim weer los. De rechter: 'Maar waarom dan vier en niet gewoon één?' 'Omdat de kamer vier ramen had', zegt hij serieus.
De rechter kijkt hem even aan. 'Waar ik wel van schrik is dat u dan elke keer als de politie er is, gaat dreigen. Zegt dat het allemaal nog veel erger kan en dat u iemand iets aan gaat doen als ze je niet helpen.' Aasim ontkent het niet. 'Klopt, maar ik kom een beetje van de straat.' De rechter kijkt hem lichtelijk bezorgd aan. 'Maar was u het van plan?' Aasim zegt eerlijk: 'Als ze erop in waren gegaan, had ik dat wel gedaan in die psychotische toestand.'

Iemand bang maken

'Wat vindt u daar nu van dan?', vraagt ze nog steeds bezorgd. 'Ja, je kunt op meerdere manieren iemand bang maken. Ik kan nu iets zeggen, wetende dat ik het niet ga doen, maar als u overtuigd bent dat ik het doe, dan denkt u dat wel', gaat Aasim rustig verder. 'U zegt net dat u het wel zou doen', gaat de rechter door. 'Dat kan zorgelijk zijn, maar ik zit niet voor niets op een psychiatrische afdeling', besluit hij.
De telefoon op het politiebureau had hij daarna uit frustratie vernield zegt hij. 'Daar heb ik wel spijt van.' De rechter buigt zich over de zaak in 2020. Toen bedreigde hij medewerkers van zorginstelling Middin. 'Dat er doden zouden vallen en mensen afgeknald zouden worden', aldus de rechter, ze kijkt Aasim weer bezorgd aan. 'Klopt, ik mocht daar niet meer binnenkomen. Toen ik op straat terechtkwam, moest ik blijven betalen voor die kamer én ik kreeg geen uitkering meer. Ik was dakloos. Ik wilde mijn geld terug. Mij laten betalen, terwijl ik niet naar binnen mocht.' Hij schudt zijn hoofd.

Kippen die wegrennen

'Maar begrijpt u dat een medewerker toch echt bang kan worden?', vraagt de rechter. 'Dat had ik niet verwacht, ze profileren zich altijd zo stoer. Maar als je echt boos wordt, zijn het kippen die wegrennen. De dag erna stond het geld trouwens op mijn rekening', zegt Aasim. De rechter is nog niet tevreden. 'Wat me opvalt is dat u telkens naar de ander wijst.' Aasim: 'Ik zie mijn fout wel in.' 'Oké, dat wilde ik even horen', zegt de rechter.
Ze gaat verder: 'U bent nu dus ergens waar u goed met uw begeleiders op kan schieten. Maar stel dat ze opeens zeggen: we gaan het op deze manier doen en u bent het daar niet mee eens?' Aasim reageert snel: 'Nee, dan houd ik me wel gewoon aan de afspraken.' De taxi bleek in 2019 door hem vernield toen hij ook in een psychose zat. Hij begint een onsamenhangend verhaal, maar de rechter onderbreekt hem snel.

Politiecel kort en klein

Hij werd daarna overgebracht naar een observatiecel op het politiebureau. Hier besloot hij zijn kleding uit te trekken, in het toilet te duwen, eroverheen te plassen en door te trekken, waardoor de hele cel onder water stond. Daarna trok hij zijn natte kleding weer deels aan. En vernielde hij ook het matras. 'Zat u toen nog in een psychose?', vraagt de rechter. 'Ja, zwaar. Eén keer was ik met alles gestopt: medicatie, wiet, ik wilde van al mijn verslavingen af. Maar dat was geen goed idee.'
Op dit moment krijgt Aasim zogeheten depot-medicatie. Dat wordt meestal gegeven in de vorm van injecties en het gaat om hoge doseringen. Door een andere samenstelling wordt de werking vertraagd, waardoor iemand er langer mee kan doen. Hierdoor zou het vooral geschikt zijn voor mensen die bijvoorbeeld niet dagelijks pillen willen nemen of dit vergeten.

'Geen neiging meer?'

'U heeft niet meer de neiging gehad dat u om hulp moest roepen of dingen vernielen?', vraagt de rechter. 'Nee, zie mij geen depot weigeren', aldus Aasim. 'Ik vind dat ik jarenlang in een kliniek moet blijven', zegt hij opeens. 'Ik denk de rest van mijn hele leven. Ik ben 31, geen kleine jongen meer. Als ik begeleid wonen ga doen, dan maak ik weer dezelfde fouten. Ik kan niet in deze maatschappij functioneren.' Hij kijkt ernstig. De rechter zegt dat er misschien ooit wel toegewerkt kan worden naar begeleid wonen. Aasim schudt zijn hoofd snel. 'Nee, lijkt me niet verstandig.'
De officier van justitie is aan het woord. 'Ja, het gaat om strafbare feiten die bewezen zijn. Het gaat om psychoses, het soms niet nemen van medicatie en harddrugsgebruik. Dus dat kunnen we wel gedeeltelijk aan u toerekenen, u bent niet volledig ontoerekeningsvatbaar. Nu de vraag, wat moet er volgen? Het zijn allemaal vervelende feiten, met name de bedreigingen naar medewerkers. Het is van belang dat u de juiste hulp krijgt.' Aasim heeft hiervoor 81 dagen vastgezeten. Ze eist 95 dagen gevangenisstraf, waarvan 14 voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar. 'Dan hoeft u niet terug naar de gevangenis en blijft u nu waar u bent.'

'Heeft meer bekend dan moeten bekennen'

De advocaten zijn het er wel mee eens. 'Hij heeft meer bekend dan hij eigenlijk had moeten bekennen. Het is een goede gast', aldus de mannelijke advocaat. De rechter gaat volledig mee in de eis van de officier van justitie. 'Eerst één jaar in de kliniek, u moet u houden aan de huisregels, goed luisteren, medicijnen nemen en luisteren naar de reclassering. Als u de kliniek verlaat, wordt u ambulant behandeld, dan moet u ook meewerken.' Aasim schrikt als hij hoort dat hij de kliniek moet verlaten. Maar hij probeert rustig te blijven. 'Is goed, mevrouw.' 'Ik hoop dat we elkaar niet meer zien', zegt de rechter nog. 'Ik ook', zegt Aasim.
De naam van de verdachte is gefingeerd in verband met privacy.