Documentaire over brand Wouwermanstraat in Den Haag: 'Die ravage leek wel een oorlogsgebied'

De brandweer heeft een documentaire gemaakt over de brand in de Haagse Schilderswijk
De brandweer heeft een documentaire gemaakt over de brand in de Haagse Schilderswijk © ANP
DEN HAAG - 'O my god sir, can you please come.' De brandweer wordt door een Engelssprekende vrouw gealarmeerd over de grote brand in de Haagse Wouwermanstraat. De opgeroepen brandweerlieden gaan uit van een melding zoals ze er dagelijks meerdere krijgen. 'Tot ik aankwam, toen was onmiddellijk duidelijk dat dit veel groter was dan een standaard portiekbrand', vertelt Miriam van der Meyde in een documentaire van de Veiligheidsregio Haaglanden. 'Het is een wonder dat er geen slachtoffers zijn gevallen.'
De Veiligheidsregio heeft een documentaire gemaakt over de brand die op 20 mei woedde in de Haagse Schilderswijk. Een heel blok met appartementen werd compleet verwoest, net als de aangrenzende moskee. De bewoners van veertig woningen raakten alles kwijt wat ze hebben. 'Het is een van de grootste stadsbranden in een woonwijk sinds de Tweede Wereldoorlog', zo legt de Veiligheidsregio uit waarom de documentaire is gemaakt. 'Het heeft ook bij ons veel indruk gemaakt.'
De brandweerlieden die in die nacht aan het werk waren, zullen de impact van de brand niet snel vergeten. 'Ik was reserve en werd wakker van mijn pager', vertelt officier van dienst Ferdi Verhulst. 'Ik zag de snelle opschaling van de brand en dan weet je direct dat het foute boel is.'

'Eerste prioriteit is mensen redden'

De brand is middenin de nacht ontstaan. Hierdoor wist de brandweer dat er mensen in de woningen moesten zijn. 'Iedereen is om die tijd wel thuis', vertelt Van der Meyde. 'De eerste prioriteit is dan om al die mensen te redden.'
De documentaire is hieronder te zien:
Bevelvoerder Chris Bal is een van de mensen die de brand is ingegaan. Hij heeft geen moment getwijfeld, vertelt hij. 'Je krijgt een taak en die voer je uit. Op dat moment was de eerste keuze gewoon het redden van mensen. Dus je gaat de woning in en kamer voor kamer streep je af of die leeg zijn. Je kijkt overal, want je weet dat mensen op het moment van angst zich gaan verstoppen, bijvoorbeeld onder het bed. Dat doe je terwijl je constant de rook in de gaten moet houden, want dat is op dat moment het grootste gevaar. Voor de bewoners, maar ook voor onszelf.'

Prestatie waar brandweer trots op is

Het lukt de hulpdiensten om iedereen op tijd uit het brandende gebouw te redden. Een prestatie waar de brandweer ruim een half jaar later nog steeds trots op is. 'Dat iedereen het heeft overleefd, is gezien het tijdstip van de brand, de intensiteit en omdat je weet dat veel huizen geen rookmelders hebben, iets waar ik me na afloop wel over heb verbaasd', geeft Verhulst eerlijk toe.
Nadat alle bewoners waren gered, ging de focus op het blussen van de brand. 'Naarmate steeds duidelijker werd dat de mensen eruit waren, ging voor mij de spanning eraf. Je wist toen dat er alleen nog materiële schade was. Hoe erg dat ook voor de bewoners is, de aandacht verschuift wel. Er zijn geen slachtoffers gevallen en laten we er nu ook voor zorgen dat het zo blijft en dat er niet iemand over een slang struikelt of dat iemand een balk op zijn hoofd krijgt', beschrijft Verhulst.

'Brand ging van links naar rechts'

Diverse eenheden en groot materieel wordt ingezet, maar het lukt de brandweermensen maar moeilijk om het vuur onder controle te krijgen. 'We kregen maar geen grip op de brand. Het vuur ontwikkelde zich op het dak en ging van links naar rechts en ging alle kanten op. We konden het ook niet voorspellen', kijkt Van der Meyde terug.
© Regio15
De brandweer nam op een moment het besluit om niet meer naar binnen te gaan, omdat de daken niet meer stabiel waren. Maar op andere plaatsen stonden op dat moment nog brandweerlieden op de daken om het vuur te blussen. Het leek geen effect te hebben. 'Dat is het moment dat je denkt, maar hoe dan? Wat brandt hier dan, dat zelfs zo veel water geen effect heeft', beschrijft Johan Caspers zijn gevoel van dat moment.

Met buikpijn staan kijken

'Dat is het moment dat ik wel buikpijn heb gehad', geeft Van der Meyde toe. 'Er staan collega's op de daken het vuur te blussen en je ziet de daken van het gebouw instorten. Je weet dat ze de focus op hun eigen veiligheid hebben, maar toch houdt het je bezig. Je wilt niet dat je families moet gaan vertellen dat iemand niet thuiskomt. Dus ik heb hier wel met buikpijn naar staan kijken.'
Na verloop van tijd won de brandweer terrein op het vuur en kwam de brand onder controle. Toch was het werk toen nog lang niet klaar, al was het voor de hulpverleners van het eerste uur tijd om het stokje over te dragen. 'Aan de ene kant is het fijn dat je je kunt ontspannen en dat iemand anders het overneemt, maar het is ook wel moeilijk. Het is tegen je natuur om halverwege te stoppen', kijkt Verhulst terug. 'Je wilt het eigenlijk afgerond achterlaten.'

'Het leek wel oorlogsgebied'

Van der Meyde ging een dag na de brand terug naar de Wouwermanstraat om te kijken wat er nu echt was gebeurd. 'Het was een enorme ravage. Het leek wel een oorlogsgebied. Er zijn zo veel brandresten in tuinen van omliggende woningen terecht gekomen. Dat is iets wat je je niet realiseert tijdens het blussen en echt indrukwekkend is om te zien.'
De brandweerlieden zijn trots op wat ze die dag hebben bereikt met elkaar. Ze vertellen dat ze voor een groot deel op adrenaline hebben gewerkt. Pas later kwam het besef van wat er is gebeurd. 'Ik had het toen ik thuiskwam', besluit Verhulst. 'Je ziet tijdens het blussen wel de totale verwoesting, maar thuis daalde het pas in. Je bedenkt dan dat je op de bank kunt zitten en dat je nog steeds een dak boven je hoofd hebt. Dan heb je het gevoel dat veel mensen waar jij net was dat niet meer hebben. Het is natuurlijk je werk, maar dat raakt je wel.'
De documentaire is zaterdag 21 mei vanaf 17.00 uur te zien op TV West.