Viroloog LUMC over omikronvariant: 'De tsunami die de zorg zou overspoelen is uitgebleven'

De horeca is gesloten vanwege de lockdown
De horeca is gesloten vanwege de lockdown © ANP
LEIDEN - We zitten alweer enkele weken in een harde lockdown, maar ondanks dat de coronabesmettingen omhoog schieten liggen er minder mensen in het ziekenhuis. De vraag of een lockdown nog nodig is, leeft daarom bij veel mensen. Microbioloog en viroloog van het Leids Universitair Medisch Centrum {LUMC} Louis Kroes vindt van niet: 'Het idee dat er een doemscenario te wachten lag, dat is wel van de baan.'
'De omikronvariant was reden tot grote zorg, maar de ervaringen van de laatste weken zijn een stuk gunstiger dan de heel pessimistische scenario's die de reden waren voor de lockdown in Nederland', zegt Kroes in het radioprogramma West Wordt Wakker. 'We moeten daarom uitgaan van de nieuwe scenario's en het beleid daarop aanpassen.'
Het lijkt erop dat we minder ziek worden door de omikronvariant en dat we daardoor minder snel in het ziekenhuis belanden. Toch houden veel OMT-leden een slag om de arm en willen ze wachten op meer informatie over de variant, waarvan de effecten per land verschillend zijn. 'Maar we moeten niet afwachten onder het motto better safe than sorry', aldus Kroes. Het gaat ook om grote belangen als je de hele maatschappij stillegt. Daar wordt ook veel schade door veroorzaakt, ook schade aan de gezondheid.'
Viroloog Louis Kroes van het LUMC
Viroloog Louis Kroes van het LUMC © ANP

Groot ziekteverzuim

Collega viroloog Bert Niesters stelt in de Telegraaf dat als de lockdown wordt opgeheven, de hele maatschappij ontwricht wordt doordat er veel mensen ziek zullen worden. Als gevolg kunnen dan de bussen niet meer bestuurd worden en hebben we geen personeel meer in het ziekenhuis. Dat zou kunnen pleiten om de lockdown te behouden.
Kroes vindt dat een bijzondere keus. 'Dan krijg je opeens een verschuiving van de doelstelling van de lockdown. Ziekteverzuim is een heel ander soort issue dan zorgbelasting. Ik weet van geen land die overweegt om een lockdown in te stellen tegen het ziekteverzuim. Alle andere landen in Europa staan hier nu ook voor, maar om de maatschappij dicht te houden om een golf van besmettingen op te vangen binnen organisaties is een andere stap.'

Geen belasting van het zorgsysteem

Volgens Kroes moet het nieuwe kabinet met een frisse blik naar de besmettingscijfers kijken. 'De besmettingsaantallen lopen echt spectaculair hoog op, maar daar moet je toch kalm onder blijven. De ziekte is duidelijk van een andere aard. Mensen worden wel ziek, maar niet zo ziek dat ze het hele zorgsysteem belasten.'
'Het idee dat er een doemscenario te wachten lag, is wel van de baan', stelt Kroes. 'Dat kunnen we ook zien aan de ontwikkelingen in al die andere landen. In Nederland zien we zelfs een daling van de zorgbelasting. Dat is heel anders dan een tsunami die de zorg overspoelt en gaat blokkeren.'

Instellen van 2G-beleid

De viroloog vindt het belangrijk om nieuwe afwegingen te maken: 'Het nieuwe kabinet moet kijken of we niet te voorzichtig zijn. Hoe groot is de kans van het overstromen van de zorg? Is het mogelijk om geleidelijk sectoren open te stellen? '
'Dat moet bij voorkeur op een veilige manier gebeuren, bijvoorbeeld door de ongevaccineerden te beschermen waar dat mogelijk is, dat doen we in Nederland ook niet', aldus Kroes. 'Dat kunnen we doen door het 2G-beleid toe te passen, dat je de blootstelling van ongevaccineerden zo beperkt mogelijk maakt. Wij benutten die belangrijke tool niet, we hebben alles dichtgedaan en daardoor is de schade groot.'