'Ongelofelijk klote en oneerlijk', cultuursector blijft nog dicht

Het Nationale Theater tijdens een optreden in coronatijd
Het Nationale Theater tijdens een optreden in coronatijd © ANP
REGIO - 'Ongelofelijk klote', 'niet uit te leggen' en 'oneerlijk'. De reacties van de directeuren en zakelijk leiders van culturele instellingen op het besluit van het kabinet om de sector nog dicht te houden liegen er niet om. De beslissing wordt tien dagen vooruit geschoven. De directeuren voelen zich gepasseerd en zien door de sluiting de band met hun publiek verslechteren.'Elke keer krijg je te horen dat je niet essentieel bent. Dat is en blijft een moeilijke boodschap'.
Het kabinet maakte vrijdag bekend dat bioscopen, musea en theaters nog minstens tien dagen hun deuren gesloten moeten houden. Winkels, sportscholen en kappers mogen wel weer open. De cultuursector is daar niet blij mee, omdat in de sector al veel op afspraak wordt gewerkt en afstand kan worden gehouden. Wel mogen theaters en andere culturele instellingen weer amateurgroepen en studenten ontvangen.
Dat niet alles tegelijkertijd open kan, dat begrijpt Benno Tempel, directeur van het Kunstmuseum in Den Haag wel. 'Het is jammer dat cultuur achteraan de rij staat.' Iets wat andere directeuren van culturele instellingen ook onbegrijpelijk vinden. Musea en theaters hebben tijdens field labs en gedurende de periodes van heropening laten zien dat er valt te werken met een veilig coronaprotocol. 'Voor zover bekend is er in het hele land nog nooit een brandhaard geweest', vertelt Daphne van Iperen, van het Haagse Korzo Theater. 'En toch zijn wij de sector die als eerste dicht ging en als laatste weer open mocht.'

'Biedt perspectief'

Waar het bestuurders in de cultuursector het meeste aan ontbreekt bij de nieuwe versoepelingen? Perspectief. Theaters zijn weken, soms maanden bezig om een nieuwe productie op te zetten en voor te bereiden. Hetzelfde geldt voor musea, die veel tijd steken in het samenstellen van een tentoonstelling. 'Het is bijna maart, dan zijn we al twee jaar in onzekerheid aan het opereren', zegt Cees Debets van het Nationaal Theater. 'Je probeert als theater en met de gezelschappen klaar te staan als dat weer mag. Maar wanneer dat is, dat weten we nooit zeker.'
Ook de andere collega's van Debets erkennen het gebrek aan perspectief. Van Iperen vertelt dat het moeilijk is voor zichzelf en voor haar collega's om zich te motiveren. 'Als we weten wanneer we open mogen, weten we of we aan een productie kunnen werken. Die onzekerheid maakt het niet werkbaar. En dat is niet alleen voor ons desastreus, maar ook voor ons publiek.'
Naar aanleiding van de persconferentie, waarin het kabinet de versoepelingen voor het hoger onderwijs, detailhandel en contactberoepen aankondigde, heeft Omroep West contact gezocht met vijf directeuren/zakelijke leiders van verschillende culturele instellingen: Amito Haarhuis van Museum Boerhaave, Benno Tempel, directeur van het Kunstmuseum, Cees Debets, directeur Het Nationale Theater, Daphne van Iperen, zakelijk leider van het Korzo Theater, Leontien Wering, Directeur Amare.

Relatie met publiek verslechterd

Het uitblijven van versoepelingen is niet alleen vervelend voor de medewerkers van het theater en het museum, maar vooral voor het publiek. Door het uitblijven van de versoepelingen, blijven mensen langer weg. 'De stap naar het theater wordt steeds moeilijker', zegt van Iperen. Culturele instellingen hebben vaak jaren gewerkt aan een relatie met hun publiek. Die opgebouwde relatie is door de sluiting vaak verdwenen. 'Je bent weer terug bij nul.'
Toch hopen de directeuren dat het publiek bij de heropening weer naar het theater en het museum komt. 'Het kabinet roept op om te blijven bewegen om gezond te blijven,' zegt van Iperen. 'Dat is een activiteit vooral voor de fysieke gezondheid.' Het theater en het museum is volgens de directeuren de uitgelezen plek om je mentaal te blijven voeden. Benno Tempel heeft dan ook nog de tip voor het publiek en de nieuwe ministers: 'Profileer je met het neerzetten van onze sector. Het is voor mensen dé manier om eenzaamheid tegen te gaan en is goed voor een betere mentale gesteldheid'.